Ewangelia Mateusza 5:48 – znaczenie i zastosowanie

Ewangelia Mateusza 5:48 kończy fragment o miłości do nieprzyjaciół i modlitwie za prześladowców. Słowo „więc” łączy to zdanie z tym, co zostało powiedziane wcześniej, dlatego doskonałość nie pojawia się tu jako osobny cel, lecz jako kształt miłości opisanej w całym fragmencie. Jej obrazem jest Ojciec, który sprawia, że słońce wschodzi nad złymi i nad dobrymi, a deszcz spada na sprawiedliwych i niesprawiedliwych (Ewangelia Mateusza 5:45). Jego dobroć nie czeka na zasługi i nie zatrzymuje się na granicach tego, co wygodne. Słowo „doskonały” bywa ciężkie, bo kojarzy się z wymogiem, którego nie da się spełnić. Serce nie chce go pomniejszać, ale zauważa, że tekst mówi o naśladowaniu Ojca, a nie o nieskazitelnym wyniku. Ten, kto naśladuje, uczy się szerokości serca w zwykłych gestach wobec kogoś, komu trudno okazać życzliwość. W tym świetle doskonałość bliżej przypomina pełnię miłości niż moralną perfekcję. Gdy słońce świeci na wszystkich, nikt nie musi udowadniać, że na nie zasłużył. Być może to właśnie najcichsza część tego wezwania: dobro płynie szeroko, bez liczenia, komu co się należy.

Ewangelia Mateusza 5:48 zamyka wezwanie do miłości nieprzyjaciół. Jezus nie odrywa więc słów „Bądźcie więc wy doskonali” od konkretu: chodzi o miłość, która nie ogranicza się do własnego kręgu. Ojciec daje słońce i deszcz zarówno sprawiedliwym, jak i niesprawiedliwym; uczniowie mają naśladować tę bezstronną dobroć. „Doskonali” nie musi tu oznaczać ludzi, którzy nigdy nie popełniają błędów. W kontekście mowy Jezusa wskazuje raczej na miłość doprowadzoną do pełni: taką, która nie kończy się tam, gdzie kończy się wzajemność. Pozdrawiać życzliwie przyjaciół potrafi każdy. Miłość nieprzyjaciół przekracza zwykłą zasadę odwzajemniania i odsłania odmienny sposób życia. Nie jest to jednak twierdzenie, że krzywda staje się błaha ani że pojednanie zawsze jest możliwe. Jezus mówi o postawie uczniów wobec prześladowców, a nie o usunięciu wszelkich granic czy konsekwencji. Werset stawia wysoką miarę, ale zarazem wskazuje jej źródło: charakter Ojca. Doskonałość w tym obrazie nie jest chłodną bezbłędnością, lecz miłością na tyle pełną, by nie uzależniać dobra od zasług odbiorcy.

Słowa „Bądźcie więc wy doskonali, jak doskonały jest wasz Ojciec niebieski” zamykają w Ewangelii Mateusza 5:48 nauczanie o miłości do nieprzyjaciół. Słowo „więc” wiąże je z tym, co zostało powiedziane wcześniej. Doskonałość nie pojawia się tu jako wzniosła idea, lecz jako konkret zwykłych relacji. Jezus mówi o modlitwie za prześladowców, o miłości, która nie ogranicza się do tych, którzy odwzajemniają dobro, i o pozdrowieniu okazanym nie tylko swoim. Ojciec sprawia, że Jego słońce wschodzi nad dobrymi i złymi, a deszcz spada na sprawiedliwych i niesprawiedliwych. Ten dar nie jest nagrodą za zasługi. Dlatego miara doskonałości nie polega na tym, ile ktoś otrzymuje w zamian, lecz na tym, w jakim kierunku skierowane jest jego serce. Można to sobie przedstawić w zwyczajnej sytuacji. Ktoś, kto od lat miał trudne relacje z krewnym, po raz pierwszy od dawna zwraca się do niego uprzejmie, nie czekając na przeprosiny. Taki gest nie zmienia całej historii, ale pokazuje, że dobro nie musi być wymienianą transakcją. Ten werset nie podaje listy wymagań do odhaczenia. Ukazuje raczej Boga, którego hojność jest pierwsza, a ludzka wierność wyrasta z niej.

Słowa „Bądźcie więc wy doskonali” padają po wezwaniu Jezusa do miłości nieprzyjaciół. W tym świetle doskonałość nie oznacza bezbłędności osiąganej własną siłą. Ukazuje raczej miłość, która nie zatrzymuje się na granicy wzajemności: obejmuje także tych, od których nie można oczekiwać życzliwości. Jezus wskazuje na Ojca, który sprawia, że słońce wschodzi nad złymi i dobrymi, a deszcz pada na sprawiedliwych i niesprawiedliwych. Stworzenie staje się tu obrazem hojności Boga. Jego dobro nie jest nagrodą przyznawaną wyłącznie tym, którzy na nią zasłużyli. Uczniowie mają odzwierciedlać tę postawę, nie dlatego, że mogą dorównać Bogu, lecz dlatego, że należą do Jego rodziny. To wezwanie pozostaje wymagające. Nie usuwa krzywdy ani nie nakazuje udawać, że zło nie boli. Otwiera jednak szerszą miarę życia niż odwzajemnianie dobra tylko tym, którzy są bliscy. W perspektywie królestwa Bożego doskonałość staje się pełnią miłości kształtowanej na podobieństwo Ojca: miłości, której horyzont jest szerszy niż własny krąg.