List do Rzymian 10:3 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset mówi o ludziach, którzy pragną Boga, a jednak nie chcą przyjąć tego, co On daje. Apostoł Paweł opisuje gorliwość, która krąży wokół własnej drogi i wzbrania się oddać w czyjeś ręce. Słychać w tym coś bardzo ludzkiego, zmęczenie kogoś, kto chce zasłużyć na to, czego nie da się zdobyć samym wysiłkiem. Paweł mówi o tym z bólem. W Liście do Rzymian 10:1 wyznaje, że z całego serca pragnie zbawienia tych ludzi, a w Liście do Rzymian 10:4 wskazuje Chrystusa jako kres Prawa dla usprawiedliwienia każdego, kto wierzy. Droga, której szukali, została już otwarta. Słowa z Listu do Rzymian 10:6 i 10:7 przypominają, że nie trzeba wstępować do nieba ani schodzić do Otchłani, bo Chrystus jest już blisko. Najtrudniejsze w tym wersecie jest to, że opór nie wynika z braku pragnienia. Człowiek może bardzo chcieć być sprawiedliwy i mimo to uparcie trzymać się własnej miary, bo oddanie się w ręce darmowego daru bywa trudniejsze niż wysiłek. Paweł pokazuje, że źródło usprawiedliwienia leży poza nami, i właśnie ta prostota bywa sercu najcięższa do przyjęcia.

Paweł nie opisuje obojętności wobec Boga: tuż wcześniej przyznaje, że jego rodacy pałają żarliwością, lecz nie opiera się ona na pełnym poznaniu. Problemem nie jest więc brak religijnego zaangażowania, ale błędne rozumienie tego, skąd pochodzi usprawiedliwienie. Werset przeciwstawia dwie drogi: uznanie sprawiedliwości, którą daje Bóg, oraz uporczywe opieranie się na własnej drodze do usprawiedliwienia. Nie chodzi o to, że każde ludzkie działanie lub posłuszeństwo jest niewłaściwe. Paweł wskazuje raczej na próbę uczynienia z własnych osiągnięć podstawy uznania przed Bogiem. Taka postawa może być gorliwa, a jednak nie dostrzegać, że człowiek nie ustanawia sam miary swojej sprawiedliwości. Kolejny werset skupia tę myśl w Chrystusie: jest On kresem Prawa dla usprawiedliwienia każdego, kto wierzy. W tym kontekście „kres” wiąże się z wypełnieniem i celem, ku któremu prowadzi Prawo, nie z lekceważeniem jego znaczenia. Wiara nie jest kolejnym osiągnięciem, które można przypisać sobie; oznacza przyjęcie tego, czego człowiek sam sobie nie zapewnia. Rzymian 10:3 odsłania zatem paradoks religijnej gorliwości: można szczerze zabiegać o sprawiedliwość, a zarazem odrzucać jej źródło.

Gorliwość sama w sobie jeszcze nie wystarcza. Apostoł Paweł nie zarzuca Izraelitom braku zapału, bo sam świadczy, że pałają żarliwością ku Bogu (List do Rzymian 10:2). Problem leży gdzie indziej. Ludzie ci nie chcieli uznać, że usprawiedliwienie pochodzi od Boga, i uporczywie trzymali się własnej drogi. Werset ukazuje dwie postawy: jedną, która chce wypracować przyjęcie, i drugą, która je przyjmuje. Warto zauważyć, że tekst nie opisuje kogoś bezczynnego. Opisuje kogoś bardzo zaangażowanego, lecz działającego na własnych warunkach. Taka religijność bywa wyczerpująca, bo zawsze zostaje pytanie, czy już wystarczająco się postarało. Wiara w Chrystusa zdejmuje ten ciężar. Przypomina o tym List do Rzymian 10:4, według którego Chrystus jest kresem Prawa dla usprawiedliwienia każdego, kto wierzy. Czasownik „nie poddali się” wskazuje na postawę, w której człowiek nadal broni własnej drogi i nie przyjmuje Bożego usprawiedliwienia. Werset 3 uczy więc, że można wiele robić dla Boga i mimo to nie przyjąć Jego sprawiedliwości. Najtrudniej jest to dostrzec, bo własna droga zwykle wygląda bardzo pobożnie. Dopiero gotowość do otrzymania nadaje gorliwości prawdziwy sens.

Paweł mówi o swoich rodakach z bólem, nie z pogardą: pragnie ich zbawienia i uznaje ich żarliwość, choć nieopartą na pełnym poznaniu. W wersecie 3 wskazuje, gdzie ta gorliwość może zboczyć: człowiek usiłuje ustanowić własną drogę usprawiedliwienia i nie poddaje się temu, które pochodzi od Boga. Paweł nie przedstawia ich jako ludzi obojętnych; właśnie żarliwość sprawia, że jego diagnoza jest tak poważna. Nie chodzi o samo staranne życie ani o każde pragnienie czynienia dobra. Chodzi o głębszy opór: o próbę uczynienia z własnych osiągnięć podstawy, na której można stanąć przed Bogiem. Własna droga może wyglądać jak solidny most, lecz nie prowadzi do pojednania, jeśli jej fundamentem staje się samowystarczalność. Następny werset kieruje wzrok ku Chrystusowi, który jest kresem Prawa dla usprawiedliwienia każdego, kto wierzy. Przyjęcie Bożego usprawiedliwienia nie oznacza obojętności wobec dobra, lecz uznanie, że zbawienie nie jest nagrodą wypracowaną własnymi rękami. W tej różnicy mieści się pokora wiary: nie porzucenie gorliwości, ale uznanie Boga za źródło nadziei.