Ewangelia Jana 10:34 – znaczenie i zastosowanie

Ten wers pada w chwili napięcia, gdy słuchacze Jezusa mają już w rękach kamienie. On nie odpowiada gniewem, lecz przywołuje słowa, które sami znali: „Czy nie napisano w waszym Prawie: Ja powiedziałem: Bogami jesteście?”. Ta odpowiedź ma spokój kogoś, kto nie musi bronić się krzykiem, bo opiera się na czymś większym niż jego własne słowa. Warto zauważyć, że Jezus nie zaczyna od siebie. Najpierw odwołuje się do Pisma, które Jego rozmówcy znali i darzyli szacunkiem. Argument wyrasta więc z tego, co wspólne, a nie z walki o ostatnie słowo. Dla kogoś, kto czuje się zaatakowany, to ważny obraz: prawdę można wypowiedzieć tak, by nie odpychać drugiego człowieka. Ten fragment przypomina też, że słowo zapisane w Piśmie istnieje przed każdym sporem i przed każdym lękiem. Jezus wskazuje na nie, zanim przejdzie do mówienia o sobie. Sama formuła mówi o słowie skierowanym do ludzi, a jej pełne znaczenie odsłania się dopiero w dalszym ciągu rozmowy, który Jezus za chwilę rozwija.

W Ewangelii Jana 10:34 Jezus odpowiada na oskarżenie o bluźnierstwo, które padło po Jego słowach: „Ja i Ojciec jesteśmy jedno”. Rozmówcy uznali, że człowiek przypisuje sobie boską godność. Jezus nie odwołuje się jednak do własnego autorytetu, lecz do Pisma: „Ja powiedziałem: Bogami jesteście”. Chodzi o język znany z Księgi Psalmów 82:6. Werset 35 dopowiada, że określenie to odnosi się do tych, „do których skierowano słowo Boże”. Nie jest to więc prosta deklaracja, że wszyscy ludzie są Bogiem. Jezus wskazuje, że samo użycie słowa „bogami” w Piśmie nie może automatycznie stanowić bluźnierstwa, skoro Pisma nie można odrzucić. To argument od mniejszego do większego: jeśli Pismo może tak nazwać adresatów słowa Bożego, tym bardziej nie należy bez namysłu oskarżać Tego, którego Ojciec poświęcił i posłał na świat, gdy mówi o sobie jako o Synu Bożym. Jezus nie zaciera różnicy między sobą a owymi „bogami”; kieruje uwagę ku swojej misji i dziełom Ojca. W kontekście sporu Jego słowa bronią wiarygodności świadectwa i prowadzą do pytania, kim jest Ten, którego Ojciec posłał.

Jezus nie zaczyna od obrony. Przypomina rozmówcom to, co sami znali. Pyta, czy nie napisano w ich Prawie: „Ja powiedziałem: Bogami jesteście?” Tak brzmi Ewangelia Jana 10:34, a w następnym wersie Jezus dodaje, że Pisma nie można odrzucić. Ten wybór słów jest zaskakująco praktyczny. Jezus nie szuka nowego języka, który by Go usprawiedliwił. Opiera się na Piśmie, które Jego słuchacze uważali za swoje. Wyjaśnia, że Pismo nazywa bogami tych, do których skierowano słowo Boże, i pyta, dlaczego zarzucają Mu bluźnierstwo za to, że mówi o sobie jako o Synu Bożym. W tym fragmencie widać też jasną zasadę czytania Pisma. Nie chodzi o wyrwanie jednego zdania z kontekstu i użycie go jak młotka. Trzeba słuchać całości, także wtedy, gdy słowo zaskakuje albo budzi opór. Jezus w tym sporze nie odrzuca Prawa. Wraca do niego i pokazuje, że całe Pismo mówi o Nim.

Jezus przywołuje Pismo w chwili, gdy przeciwnicy sięgają po kamienie. Jego odpowiedź nie odwraca uwagi od napięcia: odsłania, że oskarżenie o bluźnierstwo wymaga uważnego słuchania tego, co już zapisano. Skoro Pismo używa określenia „bogami” wobec tych, do których skierowano słowo Boże, samo to określenie nie rozstrzyga jeszcze, kim jest Jezus. W dalszej odpowiedzi Jezus wskazuje na swoją szczególną relację z Ojcem: został przez Niego poświęcony i posłany na świat, a Jego dzieła świadczą o jedności z Ojcem. Cytowane słowo nie stawia więc człowieka na równi z Bogiem. Pokazuje raczej, jak ostrożnie trzeba obchodzić się z językiem Pisma i jak wiele zależy od kontekstu. W tej scenie stawką jest nie tylko nazwa, lecz rozpoznanie Bożego działania. Jest w tym także obraz słowa, które powierza odpowiedzialność. Jak głos pasterza rozpoznawany przez owce, słowo Boże nie jest ozdobą ani narzędziem do rzucania oskarżeń. Wzywa do słuchania i rozeznania. Jezus nie odpowiada kamieniem na kamień; wskazuje na swoje czyny i pozostawia otwartą drogę poznania, że Ojciec jest w Nim, a On w Ojcu.