List do Rzymian 10:20 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset zaskakuje odwagą Izajasza. Ci, którzy nie pytali o Boga, znajdują Go, a Bóg daje się poznać tym, którzy o Niego nie zabiegali. Serce zatrzymuje się przy słowach „dałem się znaleźć”, bo pokazują one Boga, który nie czeka na gotowość człowieka, by się zbliżyć. Kontekst listu jest jednak wymagający. Apostoł Paweł pisze o własnym narodzie z bólem serca i pragnieniem jego zbawienia, a w 10:21 mowa jest o wyciągniętych rękach Boga skierowanych do Izraela, do ludu nieposłusznego i opornego. Te sąsiadujące ze sobą słowa pokazują dwie prawdy naraz: Bóg się objawia, a człowiek może pozostać zamknięty. Dla tych, którzy długo szukali i niczego nie znaleźli, ten fragment może być pociechą, bo przypomina, że poszukiwanie nie jest jedyną drogą do spotkania. Dla tych, którzy czują się daleko, jest znakiem, że pierwszy krok nie zawsze należy do człowieka. Bóg nie czeka, aż ktoś odpowie właściwie, zanim sam się objawi.

Słowa Izajasza, przywołane przez Pawła, odwracają zwykłe wyobrażenie o szukaniu Boga: Bóg daje się znaleźć tym, którzy Go nie szukali, i objawia się tym, którzy o Niego nie pytali. Nie oznacza to, że pytania i poszukiwanie są bezwartościowe. Wskazuje raczej, że pierwszeństwo należy do Bożej inicjatywy, a nie do ludzkiego osiągnięcia. W kontekście Listu do Rzymian 10:20 ten cytat uczestniczy w trudnym wywodzie o Izraelu i narodach. Paweł z bólem pragnie zbawienia Izraela, a zarazem wyjaśnia, że odpowiedź na Ewangelię nie wynika z samej gorliwości ani z własnej drogi usprawiedliwienia. Tuż po przytoczeniu Izajasza pojawia się obraz Boga wyciągającego ręce do ludu nieposłusznego i opornego. Oba obrazy razem ukazują napięcie między darmowym objawieniem a ludzką odpowiedzią. Werset nie ustanawia prostego schematu, według którego każdy obojętny człowiek automatycznie spotka Boga. Mówi o zaskakującej dostępności Bożego objawienia, także dla tych, których wcześniej nie obejmowały oczekiwania religijne. Łaska nie jest nagrodą za trafne poszukiwanie; może uprzedzić człowieka, a mimo to nie znosi odpowiedzialności za odpowiedź.

Paweł przytacza te słowa Izajasza, by pokazać, że Boże działanie nie zaczyna się od ludzkiego wysiłku. Werset 20 mówi, że Bóg daje się znaleźć tym, którzy Go nie szukali, i objawia się tym, którzy o Niego nie pytali. Inicjatywa należy do Boga, a nie do tego, kto szuka najgorliwiej. Ma to praktyczne znaczenie dla kogoś, kto czeka, aż będzie wystarczająco mądry albo przygotowany, zanim zwróci się do Boga. Taka osoba często odkłada modlitwę, bo nie wie, jak ją zacząć. Werset pokazuje, że poszukiwanie może zacząć się od jednego pytania, które ktoś w końcu zadał. Można to zobaczyć na przykład u człowieka, który po latach obojętności wysłuchał kazania i poczuł, że ktoś na niego czeka. Nie miał wcześniej żadnego planu, a Bóg już był obecny. Werset 21 pokazuje drugą stronę tego samego obrazu. Ten sam Bóg cały dzień wyciągał ręce do ludu nieposłusznego i opornego. Wyciągnięte ręce nie są cofane, a człowiek może przyjąć ten dar albo go odrzucić. Prawdziwe znalezienie Boga zaczyna się więc od Jego wierności, a nie od doskonałości naszych poszukiwań.

W Liście do Rzymian 10:20 Paweł przywołuje słowa Izajasza, by ukazać zaskakującą szerokość Bożego działania. Bóg mówi: „Dałem się znaleźć tym, którzy mnie nie szukali, objawiłem się tym, którzy o Mnie nie pytali”. Nie jest to pochwała ludzkiej samowystarczalności ani obietnica, że każdy automatycznie przyjmie Boga. W kontekście rozdziału Paweł opłakuje niewiarę części Izraela, a zarazem wskazuje, że Boże wezwanie dociera także do tych, którzy wcześniej nie szukali przymierza z Nim. W tych słowach pierwszeństwo należy do Boga. Człowiek może szukać, ale może też nie mieć jeszcze języka dla własnego pragnienia ani nawet nie wiedzieć, że stoi przed nim wezwanie. A jednak Bóg się objawia. Jego wyciągnięta ku ludziom obecność nie jest nagrodą za doskonałe rozeznanie; pozostaje darem, który może zastać człowieka nieprzygotowanego. To światło jest szczególnie ważne obok żarliwości, o której Paweł pisze wcześniej: sama gorliwość nie zastępuje poznania i zaufania. Werset nie rozstrzyga wszystkich tajemnic ludzkiej odpowiedzi. Ukazuje za to Boga, który nie zamyka się w granicach oczekiwań człowieka i potrafi zostać odnaleziony tam, gdzie nikt jeszcze Go nie szukał.