1 List do Koryntian 3:19 – znaczenie i zastosowanie

Ten fragment dotyka bardzo ludzkiej potrzeby, by wszystko przewidzieć i zabezpieczyć się sprytem. Kiedy strach podpowiada, że trzeba być o krok przed innymi, łatwo uwierzyć, że mądrość to przede wszystkim umiejętność kalkulowania. Paweł nie wyśmiewa jednak rozumu ani wiedzy. Pisze, że mądrość tego świata jest głupstwem u Boga, i od razu przytacza słowa: „On udaremnia zamysły przebiegłych”. Te zdania nie obiecują, że własny plan ochroni przed każdą porażką. Pokazują raczej, że pod wieloma obliczeniami kryje się napięcie i samotność, bo ten, kto liczy wyłącznie na własną przebiegłość, dźwiga wszystkie wyliczenia sam. Kontekst pomaga zobaczyć, o co chodzi. Apostoł pisze do wspólnoty podzielonej wokół imion przywódców, dlatego słowa o mędrcach idą w parze z napomnieniem, by nikt nie szczycił się z powodu ludzi. Czasownik „udaremnia” opisuje Boże działanie wobec zamysłów, które opierają się wyłącznie na ludzkiej przebiegłości. Bóg nie odmawia człowiekowi rozsądku, lecz przypomina, że ciężar przyszłości nie spoczywa tylko na jego sprycie. Słowa Pawła przesuwają więc miejsce rozumu. Staje się on narzędziem, a nie ostatnią instancją, która musi rozstrzygnąć wszystko. Głupstwo, o którym mówi apostoł, okazuje się mniej przygnębiające, niż się wydaje, bo przynosi ulgę, gdy przestaje być ciężarem każdego obliczenia.

Paweł nie odrzuca myślenia ani wiedzy. W tym rozdziale pokazuje, że mądrość oceniana wyłącznie według ludzkich kryteriów może rozmijać się z Bożą perspektywą. W Koryncie skutkiem takiego myślenia były zawiść, niezgoda i przywiązanie do poszczególnych przywódców. Werset nazywa więc „głupstwem u Boga” mądrość, która może uchodzić za skuteczną, lecz nie prowadzi do prawdy i jedności. Słowa „On udaremnia zamysły przebiegłych” przywołują biblijny obraz Boga, który przenika i odwraca ludzkie kalkulacje. Nie oznaczają, że każda ludzka wiedza jest podejrzana ani że każdy plan szybko upadnie. Paweł podważa raczej pewność, że spryt, pozycja czy retoryczna przewaga są miarą prawdy. Szczególnie niebezpieczne staje się używanie ich do budowania własnego znaczenia kosztem wspólnoty. Najbliższy kontekst prowadzi od tej przestrogi do wniosku: nikt nie powinien szczycić się ludźmi. Paweł, Apollos i Kefas nie są rywalami, których trzeba wybierać, lecz sługami należącymi do wspólnoty Chrystusa. Boża mądrość nie polega więc na imponującym zwycięstwie w sporze, ale ujawnia się w tym, co pozostaje wierne Bogu i służy jedności.

Apostoł Paweł pisze w 1 Liście do Koryntian 3:19: „Mądrość bowiem tego świata jest głupstwem u Boga”. Zdanie brzmi ostro, ale nie odrzuca ludzkiego rozumu. Mówi o tym, że świat ma własną miarę mądrości: spryt, wygraną i szybki sukces. Przed Bogiem ta miara często okazuje się zupełnie chybiona. Kontekst jest konkretny. Wspólnota w Koryncie spierała się o to, kto jest mądrzejszy, i chełpiła się swoimi nauczycielami. Dlatego Paweł dodaje: „On udaremnia zamysły przebiegłych”. Nie chodzi tu o samą inteligencję, lecz o plany zbudowane wyłącznie na przebiegłości, bez pytania o wolę Bożą. Taki plan może wyglądać znakomicie na papierze i rozsypać się przy pierwszym prawdziwym obciążeniu. Bóg nie pozwala, by cwaność sama decydowała o losie człowieka. Mądrość, która zaczyna się od pokory, okazuje się trwalsza niż ta, która chce tylko wygrać. Fragment nie potępia myślenia. Pokazuje raczej, że prawdziwa roztropność zna swoje granice i opiera się na czymś większym niż własna zręczność.

„Mądrość bowiem tego świata jest głupstwem u Boga” — Paweł nie odrzuca myślenia ani rozeznania. Ostrzega przed mądrością, która służy wynoszeniu się, zdobywaniu przewagi i osłanianiu własnych ambicji. Wśród Koryntian jej owocem były zawiść, niezgoda i chlubienie się ludzkimi przywódcami. To, co uchodziło za rozsądek i siłę, nie budowało wspólnoty należącej do Boga. Zdanie o udaremnianiu zamysłów przebiegłych przypomina, że spryt nie daje władzy nad ostatecznym biegiem rzeczy. Boże spojrzenie odsłania kruchość planów opartych na pysze. Nie jest to obietnica, że każdy nieuczciwy zamiar natychmiast upadnie ani że wierzącemu oszczędzone będą trudności. To wezwanie do trzeźwości wobec ludzkiego prestiżu i pewności siebie. Można wyobrazić sobie rusztowanie wzniesione wysoko, lecz oparte na słabym gruncie. Z daleka imponuje; próba ujawnia, czy naprawdę podtrzymuje budowlę. W tym rozdziale Paweł kieruje wzrok ku temu, co należy do Boga: wspólnota jest Jego świątynią, a wierzący należą do Chrystusa. Mądrość zyskuje więc właściwą miarę nie przez podziw ludzi, lecz przez to, czy pozostaje wierna Bogu i służy temu, co do Niego należy.