Ewangelia Mateusza 9:11 – znaczenie i zastosowanie

Pytanie z Ewangelii Mateusza 9:11 nie pada wprost do Jezusa, lecz do Jego uczniów: „Dlaczego wasz Nauczyciel jada wspólnie z celnikami i grzesznikami?”. W tym spojrzeniu z boku słychać napięcie wokół bliskości. Wcześniej, w Ewangelii Mateusza 9:9, Jezus powiedział do człowieka imieniem Mateusz: „Pójdź za Mną!”, a w 9:10 czytamy, że przyszło wielu celników i grzeszników i siedzieli razem z Jezusem i Jego uczniami. Pytanie dotyczy więc przede wszystkim tego, kto może zasiąść przy wspólnym posiłku z Jezusem. Odpowiedź, która pojawia się w Ewangelii Mateusza 9:12 i 9:13, nie tłumaczy towarzystwa. Jezus mówi o lekarzu, który idzie do chorych, i o miłosierdziu, którego Bóg pragnie bardziej niż ofiary. W tym widać coś łagodnego: stół nie jest nagrodą dla tych, którzy już dobrze wyglądają, lecz miejscem, gdzie człowiek może pozwolić, by ktoś był przy nim w swojej słabości. Pytanie faryzeuszy brzmi jak zdziwienie i chłodny dystans, ale sama scena otwiera drzwi. Bliskość Boga zaczyna się tam, gdzie ludzie wiedzą, że nie są doskonali, a mimo to przychodzą.

Scena przy stole stawia obok siebie dwie oceny tej samej sytuacji. Dla faryzeuszów wspólny posiłek z celnikami i grzesznikami podważa wiarygodność Nauczyciela. Ich pytanie, skierowane do uczniów, zakłada, że bliskość takich ludzi jest czymś, co należy wyjaśnić. Mateusz podkreśla jednak, że Jezus nie znalazł się przy tym stole przypadkiem: wcześniej wezwał celnika, by poszedł za Nim. Kluczowe rozróżnienie dotyczy obecności pośród grzeszników i aprobaty dla grzechu. Sam posiłek nie oznacza, że Jezus uznaje każdy wybór biesiadników za dobry. W dalszej odpowiedzi porównuje swoją rolę do roli lekarza: jego bliskość służy tym, którzy potrzebują uzdrowienia. Cytując wezwanie do miłosierdzia, a nie ofiary, wskazuje zarazem, że religijna gorliwość może rozmijać się z Bożym zamiarem, jeśli prowadzi do odsuwania ludzi zamiast do miłosierdzia. Werset nie usuwa powagi grzechu ani różnicy między dobrem a złem. Przesuwa natomiast pytanie: nie „czy Jezus powinien przebywać z takimi ludźmi?”, lecz „czemu służy Jego obecność?”. Przy tym stole widać, że Jego misja nie polega na unikaniu potrzebujących, ale na powoływaniu ich do przemiany.

W Ewangelii Mateusza 9:11 pytanie faryzeuszy brzmi jak zarzut, ale pada przy stole, a nie w świątyni. Mateusz, który sam był celnikiem, został powołany wprost z komory celnej. Słowo „wspólnie” ma tu wagę. Wspólny posiłek oznaczał w tamtym świecie bliskość i przynależność, więc faryzeusze kwestionują nie tylko styl nauczania, lecz samą obecność Jezusa wśród ludzi uznanych za odrzuconych. Uczniowie nie odpowiadają w tym fragmencie. Odpowiedź przychodzi od Jezusa w kolejnych wersetach: nie przyszedł powołać sprawiedliwych, lecz grzeszników. Wcześniej, przy uzdrowieniu paralityka, pokazał, że troska o człowieka dotyczy także jego grzechów. Stół staje się więc miejscem, w którym widać, po co Jezus przyszedł na świat. Ten fragment mówi o tym, że bliskość z ludźmi nie jest tym samym co aprobata ich wyborów, ale zawsze jest ruchem w ich stronę. Jezus w tej samej rozmowie odsyła słuchaczy do słów o miłosierdziu, którego Bóg chce bardziej niż ofiar. Jezus nie układa towarzystwa według opinii otoczenia. Lekarz siada tam, gdzie są chorzy, i właśnie tam jego obecność ma sens.

Przy stole w domu Mateusza siedzą Jezus, Jego uczniowie oraz celnicy i grzesznicy. Faryzeusze nie zwracają się z pytaniem do Jezusa, lecz do uczniów: „Dlaczego wasz Nauczyciel jada wspólnie z celnikami i grzesznikami?”. Ich zdziwienie odsłania granicę, którą stawiają między ludźmi uznawanymi za pobożnych a tymi, których życie budzi sprzeciw. Jezus nie pozostaje poza tą granicą, by zachować czystość własnego obrazu. Siada przy stole. W dalszych słowach wyjaśnia, że lekarza potrzebują ci, którzy źle się czują, i mówi o miłosierdziu. Wspólny posiłek nie oznacza, że wszystko w życiu biesiadników jest dobre. Pokazuje raczej, że ich miejsce przy Jezusie nie jest z góry zamknięte. W tej scenie stół staje się znakiem bliskości, która poprzedza ludzką poprawność. Mateusz, niedawno wezwany przez Jezusa, sam jest gospodarzem takiego spotkania. Uczniowie uczą się więc, że podążanie za Nauczycielem prowadzi również pośród ludzi, od których inni trzymają się z daleka. Pytanie faryzeuszów pozostaje ważne: ujawnia, jak łatwo można widzieć cudzą winę wyraźniej niż potrzebę miłosierdzia.