1 List Jana 2:7 – znaczenie i zastosowanie

Siódmy werset można rozumieć na dwa sposoby. Może nawiązywać do wcześniejszych słów: postępowanie tak, jak postępował Chrystus, zostaje wtedy przedstawione jako przykazanie nie nowe, lecz dawne, które apostołowie z pewnością głosili wszędzie tam, gdzie zwiastowali Ewangelię Chrystusa. Może też zapowiadać to, do czego apostoł za chwilę będzie szczególnie zachęcał, czyli miłość braterską — naukę znaną od początku (Pierwszy List Jana 3:11) i dawne przykazanie (Pierwszy List Jana 2:5).

Jan zachęca do tej powinności z wielką czułością. Nazywa adresatów braćmi, bo są mu bliscy więzią tej właśnie miłości, którą pragnie, by okazywali. W ten sposób przedstawia przykazanie wzajemnej miłości zarazem jako dawne i nowe.

Jest ono przykazaniem dawnym. Jan pisze, że nie przekazuje nowego przykazania, lecz dawne, które adresaci znają od początku (Pierwszy List Jana 2:7). Obowiązek wzajemnej miłości jest tak stary jak sama ludzka natura, choć z biegiem czasu przybierał różne formy i opierał się na różnych przesłankach. Gdyby w stanie niewinności ród ludzki rozrósł się z jednej rodziny, ludzie kochaliby się jako potomkowie tych samych przodków, stworzeni do życia na ziemi i noszący w sobie obraz Boga.

Po wejściu grzechu na świat, a także po złożeniu obietnicy odnowienia, ludzie nadal mieli powody, by kochać się jako stworzenia tego samego Stwórcy, członkowie jednej ludzkiej rodziny i uczestnicy tej samej nadziei. Gdy Hebrajczycy zostali wyodrębnieni jako szczególny lud, mieli kochać się jako ci, którzy otrzymali przymierza i zostali przyjęci za synów, a z których rodu miał się wywodzić Mesjasz, Głowa Kościoła. W ten sposób przykazanie miłości znalazło się w nowym Izraelu Bożym, we wspólnocie Kościoła żyjącej Ewangelią. Pozostało dawnym przykazaniem, słowem, które lud Boży usłyszał od początku głoszenia Ewangelii (Pierwszy List Jana 2:7).

Jest ono także przykazaniem nowym. Jan mówi tak, by jeszcze mocniej podkreślić tę powinność: „Piszę do was nowe przykazanie” — prawo nowej społeczności, wspólnoty chrześcijańskiej. Jest ono nowe najpierw w Chrystusie, Głowie Kościoła, w którym w pełni i po raz pierwszy ukazała się jego prawda. Chrystus umiłował Kościół i wydał za niego samego siebie. Przykazanie to jest nowe również w życiu wierzących, bo w pewnej mierze zostało zapisane w ich sercach. Bóg uczy ich wzajemnej miłości, ponieważ ciemność ustępuje, a prawdziwa światłość już świeci (Pierwszy List Jana 2:8).

Mówiąc o „ciemności”, Jan ma na myśli zaślepienie uprzedzonych i nieodrodzonych umysłów, zarówno żydowskich, jak i pogańskich, oraz ich bolesną niewiedzę o Bogu i Chrystusie. „Światłość” oznacza jasny, ożywiający blask Ewangelii, który dociera do serca. Gdy ta światłość rozjaśnia serce, wierzący dostrzegają piękno chrześcijańskiej miłości i wielką powinność jej okazywania.

Najbardziej podstawowe prawdy i przykazania wiary chrześcijańskiej można więc nazywać zarazem nowymi i dawnymi. Nauka reformowana, czyli nauczanie Kościołów reformowanych, jest w pewnym sensie nowe, ponieważ pojawiło się po długim okresie ciemności i zostało wydobyte na światło podczas reformacji. Jest też dawne, bo było nauczane i słyszane od początku. Powinniśmy dbać o to, by łaska i cnota, które były prawdziwe w Chrystusie, były prawdziwe również w nas. Mamy upodabniać się do naszej Głowy. Im bardziej ustępuje w nas ciemność i im jaśniej świeci nad nami światło Ewangelii, tym pełniej powinniśmy być posłuszni przykazaniom naszego Pana, niezależnie od tego, czy uznajemy je za dawne, czy za nowe. Światło powinno przynosić ze sobą ciepło.

