1 List Jana 2:8 – znaczenie i zastosowanie

Ten fragment mówi o czymś, co już się zaczęło, a nie tylko o obietnicy na później. Jan pisze, że ciemności ustępują i że prawdziwa światłość świeci już teraz. Przykazanie miłości jest prawdziwe „w Nim i w nas”, a więc widać je w relacjach, w sposobie, w jaki człowiek traktuje brata. W tym wersecie słychać łagodność wobec kogoś, kto nosi w sobie żal albo niechęć. List nie opisuje takiej ciemności jako wyroku, lecz jako stan, który może ustąpić. Werset 2:11 mówi o ślepocie, przez którą człowiek nie wie, dokąd dąży. Ta niepewność bywa bardzo bolesna, bo odbiera orientację i spokój. Światło, o którym pisze Jan, nie wymaga jednak udawania, że wszystko jest w porządku. Wchodzi w codzienność stopniowo, w zwykłych wyborach i w jednym zdaniu wypowiedzianym bez gorzkiego tonu. Ustępowanie ciemności nie musi oznaczać nagłego zniknięcia uczuć. Częściej przypomina powolne rozjaśnianie pokoju, w którym dawno nie zapalano światła. Może wtedy wystarczyć, że spojrzenie na drugiego człowieka staje się odrobinę spokojniejsze. Być może właśnie dlatego ten werset łączy przykazanie z pewnością, że światło już świeci, zanim cała droga stanie się jasna.

W 1 Liście Jana 2:8 „nowe przykazanie” jest zarazem przykazaniem znanym od początku. Nie chodzi o to, że wspólnota otrzymuje zupełnie inną naukę, lecz o to, że dawne wezwanie do miłości staje się rzeczywistością „w Nim i w nas”. Jan wiąże tę rzeczywistość z Jezusem: wcześniej pisze, że trwanie w Chrystusie powinno wyrażać się postępowaniem na Jego wzór. Zdanie o ustępujących ciemnościach i świecącej światłości opisuje zmianę, która już się rozpoczęła, nie zaś stan doskonały, osiągnięty raz na zawsze. Dalsze wersety nadają temu obrazowi konkretny sens: miłość do brata oznacza trwanie w światłości, a nienawiść pozostaje życiem w ciemności. Światło nie jest więc jedynie ideą ani deklaracją wiary; ujawnia się w relacjach. W tym kontekście nowość przykazania polega na jego spełnianiu w życiu wspólnoty, możliwym dzięki temu, co prawdziwe w Chrystusie i w Jego naśladowcach. Jan nie przedstawia miłości jako dodatkowego tematu obok wiary, lecz jako widzialny znak, że światłość Chrystusa rzeczywiście działa pośród ludzi.

Ten fragment brzmi zaskakująco. Wcześniej Jan napisał, że nie pisze o nowym przykazaniu, lecz o dawnym, które słyszano od początku. Tutaj mówi o nowym. Napięcie nie zostaje rozwiązane wprost, ale kontekst podpowiada, o jakim przykazaniu mowa: o miłości do brata. Jest ono stare, bo znane od początku, a jednak w Chrystusie i w wierzących nabiera nowej jasności. Ta miłość nie jest tylko deklaracją. W 1 Liście Jana 2:9 i 2:11 Jan mówi, że kto nienawidzi brata, pozostaje w ciemności, nawet jeśli twierdzi, że żyje w światłości. Światło ujawnia się w zwykłych wyborach. Na przykład ktoś, kto po ostrej wymianie zdań w pracy przez tydzień mija współpracownika bez słowa, może w tym czasie mówić o wierze bardzo pięknie, a jego postawa i tak wyjawi, co w nim naprawdę mieszka. Wers ósmy mówi wprost: „ciemności ustępują, a świeci już prawdziwa światłość”. Słowo „już” ma tu wagę. Jan opisuje obecną rzeczywistość, a nie odległą nadzieję. Światło nie czeka na doskonałość tego, kto je przyjmuje. Świeci, a miłość jest jego widzialnym znakiem.

Janowe „nowe przykazanie” jest zarazem dawne: wspólnota znała je od początku. Nowość nie polega więc na zastąpieniu wcześniejszej nauki, lecz na tym, że staje się prawdziwa „w Nim i w nas”. Jezus nadaje miłości konkretny kształt, a życie Jego uczniów ma coraz wyraźniej odzwierciedlać to, jak On postępował. Obraz światła nie opisuje nagłej przemiany, po której nie ma już ciemności. Jan mówi, że ciemności ustępują, a światłość już świeci. To ruch, który trwa: miłość staje się widoczna pośród świata, w którym nadal można wybierać obojętność, urazę czy nienawiść. W najbliższych zdaniach apostoł wiąże trwanie w światłości z miłością do brata. Nie chodzi o piękne deklaracje, lecz o sposób odnoszenia się do drugiego człowieka. W Chrystusie przykazanie nie pozostaje samym wymaganiem. Jego miłość jest już obecna i może kształtować ludzkie życie. Gdy ktoś rezygnuje z odwetu albo okazuje troskę osobie łatwej do odrzucenia, światło nie usuwa całej ciemności świata, ale naprawdę w nim świeci. „Nowe” oznacza tu życie, które wciąż odsłania moc znanej od dawna miłości.