List do Rzymian 6:21 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset dotyka wstydu bardzo wprost. Apostoł nie pyta o przyjemność dawnych czynów ani o to, czy były kuszące. Pyta o to, co z nich zostało, skoro wspomina się je z zawstydzeniem. Wstyd pojawia się tu jako uczucie, które patrzy wstecz i rozpoznaje prawdę o drodze, która prowadziła donikąd. Zdanie „Przecież ich końcem jest śmierć” brzmi twardo i nie łagodzi swojego znaczenia. Stoi jednak w ciągu myśli, który w Liście do Rzymian 6:22 i 6:23 zwraca się ku życiu wiecznemu jako darowi łaski. Werset 21 nie kończy rozmowy o człowieku. Pokazuje raczej, że droga, której wcześniej nie widać było do końca, miała swój kres, i dlatego wspomnienie tych czynów niesie tak ciężkie rozpoznanie. Warto zauważyć, że apostoł mówi o czynach, a nie o człowieku jako kimś skreślonym. Zawstydzenie z przeszłości nie staje się u niego wyrokiem, lecz miejscem, w którym przeszłość zostaje nazwana po imieniu. Dla kogoś, kto dźwiga taki wstyd, może to być pierwsze poczucie, że czyjeś spojrzenie na tę drogę jest prawdziwe, a jednocześnie nie zamyka przed nim przyszłości.

Pytanie Pawła o „pożytek” dawnych czynów nie dotyczy ich chwilowej atrakcyjności, lecz tego, dokąd prowadziły. Grzech mógł obiecywać swobodę, przyjemność albo korzyść, ale jego końcem jest śmierć. W tym kontekście „koniec” oznacza rezultat, nie tylko ostatni moment: życie podporządkowane grzechowi nie przynosi prawdziwego dobra, ku któremu zostało stworzone. Wstyd ma tu znaczenie, bo odsłania zmianę perspektywy. Paweł zwraca się do ludzi, którzy nie są już niewolnikami grzechu; wcześniej dali posłuch nauce i zostali wyzwoleni. Nie przedstawia więc wstydu jako zapłaty, którą trzeba odpracować, ani jako dowodu, że człowiek jest poza zasięgiem łaski. To spojrzenie z nowego miejsca: dawne postępowanie można rozpoznać jako jałowe, ponieważ jego owocem nie było życie. Werset 21 tworzy kontrast z dalszym wywodem: służba Bogu przynosi uświęcenie, a jej końcem jest życie wieczne. Nie chodzi o prostą wymianę złych uczynków na dobre zasługi. Paweł opisuje zmianę panowania i kierunku życia. Łaska nie usprawiedliwia trwania w grzechu; wyzwala z jego władzy i otwiera drogę ku życiu.

W Liście do Rzymian 6:21 Paweł zadaje pytanie, które nie wymaga długiej odpowiedzi: „Jaki jednak pożytek mieliście wtedy z tych czynów, których się teraz wstydzicie? Przecież ich końcem jest śmierć”. Odpowiedź wynika z samego pytania. Z tych czynów nie było żadnego pożytku. Wstyd towarzyszący wspomnieniu okazuje się więc czymś więcej niż chwilowym uczuciem, bo pokazuje, że człowiek zaczyna rozpoznawać własną pomyłkę. Sposób, w jaki Paweł prowadzi argument, jest prosty. Niewiele tłumaczy. Przypomina adresatom to, co sami już wiedzą z własnego doświadczenia. Wstyd działa tu jak świadek, który mówi prawdę o przeszłości. Zdanie o końcu tych czynów dotyczy kierunku drogi bardziej niż pojedynczych chwil. Grzech może w danym momencie wydawać się przyjemny albo opłacalny, a jego skutek ujawnia się dopiero później. Paweł opisuje rachunek, który w końcu wychodzi na jaw. Werset w swoim kontekście mówi o dawnym niewolnictwie wobec grzechu, a nie o każdym cierpieniu. Pokazuje jednak, że prawda o drodze bywa widoczna dopiero na jej końcu, a wstyd może być jednym z pierwszych znaków, że ktoś zaczyna to rozumieć.

Paweł nie pyta o dawny zysk, by zatrzymać czytelników w upokorzeniu. Pyta, jaki pożytek przynosiły czyny, których teraz się wstydzą, i wskazuje ich kres: śmierć. W świetle sąsiednich wersetów chodzi o życie pod panowaniem grzechu, które nie rodzi prawdziwej wolności ani dobra. Wstyd może być bolesnym rozpoznaniem, że obrana droga odsuwała od Boga i niszczyła więzi. Nie jest jednak ostatnim słowem o człowieku. Paweł pisze do tych, którzy zostali uwolnieni od grzechu i oddali się Bogu. Nie przedstawia łaski jako zgody na dalsze trwanie w tym, co prowadzi ku śmierci, lecz jako dar nowego kierunku. Można pomyśleć o drzewie, które wydaje owoc zgodny z tym, czym się karmi. Dawne postępowanie miało swój owoc i swój kres; teraz owocem służby Bogu jest uświęcenie, a jego końcem życie wieczne. To życie nie jest zapłatą za bezbłędność. Jak dopowiada następny werset, jest łaską Boga w Chrystusie Jezusie. W tym świetle żal za przeszłością nie musi zamykać drogi: może świadczyć, że jej dawny kres nie jest już jedynym możliwym.