1 List do Koryntian 3:16 – znaczenie i zastosowanie

Apostoł pisze do wspólnoty w Koryntie, a nie do pojedynczego człowieka, dlatego słowo „wy” brzmi tu w liczbie mnogiej: „Czy nie wiecie, że jesteście świątynią Boga i że Duch Boży mieszka w was?”. Kontekst jest wymowny. Wcześniej mowa o zawiści i niezgodzie, które rozrywają zgromadzenie, a dalej pojawia się obraz budowli. Boża obecność nie zamyka się więc w budowli z kamienia, którą można podziwiać z zewnątrz. Zamieszkuje ludzi, którzy razem tworzą wspólnotę, także tam, gdzie relacje bywają napięte albo ciche. W tym obrazie jest coś poruszającego, bo świątynia daje schronienie, ale może też zostać zraniona. Dlatego w 1 Liście do Koryntian 3:17 pojawia się tak poważne ostrzeżenie wobec tych, którzy niszczą to, co święte. Wspólnota, w której ludzie zostają sami ze swoim wstydem, żalem czy lękiem, łatwo staje się przestrzenią obojętności. Bóg przebywa wtedy wśród tych, którzy wciąż się sobie przyglądają i nie odchodzą od siebie. Świątynia nie jest więc miejscem odosobnionym, lecz domem budowanym z ludzi, którzy trwają przy sobie.

W zdaniu Pawła kluczowa jest liczba mnoga: „jesteście świątynią Boga”. Chodzi tu o wspólnotę Koryntu, nie przede wszystkim o ciało pojedynczego wierzącego. Bezpośredni kontekst mówi o zawiści i niezgodzie, które Paweł uznaje za przejaw niedojrzałości. Obecność Ducha nie jest więc prywatnym wyróżnieniem. Określa wspólną rzeczywistość Kościoła i nadaje jej święty charakter. To zmienia sens obrazu świątyni. Wspólnota nie należy do jednego przywódcy ani nie jest własnością poszczególnych grup. Jej jedność nie wynika z jednakowych poglądów czy temperamentu, lecz z tego, że Bóg mieszka pośród niej przez swojego Ducha. Dlatego podsycanie podziałów nie jest jedynie problemem organizacyjnym: uderza w coś, co należy do Boga. Następny werset mówi o poważnych konsekwencjach niszczenia Jego świątyni. Paweł nie twierdzi, że każda różnica zdań oznacza zniszczenie wspólnoty. Wskazuje jednak, że zazdrość i rywalizacja mogą ranić ludzi oraz podważać jedność, którą wyznacza obecność Boga. Świętość Kościoła nie oznacza bezbłędności jego członków. Oznacza, że wspólnota jest miejscem Bożej obecności, a więc nie wolno traktować jej jak własnego projektu czy pola walki o prestiż.

Ten werset mówi przede wszystkim o wspólnocie. Apostoł pisze do całego zboru w Koryntie, a słowo „wy” pada tu w liczbie mnogiej. W Biblii świątynia była miejscem, w którym Bóg przebywał pośród swojego ludu. Paweł przenosi ten obraz na zgromadzenie ludzi, w którym mieszka Duch Boży. Ta prawda ma konkretne konsekwencje. Tuż wcześniej Paweł pisze o zawiści i niezgodzie, które pokazują, że w zborze wciąż jest wiele z tego, co cielesne. Skoro świątynia jest święta, podziały wewnątrz niej nie są drobnostką. Dlatego w następnym wierszu pojawia się poważne ostrzeżenie: „Jeżeli ktoś zniszczy świątynię Boga, tego zniszczy Bóg”. Warto jednak zauważyć, czego ten fragment nie mówi. Nie opisuje doskonałości poszczególnych ludzi, bo sam Paweł nazywa Koryntian niemowlętami w wierze. Mówi natomiast o obecności Boga pośród ludzi, którzy razem tworzą jedno. Ta obecność nadaje wspólnocie wyjątkową wartość i zobowiązuje jej członków do troski o jedność. Świętość zboru zaczyna się więc tam, gdzie jego członkowie traktują siebie nawzajem z szacunkiem.

W zdaniu „Czy nie wiecie, że jesteście świątynią Boga i że Duch Boży mieszka w was?” Paweł zwraca się do wspólnoty. „Jesteście” oznacza tu nie tylko pojedynczych wierzących, lecz ludzi zgromadzonych w Chrystusie. Świątynią jest wspólnota, w której Boża obecność nie pozostaje odległą obietnicą, ale zamieszkuje pośród ludzi. Kontekst nadaje temu słowu konkretną wagę. Wcześniej Paweł wskazuje na zawiść i niezgodę, a zaraz potem ostrzega przed niszczeniem świątyni. Nie chodzi więc o bezkonfliktowy ideał, lecz o świętość, którą można ranić przez podziały i pogardę. Jednocześnie Boża obecność nie zależy od doskonałości wspólnoty: wezwanie przypomina, do kogo ona należy i co zostało jej powierzone. Świątynia nie jest własnością tych, którzy ją tworzą. To obraz obecności Boga, a zarazem powierzonej odpowiedzialności: sposób traktowania innych staje się sprawą duchową, nie tylko towarzyską. W perspektywie wieczności wspólnota nie jest jedynie chwilowym układem ludzi. Jest miejscem, w którym Bóg zechciał zamieszkać. Dlatego jej kruchość nie odbiera jej świętości, lecz czyni ją tym bardziej godną troski.