List do Efezjan 4:25 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset wyrasta z tego, co wcześniej zostało powiedziane o porzuceniu dawnego człowieka i przywdzianiu nowego. Prawda nie pojawia się więc tu jako dodatek do dobrych manier, lecz jako część odnowionego życia. Zwrot „odrzuciwszy kłamstwo” stawia sprawę jasno, bo kłamstwo ma zostać odrzucone, a nie tylko lepiej ukryte. Ta myśl bywa trudna, ponieważ kłamstwo często wydaje się drobne i bezpieczne. Najbardziej poruszające w tym wersecie jest jego uzasadnienie. Autor przypomina, że ludzie są nawzajem dla siebie członkami, więc mówienie prawdy nie służy tylko czystemu sumieniu. Gdy ktoś zniekształca swoje zdanie albo przemilcza trudny fakt, rani całość, której sam jest częścią. Nie chodzi tu o perfekcyjną szczerość, lecz o wierność temu, że należy się do innych. Prawda staje się wtedy formą troski o wspólnotę, a nie jedynie chłodną uczciwością. Werset zwraca się do każdego z osobna, ale zawsze w kontekście wspólnoty, do której należy. Pozostaje w nim ciepła nadzieja, że prawda może być wypowiadana w miłości, o której mowa już w Liście do Efezjan 4:2. Prawda w tym ujęciu ma służyć bliskości, a nie rozdzielać ludzi.

W Liście do Efezjan 4:25 słowo „dlatego” łączy nakaz mówienia prawdy z wcześniejszym obrazem nowego człowieka, stworzonego według Boga. Prawdomówność nie jest tu dodatkiem do wiary ani wyłącznie prywatną cnotą. Wynika z nowej tożsamości wspólnoty: jej członkowie należą do siebie nawzajem. Kłamstwo narusza więc coś więcej niż zgodność pojedynczego zdania z faktami. Podkopuje więź, która pozwala wspólnocie żyć w jedności. Prawda służy odbudowie zaufania i wzajemnej odpowiedzialności. Widać to w prostych sytuacjach: zatajenie błędu może przerzucić jego skutki na innych, a uczciwe przyznanie się do niego pozwala wspólnie szukać rozwiązania. Nie oznacza to, że każda szczera wypowiedź jest dobra niezależnie od sposobu i celu. Wcześniejsze wezwanie do pokory, cierpliwości i miłości nadaje prawdomówności właściwy ton, a kolejny werset ostrzega przed grzechem w gniewie. Prawda nie ma być bronią ani pretekstem do upokorzenia. W tym fragmencie jest zobowiązaniem wobec bliźniego: słowo ma odpowiadać rzeczywistości, bo mówiący i słuchający są związani jako członkowie jednej wspólnoty.

W Liście do Efezjan 4:25 słowo „dlatego” wiąże zachętę do prawdy z tym, co Apostoł napisał tuż wcześniej o porzuceniu dawnego człowieka i przywdzianiu nowego. Mówienie prawdy nie jest więc dodatkiem do dobrego charakteru. Wynika z całej tej przemiany. Warto zwrócić uwagę na uzasadnienie. Apostoł nie pisze, że prawda jest miła albo wygodna. Pisze: „bo jesteście nawzajem dla siebie członkami”. Ciało nie może fałszować jednej ze swoich części bez szkody dla całości. Kiedy jeden członek mówi nieprawdę, pozostali ponoszą koszty. Można to zobaczyć na przykładzie możliwym, choć wymyślonym. Pewien mężczyzna zapewnia kolegę z zespołu, że poprawki do projektu są już gotowe, choć jeszcze ich nie zrobił. Chce uniknąć niezręczności. Tymczasem wspólne zadanie zaczyna się chwiać, bo inni opierają na tym swoją pracę. Słowa „niech każdy z was” pokazują, że nikt nie jest z tego zwolniony. Obowiązuje to także tych, którzy uważają się za spokojnych i unikających konfliktów. Prawda w tym wersecie służy przede wszystkim wspólnocie, a nie tylko własnej uczciwości. Jej zadaniem jest budowanie ciała, w którym każdy ma swoje miejsce.

W Liście do Efezjan 4:25 prawda nie jest jedynie sprawą osobistej uczciwości. Paweł łączy ją z więzią między ludźmi: „niech każdy z was mówi prawdę do bliźniego, bo jesteście nawzajem dla siebie członkami”. Kłamstwo narusza zaufanie, na którym wspólnota może trwać; prawda służy temu, by jej członkowie mogli żyć w rzeczywistej bliskości. Słowa te należą do opisu nowego życia, zakorzenionego w prawdzie, która jest w Jezusie, i w nowym człowieku stworzonym według Boga. Nie chodzi więc o szczerość rozumianą jako mówienie wszystkiego bez względu na drugą osobę. W dalszej części rozdziału Paweł przeciwstawia mowie szkodliwej słowa, które budują i służą słuchającym. Prawda pozostaje związana z miłością i dobrem bliźniego. Obraz członków jednego ciała pomaga dostrzec stawkę tej nauki. Żaden członek nie żyje całkiem osobno; to, co zostaje ukryte lub zniekształcone, dotyka również innych. Wierność prawdzie staje się zatem częścią wspólnego wzrastania ku życiu, które odzwierciedla Boży zamysł dla nowej wspólnoty.