List do Rzymian 6:20 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa spoglądają wstecz spokojnie i bez pośpiechu. „Bo kiedy byliście niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości.” Apostoł nie wylicza tu win po kolei, lecz nazywa stan, w jakim człowiek trwał, zanim cokolwiek się zmieniło. Gdy grzech trzymał władzę nad sercem, dobro nie miało w nim głosu, i ta cicha prawda bywa bolesna, choć została wypowiedziana bez oskarżenia. Kilka wersów dalej Paweł pyta, jaki pożytek przynosiły tamte czyny, których teraz się wstydzono, i odpowiada, że ich końcem jest śmierć. Szczególnie poruszające jest to, że zdanie mówi o położeniu, w którym ktoś trwał, i nie wydaje ostatecznego sądu nad jego losem. Czas przeszły pozwala zobaczyć przeszłość w świetle, zamiast chować ją pod milczeniem. Kto pamięta, jak ciężka bywała tamta niewola, lepiej rozumie, dlaczego nowe życie można przyjąć jako dar. Przeszłość bywa trudna do dźwigania, ale nazwana spokojnie przestaje być tylko ciemnym tłem. Wolność zaczyna się więc od uczciwego spojrzenia na to, z czego człowiek został wyprowadzony, a wdzięczność za nowe życie nabiera wtedy prawdziwej głębi.

Zdanie „byliście wolni od służby sprawiedliwości” brzmi jak wolność, lecz Paweł ujawnia jego gorzką ironię. Wcześniej adresaci byli niewolnikami grzechu: nie służyli sprawiedliwości, ale nie oznacza to, że byli niezależni. Werset 16 wyjaśnia tę zależność obrazem posłuszeństwa: człowiek oddaje siebie pod władzę tego, komu daje posłuch. Kluczowe rozróżnienie dotyczy więc wolności od czegoś i wolności do czegoś. Uwolnienie od sprawiedliwego życia nie jest prawdziwą autonomią, jeśli jego skutkiem jest podporządkowanie grzechowi. Paweł nie przedstawia sprawiedliwości jako kolejnego ciężaru równoważnego grzechowi. W następnych wersetach mówi o uwolnieniu od grzechu, służbie Bogu i owocu uświęcenia; cały rozdział osadza tę przemianę w związku z Chrystusem. Obraz niewoli jest mocny, ale jego celem nie jest odebranie człowiekowi odpowiedzialności. Werset 16 mówi o oddawaniu siebie pod posłuszeństwo, a werset 17 dziękuje Bogu za zmianę kierunku. Dawna „wolność” od sprawiedliwości okazuje się zatem nie brakiem więzi, lecz więzią prowadzącą ku śmierci. Jej przeciwieństwem jest życie skierowane ku Bogu.

Werset „Bo kiedy byliście niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości.” opisuje dawny stan człowieka. Brzmi to jak wolność, ale Paweł używa tego obrazu, by pokazać, że serce zawsze komuś służy. Nie ma miejsca, w którym nikt nie rządzi. Można to zobaczyć na przykładzie człowieka, który przez lata żył według nałogu albo ukrywanej nieuczciwości. Wydawało mu się, że nikomu nic nie jest winien. Dopiero z czasem dostrzegł, ile go to kosztowało. Właśnie to Paweł podsumowuje w Liście do Rzymian 6:21, pytając o pożytek z czynów, których dziś się wstydzi, i odpowiadając, że ich końcem jest śmierć. Kontekst jest ważny. Paweł nie wychwala tego dawnego stanu, lecz opisuje go, by pokazać, czym jest służba grzechowi. Dalsze wersety, na przykład List do Rzymian 6:17-18, mówią już o zmianie: o posłuchu nauce i wyzwoleniu od grzechu. W codziennych wyborach ujawnia się, komu służy człowiek: w sposobie mówienia, pracy i odpoczynku. Owoce tej służby zostają w nim, dlatego ten stary werset wciąż mówi o dzisiejszym dniu.

W tym zdaniu Paweł wspomina dawny stan: „kiedy byliście niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości”. Nie opisuje wolności, która otwierała drogę ku dobru. Była to raczej przynależność do grzechu tak głęboka, że sprawiedliwość nie wyznaczała już kierunku życia. W sąsiednich wersetach Paweł wyjaśnia, że człowiek staje się sługą tego, komu daje posłuch, a następnie dziękuje Bogu za uwolnienie od grzechu i oddanie się sprawiedliwości. Obraz niewoli jest mocny, bo pokazuje, że wybory nie pozostają odosobnione. Powtarzane kłamstwo, krzywdzący odwet czy obojętność wobec potrzebującego mogą stopniowo kształtować serce i zawężać jego gotowość na dobro. Paweł nie przedstawia jednak tego dawnego położenia jako ostatniego słowa o człowieku. W tym rozdziale mówi o przemianie związanej z Chrystusem: od niewoli grzechu ku służbie sprawiedliwości, której owocem jest uświęcenie, a kresem życie wieczne. Sprawiedliwość nie jest tu chłodnym rachunkiem zasług. To kierunek życia, który staje się możliwy dzięki wyzwoleniu od grzechu. Wers wyznacza granicę między dawną niewolą a nową przynależnością, nie pozwalając pomylić wolności z obojętnością.