Ewangelia Mateusza 5:7 – znaczenie i zastosowanie

Miłosierdzie bywa kojarzone z wielkimi gestami albo z pomocą w kryzysie. W Ewangelii Mateusza 5:7 dotyczy jednak czegoś bliższego, czyli serca poruszonego cudzym cierpieniem. Jezus nazywa takie serce błogosławionym i łączy je z obietnicą, że miłosierni „doznają miłosierdzia”. Słowa te padają w kazaniu na górze, w szeregu błogosławieństw, gdzie obok siebie stoją smutek, łagodność i czystość serca. W Ewangelii Mateusza 5:4 również mowa jest o smutku, któremu obiecano pocieszenie, więc cierpienie wydaje się w tym tekście blisko współczucia. Sam werset nie opisuje jednak, kiedy ani w jakiej formie miłosierdzie przyjdzie. Miłosierdzie może wyglądać bardzo zwyczajnie. Ktoś po długim dniu w kolejce zauważa zdenerwowaną staruszkę i oddaje jej swoje miejsce. Nie jest to transakcja, lecz znak, że serce otworzyło się na drugiego człowieka. Jezus nie mówi tu o ludziach doskonałych, lecz o tych, którzy potrafią poruszyć się cudzym bólem. Błogosławieństwo mówi także o Bogu, którego serce nie jest obojętne wobec ludzkiej słabości.

Wśród błogosławieństw wypowiedzianych przez Jezusa miłosierdzie nie jest oznaką słabości ani nagrodą za bezbłędne życie. „Błogosławieni miłosierni, bo oni doznają miłosierdzia” łączy postawę wobec innych z obietnicą Boga, nie przedstawiając jednak miłosierdzia jako zapłaty, którą można sobie zasłużyć. Jezus zwraca się do uczniów, a Jego nauczanie rozbrzmiewa pośród tłumów. Miłosierny dostrzega cudzą kruchość i odpowiada łagodnością, pomocą lub gotowością do przebaczenia. Nie musi przy tym nazywać zła dobrem ani udawać, że krzywda się nie wydarzyła. Miłosierdzie nie usuwa prawdy o winie; odrzuca przekonanie, że człowiek powinien być sprowadzony wyłącznie do swojej winy. W codziennym życiu może oznaczać, że ktoś nie odpłaca upokorzeniem za upokorzenie albo wspiera osobę, której inni już nie chcą zauważyć. Obietnica „doznają miłosierdzia” kieruje wzrok ku Bogu. Miłosierdzie okazywane bliźnim nie jest jego ceną, lecz znakiem życia pod Bożym miłosierdziem. Werset nie obiecuje, że każdy akt dobroci spotka się z natychmiastową wzajemnością. Błogosławieństwo opisuje więc nie łatwy sukces, lecz życie ucznia ukształtowane przez Bożą łaskę.

W Ewangelii Mateusza 5:7 Jezus mówi o błogosławieństwie dla ludzi miłosiernych: „Błogosławieni miłosierni, bo oni doznają miłosierdzia”. Słowo „bo” wskazuje powód, a nie warunek, który trzeba spełnić, zanim Bóg okaże łaskę. W praktyce miłosierdzie bywa bardzo zwyczajne. Kobieta w biurze nie wypomina koledze pomyłki sprzed tygodnia i sama pomaga mu przy kolejnym zadaniu. Mężczyzna po kłótni z bratem nie czeka, aż tamten pierwszy wyciągnie rękę, tylko dzwoni i mówi, że mu przykro. Jezus łączy miłosierdzie z tym, co wraca do człowieka. Kto daje innym przestrzeń na błąd, uczy się żyć bez ciągłego lęku przed oceną. Nie oznacza to, że każda trudna relacja od razu się ułoży. Obietnica dotyczy tego, że w Bożym porządku miłosierdzie nie zostaje bez odpowiedzi. Miłosierdzie nie polega na udawaniu, że krzywda się nie wydarzyła. Polega na odmowie odpłacania złem za zło, nawet wtedy, gdy sprawiedliwość też jest potrzebna.

Miłosierdzie w słowach Jezusa nie jest pobłażaniem złu ani zgodą na krzywdę. Jest gotowością, by nie zamknąć człowieka w jego winie, słabości czy nieszczęściu. Kto okazuje miłosierdzie, może przebaczyć, wesprzeć potrzebującego albo potraktować upadającego z godnością, nie odbierając powagi temu, co się stało. Jezus wypowiada te słowa wobec uczniów, pośród nauk o królestwie niebieskim. Błogosławionymi nazywa nie tych, którzy zabezpieczyli sobie przyszłość własną dobrocią, lecz tych, których życie przyjmuje kształt miłosierdzia. Obietnica, że sami go doznają, nie brzmi jak zapłata za zasługi. Otwiera perspektywę Boga, którego miłosierdzie jest źródłem ludzkiego miłosierdzia i nadzieją dla tych, którzy sami potrzebują przebaczenia. Można wyobrazić sobie dłoń, która nie zaciska się na cudzym błędzie, lecz pozostaje otwarta. Nie oznacza to, że każda krzywda znika albo że pojednanie jest zawsze możliwe. Jezus pokazuje jednak, że w królestwie Bożym człowiek nie musi być zredukowany do swojej winy. Miłosierdzie staje się znakiem życia zwróconego ku Bogu i ufającego, że Jego łaska nie kończy się na ludzkich granicach.