List do Rzymian 1:28 – znaczenie i zastosowanie

W Liście do Rzymian 1:28 Paweł opisuje stan, w którym ludzie „nie uznali za słuszne zachować prawdziwego poznania Boga”. Nie pisze o jednym upadku, lecz o sytuacji, w której myśli i uczucia zaczynają krążyć bez punktu oparcia. Określenie „rozum do niczego niezdatny” jest surowe, bo mówi o umyśle, który wciąż pracuje, ale coraz częściej prowadzi tam, gdzie serce potem nie chce być. Najbardziej poruszające w tym fragmencie jest zdanie o czynieniu tego, czego „nie godzi się czynić”. Paweł nie tłumaczy, skąd biorą się takie decyzje, ale pokazuje, jak łatwo wtedy oddalić się od samego siebie i od Boga. Człowiek może długo nie umieć nazwać tego, co się z nim dzieje, i dopiero z czasem zobaczyć, jak daleko odszedł od tego, co dobre. Tekst nie wypowiada się o każdym cierpieniu ani o każdej trudnej chwili. Mówi o konkretnym odwróceniu od prawdy Bożej, dzięki czemu pozwala rozróżnić ból, który spada na człowieka, od drogi, którą człowiek sam wybiera. Ta różnica ma znaczenie dla serca, bo pozwala spojrzeć uczciwie na własne pragnienia, nie tracąc z oczu Boga.

W wersecie tym Paweł opisuje sąd Boga jako „wydanie” ludzi na skutki odrzucenia poznania Boga. Nie chodzi o to, że sam rozum jest zły ani że brak wiary odbiera człowiekowi zdolność myślenia. Chodzi o rozum, który przestaje służyć rozpoznawaniu dobra, bo człowiek odrzuca prawdę o Stwórcy. Skutek jest zarazem moralny i poznawczy: zło zaczyna wydawać się dopuszczalne, a nawet godne uznania. Kontekst rozdziału poszerza obraz. Paweł mówi o zamianie prawdy Bożej na kłamstwo, a zaraz potem wymienia nie tylko czyny związane z pożądliwością, lecz także chciwość, zazdrość, podstęp, pychę i brak miłosierdzia. Nie pozwala więc sprowadzić tego fragmentu do potępienia jednej grupy lub jednego rodzaju grzechu. Opisuje szerszy rozpad relacji ze Stwórcą, który obejmuje sposób traktowania innych ludzi. Sformułowanie o Bożym „wydaniu” nie przedstawia zła jako czegoś, co Bóg nazywa dobrem. Pokazuje powagę odrzucenia: wybór ma konsekwencje i może coraz głębiej zniekształcać osąd. Werset ostrzega zatem nie tylko przed złymi czynami, lecz także przed utratą zdolności nazywania ich po imieniu.

Werset zaczyna się od słowa „ponieważ”, które łączy dwie rzeczy. Pierwsza to decyzja ludzi: nie uznali za słuszne zachować prawdziwego poznania Boga. Druga to odpowiedź Boga: wydał ich na pastwę rozumu do niczego niezdatnego. Tekst wiąże więc to, co człowiek wybiera, z tym, jak jego myślenie zaczyna działać. Warto zwrócić uwagę na czasownik „zachować”. Poznanie Boga wymaga troski, bo bez niej słabnie. Paweł opisuje ludzi, którzy świadomie odłożyli je na bok, i to właśnie w tym kontekście ich rozum stracił kierunek. Można to zobaczyć na przykładzie. Człowiek, który przez wiele miesięcy odkłada Pismo i wspólną modlitwę, może tego nie zauważyć od razu. Jego decyzje wydają się jeszcze rozsądne, ale z czasem coraz łatwiej mu uzasadnić to, co wcześniej uznałby za złe. Taka droga zaczyna się od drobnych zaniedbań, a nie od wielkiego upadku. Werset nie opisuje jednak każdego, kto zmaga się z wątpliwościami lub trudnym myśleniem. Paweł mówi o świadomym odrzuceniu prawdy Bożej i o konsekwencjach, które z niego wynikają. Ta uwaga chroni przed pochopnym osądzaniem innych. Najmocniej wybrzmiewa w tym fragmencie prosta prawda: rozum potrzebuje prawdy o Bogu, aby dobrze służyć człowiekowi. Oderwany od niej traci zdolność odróżniania dobra od zła.

W Liście do Rzymian 1:28 Paweł opisuje odwrócenie, które sięga głębiej niż pojedynczy zły czyn: ludzie nie uznali za słuszne zachować prawdziwego poznania Boga, a ich wybory zaczęły odzwierciedlać ten brak. Słowa o tym, że Bóg „wydał ich na pastwę rozumu do niczego niezdatnego”, są surowe. Ukazują sąd, w którym człowiek zostaje pozostawiony drodze, którą wybrał, i jej moralnym skutkom. Kontekst rozszerza obraz: obok pożądliwości i bałwochwalstwa wymienia chciwość, zazdrość, oszustwo, pychę, brak miłosierdzia oraz pochwalanie zła. Nie jest to więc zaproszenie, by wskazywać jedną grupę ludzi jako szczególny znak oddalenia od Boga. Fragment odsłania powszechny rozpad więzi ze Stwórcą i bliźnimi, widoczny w wielu postaciach nieprawości. Rozum, który powinien służyć rozpoznawaniu prawdy, może stać się jak kompas odwrócony od północy: nadal wskazuje kierunek, lecz nie prowadzi ku dobru. Paweł nie mówi tu, że człowiek przestaje być zdolny do powrotu. Wskazuje jednak, jak poważne jest odrzucenie prawdy o Bogu: zniekształca ono także sąd o tym, co godziwe.