List do Rzymian 6:3 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset zaczyna się od pytania, które brzmi niemal jak przypomnienie. Apostoł Paweł pyta: „Czy nie wiadomo wam, że my wszyscy, którzy otrzymaliśmy chrzest zanurzający w Chrystusa Jezusa, zostaliśmy zanurzeni w Jego śmierć?” Nie pyta o uczucia ani o to, jak ktoś radzi sobie z przeszłością. Przypomina wspólnie przyjętą prawdę i zakłada, że obejmuje ona wszystkich, którzy do niej należą. Najbardziej poruszające jest dla mnie słowo „zanurzeni”. Zanurzenie dotyczy całego człowieka, a nie jednego gestu czy przelotnego dotknięcia. Chrzest łączy go ze śmiercią Chrystusa, czyli z czymś, co zamyka pewien rozdział. Ktoś, kto długo dźwiga wstyd albo żal za czymś, co już minęło, może w tym zdaniu usłyszeć, że dawne życie nie musi być ostatnim słowem o nim. Apostoł mówi o zanurzeniu w śmierć, zanim wspomni o nowym życiu. Nie wyjaśnia tu szczegółów obrzędu ani nie rozstrzyga, jak różne wspólnoty chrześcijańskie rozumieją chrzest. Pokazuje jednak, że nadzieja zaczyna się od śmierci przeżytej z Chrystusem, i to właśnie z niej wyrasta dalsze znaczenie tego fragmentu.

Pytanie Pawła: „Czy nie wiadomo wam…?” wskazuje, że chrzest nie jest dla niego jedynie zewnętrznym znakiem przynależności. Oznacza włączenie wierzących w los Chrystusa: zostali zanurzeni w Jego śmierć. Werset nie mówi, że ochrzczony przestaje odczuwać pokusę ani że już nie może grzeszyć. Wskazuje, że jego relacja z grzechem uległa zasadniczej zmianie. Kontekst wyjaśnia, czemu Paweł o tym przypomina. Odrzuca myśl, że można trwać w grzechu, aby łaska stała się większa. Chrzest wiąże z Chrystusem, którego śmierć nie służyła usprawiedliwieniu dawnego życia. W następnym wersecie obraz pogrzebania prowadzi do celu: wkroczenia w nowe życie. Dalej Paweł mówi o uwolnieniu z niewoli grzechu. Nie chodzi więc o twierdzenie, że każdy ochrzczony już żyje bez upadków, lecz o nową przynależność i kierunek życia. Chrześcijańskie tradycje różnie opisują związek chrztu z łaską i wiarą, ale tekst mocno łączy chrzest z uczestnictwem w śmierci Chrystusa. To nie zachęta do bierności wobec grzechu: przypomnienie, że dawne panowanie grzechu nie określa już ostatecznie życia wierzącego.

Paweł zadaje pytanie, które zakłada wspólną wiedzę wierzących: czy nie wiadomo, że ochrzczeni zostali zanurzeni w śmierć Chrystusa? Chrzest jest tu opisany jako wejście w wydarzenie, które dokonało się w Chrystusie. Obraz zanurzenia jest prosty i mocny. Kto schodzi pod wodę jako ktoś dawny, wychodzi z niej jako ktoś nowy. W Liście do Rzymian 6:4 Apostoł podkreśla, że to zanurzenie prowadzi do nowego życia, podobnie jak Chrystus powstał z martwych. Ponadto w Liście do Rzymian 6:6 mówi o dawnym człowieku, który został razem z Chrystusem ukrzyżowany. Wolność od grzechu wiąże się z zakończeniem dawnego życia i nie zależy od doskonałości codziennych wyborów. Ta perspektywa ma znaczenie w zwykłych dniach. Stary wzorzec potrafi wracać, a zmęczenie łatwo podpowiada, że nic się nie zmieniło. Fragment mówi jednak o czymś, co już zostało dokonane w Chrystusie. Nowe życie jest odpowiedzią na wspólnotę z Nim. Chrzest wyznacza więc kierunek, w którym wierni mogą iść, nawet wtedy, gdy idą powoli.

Paweł pyta, czy wiadomo, że ci, którzy otrzymali chrzest zanurzający w Chrystusa Jezusa, zostali zanurzeni w Jego śmierć. To pytanie przypomina, że chrzest nie jest tylko nazwą przynależności ani wspomnieniem dawnego wydarzenia. Oznacza złączenie z Chrystusem: Jego śmierć staje się miarą nowego życia wierzących. Werset należy do odpowiedzi na myśl, że można trwać w grzechu, skoro łaska może obfitować. Paweł odrzuca taki wniosek. Łaska nie jest zgodą na pozostanie w dawnej niewoli; chrzest wskazuje na głęboką zmianę przynależności. Nie oznacza to, że człowiek od razu przestaje doświadczać pokusy czy upadku. Oznacza, że grzech nie jest już jego panem ani ostatecznym przeznaczeniem. Obraz zanurzenia mówi o wejściu w rzeczywistość większą niż pojedyncza chwila. W kolejnym wersecie Paweł łączy śmierć z Chrystusem z pogrzebaniem i wkroczeniem w nowe życie. Zatem śmierć tutaj nie zamyka przyszłości. Życie chrześcijańskie wyrasta z więzi z Chrystusem: Jego droga przez śmierć ku życiu staje się także drogą tych, którzy należą do Niego.