Widzimy tu kolejny sprawdzian chrześcijańskiej światłości. Wcześniej było nim posłuszeństwo Bogu, teraz jest nim chrześcijańska miłość. Kto nie ma tej miłości, tylko udaje, że żyje w światłości. Kto mówi, że jest w światłości, a nienawidzi swojego brata, nadal trwa w ciemności (Pierwszy List Jana 2:9). Prawdziwi chrześcijanie powinni szczerze uznawać, czego Bóg dokonał w ich duszach. Jednak w widzialnym Kościele często są ludzie, którzy przypisują sobie więcej, niż jest prawdą. Twierdzą, że żyją w światłości i że prawda Boża dotarła do ich umysłów, a mimo to żywią nienawiść do braci w wierze. Takich ludzi nie porusza miłość Chrystusa do Jego ludu, dlatego nadal pozostają w ciemności, choć twierdzą, że stali się chrześcijanami.

Natomiast ten, kto kieruje się miłością braterską, pokazuje, że jego światłość jest prawdziwa i dobra. Kto miłuje swojego brata, trwa w światłości (Pierwszy List Jana 2:10). Rozumie, dlaczego chrześcijanie mają się kochać. Dostrzega wartość odkupienia dokonanego przez Chrystusa i widzi, jak słuszne jest miłowanie tych, których umiłował Chrystus. Dzięki temu nie ma w nim niczego, co mogłoby stać się przyczyną upadku (Pierwszy List Jana 2:10). Nie będzie zgorszeniem ani przeszkodą dla swojego brata. Będzie starannie unikać prowadzenia go do grzechu i odciągania od drogi wiary. Chrześcijańska miłość uczy nas wysoko cenić duszę brata i obawiać się wszystkiego, co mogłoby zaszkodzić jego czystości lub pokojowi.

Nienawiść jest oznaką duchowej ciemności. Kto nienawidzi swojego brata, trwa w ciemności (Pierwszy List Jana 2:11). Duchowa światłość pochodzi od Ducha łaski, a jednym z pierwszych owoców tego Ducha jest miłość. Kto więc żywi niechęć do brata w wierze, nie ma duchowej światłości. Chodzi w ciemności (Pierwszy List Jana 2:11). Jego życie odpowiada ciemności umysłu i sumienia, a on sam nie wie, dokąd zmierza. Nie widzi, dokąd prowadzi go ten mroczny duch, a zwłaszcza że doprowadzi go do krainy całkowitej ciemności, bo ciemność zaślepiła jego oczy (Pierwszy List Jana 2:11). Gdy ciemność panuje w człowieku, zaciemnia również jego umysł, osąd i sumienie, tak że człowiek myli drogę prowadzącą do życia wiecznego.

Widzimy też, jak wielkiej przemianie uległ apostoł w porównaniu z tym, jaki był kiedyś. Był czas, gdy chciał sprowadzić ogień z nieba na nieszczęsnych, nieświadomych Samarytan, którzy nie chcieli ich przyjąć (Ewangelia Łukasza 9:54). Jego Pan uświadomił mu wtedy, że nie rozumie jeszcze własnego ducha ani tego, dokąd go prowadzi. Teraz, gdy przyjął więcej Ducha Chrystusa, wypowiada się z życzliwością wobec ludzi i miłością do wszystkich braci w wierze. Pan Jezus jest wielkim nauczycielem miłości. Jego szkoła, Jego własny Kościół, jest szkołą miłości. Jego uczniowie są uczniami miłości, a Jego rodzina ma być rodziną miłości.