1 List do Koryntian 3:4 – znaczenie i zastosowanie

Paweł zadaje pytanie, które brzmi jak łagodne upomnienie: czy nie postępujecie tylko po ludzku, skoro jeden mówi, że jest Pawła, a drugi, że Apollosa? Słychać w nim troskę kogoś, kto widzi, jak dobra rzecz, jaką była dla wspólnoty wiara, zaczyna dzielić ludzi. Za takim przywiązaniem zwykle stoi wdzięczność wobec konkretnego człowieka, który pomógł uwierzyć, bo serce pragnie mieć twarz, przy której może się zatrzymać. Paweł jednak szybko przesuwa uwagę. Pyta, kim jest Apollos i kim jest on sam, i odpowiada, że są sługami, przez których uwierzyli, według tego, co każdemu dał Pan. Obraz siewu i podlewania pokazuje, że praca ludzi ma swoje miejsce, lecz wzrost nie zależy od ich starań. Ten, kto sieje, i ten, kto podlewa, stanowią jedno, ponieważ służą wspólnemu dziełu. Tam, gdzie Bóg daje wzrost, nie zostaje miejsce na dumę jednego ani na porównywanie się z drugim. Ludzkie przywiązania mogą pozostać na swoim miejscu, a ciężar wzrostu przestaje spoczywać wyłącznie na barkach nauczycieli. Największa wartość ludzkiej służby polega na tym, że wskazuje ona poza siebie, ku Temu, który daje wzrost.

Podział „Jestem Pawła” albo „Jestem Apollosa” pokazuje, jak wspólnota w Koryncie zaczęła mierzyć przynależność przez nazwisko nauczyciela. Paweł pyta, czy takie postępowanie nie jest „tylko po ludzku”. Nie odrzuca tym samym nauczycieli ani ich różnych zadań; zaraz potem nazywa ich sługami, przez których Koryntianie uwierzyli. Koryguje natomiast przypisywanie im miejsca, które należy do Boga. W kontekście poprzednich wersetów stronniczość nie jest zwykłą różnicą upodobań. Towarzyszą jej zawiść i niezgoda, dlatego Paweł widzi w niej oznakę niedojrzałości wspólnoty. Duchowe słownictwo nie zmienia charakteru postawy, jeśli ludzie rywalizują o prestiż i dzielą się na obozy. Obraz siewcy i podlewającego dopowiada sens: Paweł i Apollos wykonują różne, potrzebne prace, lecz wzrost daje Bóg. Werset nie wymaga więc, by wszyscy nauczyciele byli tacy sami albo by ich służba była jednakowo widoczna. Uczy rozróżniać dar od źródła wzrostu. Gdy wspólnota utożsamia wierność Bogu z lojalnością wobec konkretnego przywódcy, traci z oczu zarówno wspólny cel służby, jak i Tego, od którego zależy jej owoc.

W Pierwszym Liście do Koryntian 3:4 Paweł zadaje pytanie o samą wspólnotę, a nie tylko o jej spory: „Skoro jeden mówi: Ja jestem Pawła, a drugi: Ja jestem Apollosa, to czy nie postępujecie tylko po ludzku?” Ludzkie imiona zaczynają wtedy wyznaczać, kto jest blisko, a kto daleko, i kogo warto słuchać. Kontekst jest bardzo konkretny. Wcześniej Apostoł mówi o zawiści i niezgodzie, a zaraz potem nazywa siebie i Apollosa sługami, przez których uwierzono. Każdy działa według tego, co każdemu dał Pan. Ten, który sieje, i ten, który podlewa, stanowią jedno. Wzrost daje Bóg. Ktoś, kto mierzy wiarę sympatią, wpływem albo tym, kto lepiej mówi, szybko zapomina, skąd pochodzi wzrost. Apostoł nie lekceważy pracy nauczycieli. Przypomina tylko, komu wszyscy służą i kto daje plon. Obraz pola jest tu najbardziej trzeźwy. Rolnik nie wybiera między siewcą a tym, kto podlewa, bo oba etapy należą do jednego plonu. Koryntianie, spierając się o imiona, przesłonili właśnie to, co było wspólne. Plon należy do Boga, a nie do tego, kto sieje.

W 1 Liście do Koryntian 3:4 Paweł nazywa problem, który rozdarł wspólnotę: jedni przywiązali się do niego, inni do Apollosa, jakby przynależność do jednego nauczyciela dawała im wyższe miejsce. Pytanie „czy nie postępujecie tylko po ludzku?” odsłania, że nawet religijna lojalność może stać się sposobem rywalizacji. Zawiść i niezgoda, o których Paweł mówi wcześniej, nie są drobnym zakłóceniem życia duchowego. Pokazują, że wspólnota zaczyna mierzyć się ludzką miarą. W następnym wersecie Paweł przypomina, że on i Apollos są sługami, przez których Koryntianie uwierzyli; wzrost daje Bóg. Obraz siewu i podlewania przywraca właściwą perspektywę: praca ludzi ma znaczenie, lecz życie nie należy do nich. Nauczyciel może zasiać słowo, drugi je podlać, ale żaden nie może przypisać sobie wzrostu. Ten fragment nie umniejsza wdzięczności wobec osób, które służą Kościołowi. Uwalnia ją od kultu człowieka. W świetle wieczności ważniejsza od tego, czyja nazwa skupia zwolenników, jest wierność Bogu, od którego pochodzi wzrost.