1 List do Koryntian 3:15 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset mówi o stracie, której nie da się zbyć. Dzieło, które ktoś wzniósł z wysiłkiem, może spłonąć i nie przetrwać. Apostoł nie pomniejsza tej szkody, ale w tym samym zdaniu zostawia miejsce na coś jeszcze: ten, którego dzieło spłonie, sam wprawdzie ocaleje. Ocalenie jest opisane skromnie, bo dokonuje się tak jakby przez ogień. Paweł mówi o szkodzie poniesionej przez dzieło, nie o odrzuceniu samego człowieka. Wcześniej w tym rozdziale wskazuje jednak fundament, którym jest Jezus Chrystus, i to on utrzymuje całą budowlę. Kiedy ktoś patrzy na zwęglone owoce swojej pracy, łatwo pomyśleć, że przepadło także jego istnienie przed Bogiem. Tekst tego nie mówi. Stawką jest to, co z dzieła zostaje, a nie to, czy człowiek pozostaje w Bożej opiece. Obraz ognia jest surowy, ale nie jest opisem gniewu. W Pierwszym Liście do Koryntian 3:13 ogień ma wypróbować, jakie dzieło jest. Złoto, srebro i słoma wypadają w nim różnie, a ta różnica dotyczy dzieł, nie wartości osoby. Werset zostawia więc miejsce na żal po stracie i zarazem na pewność, że ocalenie nie zostało odwołane.

W 1 Liście do Koryntian 3:15 Paweł rozróżnia los dzieła od losu budującego: dzieło może spłonąć, a człowiek ocaleć, choć „tak jakby przez ogień”. Nie jest to pochwała strat ani obietnica, że każdy uniknie konsekwencji. W bezpośrednim kontekście Paweł mówi o budowaniu na jedynym fundamencie, którym jest Jezus Chrystus. Ogień ujawnia jakość pracy, a nie zmienia fundamentu. Obraz podkreśla powagę odpowiedzialności: to, co powstaje na tym fundamencie, nie jest obojętne. Wcześniej apostoł wskazuje na podziały i zawiść w korynckiej wspólnocie; dalszy kontekst nazywa ją świątynią Boga. Budowanie może więc oznaczać pracę, która służy wspólnocie albo ją osłabia. Ocalenie człowieka nie oznacza, że jego dzieło przetrwało lub że nie poniósł szkody. Chrześcijanie różnie odnoszą ten obraz do losu człowieka po śmierci; sam werset nie przedstawia pełnego opisu takiego procesu. Jego wyraźny nacisk jest węższy: dzieło podlega ocenie, a jego utrata nie jest tym samym co utrata osoby. Łaska ocalenia nie czyni jakości budowania nieważną.

Ten werset mówi o pracy, która nie wytrzyma próby. Obraz budowy pochodzi z poprzednich słów: fundamentem jest Jezus Chrystus, a na nim można wznosić różne materiały, od złota po słomę. Kiedy przychodzi ogień, jedne z nich zostają, a inne spłoną. Praktycznie wygląda to tak. Ktoś buduje dobre imię swojej firmy, ale większość jego wysiłków opiera się na pośpiechu i pozorach. Gdy przychodzi trudny czas, z tego wiele nie zostaje. Strata jest realna i bolesna. Apostoł jednak nie kończy na stracie. Pisze, że budujący „sam wprawdzie ocaleje, lecz tak jakby przez ogień”. To zdanie nie obiecuje wygody ani taniego pocieszenia. Pokazuje raczej, że strata i ocalenie mogą iść obok siebie. Człowiek wychodzi z ognia poobijany, ale nie zniszczony. Tekst nie wyjaśnia szczegółowo, czym jest ten ogień ani jak dokładnie działa. Chrześcijanie z różnych tradycji rozumieją to różnie. Pewne jest jedno: to, co zostało zbudowane na Chrystusie, zostanie wypróbowane, a prawdziwa wartość pracy ujawni się dopiero wtedy.

Paweł kreśli obraz budowy na jednym fundamencie: Jezusie Chrystusie. To, co wznosi się na nim, nie jest jednak jednakowej wartości. Wcześniej wymienia złoto i srebro, ale też drewno, trawę i słomę; dzień Pański ujawni, jakie jest dzieło każdego. Ogień nie pojawia się tu jako zwykłe nieszczęście, lecz jako obraz próby, która odsłania prawdę o ludzkim wysiłku. Słowa „ten zaś, którego dzieło spłonie, poniesie szkodę: sam wprawdzie ocaleje, lecz tak jakby przez ogień” mówią o poważnej stracie, a zarazem o ocaleniu. Nie należy więc zacierać żadnej z tych prawd: dzieło może nie przetrwać, choć człowiek ocaleje. Paweł nie opisuje tu szczegółowo losu każdej osoby ani nie obiecuje, że każdy wysiłek zakończy się powodzeniem. Mówi o budowaniu wspólnoty na Chrystusie, w kontekście niedojrzałości, zawiści i niezgody. Na horyzoncie wieczności liczy się zatem nie tylko to, że coś powstało, lecz także z czego i na jakim fundamencie zostało zbudowane. Ogień odsłania kruchość tego, co wydawało się trwałe; nie unieważnia jednak fundamentu, którym jest Chrystus.