Ewangelia Mateusza 5:32 – znaczenie i zastosowanie

Ta wypowiedź Jezusa mówi o kobiecie, która zostaje oddalona przez męża. Łatwo czytać ją jako zasadę dotyczącą małżeństwa, a mniej zauważyć, co dzieje się w człowieku po takim oddaleniu. Ból odrzucenia, lęk o przyszłość i pytania bez łatwych odpowiedzi często towarzyszą tej chwili. W Ewangelii Mateusza 5:32 Jezus nie zatrzymuje się jednak na decyzji mężczyzny. Mówi, że kto oddala żonę, naraża ją na cudzołóstwo, czyli wystawia ją na coś, co może naruszyć jej godność i dobre imię. Ciężar tej sytuacji przechodzi także na tego, kto wzięłby oddaloną za żonę. Wyjątek, poza przypadkiem nierządu, pokazuje, że w tych słowach chodzi o wierność małżeńską, a nie tylko o formalność. Tekst mówi więc o tym, jak wybory jednych ludzi dotykają drugich, zwłaszcza tych, którzy w danym momencie są najbardziej bezbronni. Jezus nie obwinia kobiety za jej los. Pokazuje raczej, że ludzkie decyzje mają realne konsekwencje dla życia innych, a Boża troska jest szczególnie widoczna tam, gdzie ktoś został zraniony cudzym wyborem.

W Ewangelii Mateusza 5:32 Jezus nie traktuje rozwodu jak prywatnej decyzji, której skutki kończą się na osobie ją podejmującej. Przywołuje wcześniejsze zezwolenie na oddalenie żony i pokazuje ciężar, jaki taka decyzja może przerzucić na nią oraz na mężczyznę, który ją poślubi. W realiach świata Jezusa kobieta pozbawiona małżeńskiej ochrony mogła znaleźć się w szczególnie trudnym położeniu. Nie chodzi więc o obarczenie jej winą za cudzołóstwo, lecz o ujawnienie odpowiedzialności tego, kto przez niesprawiedliwe oddalenie naraża ją na takie konsekwencje. To nauczanie należy do Kazania na Górze, gdzie Jezus zaostrza uwagę na moralny wymiar czynów: podobnie jak pożądliwe spojrzenie nie jest niewinne tylko dlatego, że nie doszło do fizycznego aktu, tak formalne spełnienie wymogu rozwodu nie czyni każdej decyzji sprawiedliwą. Wzmianka „poza przypadkiem nierządu” ogranicza wypowiedź, lecz jej dokładne znaczenie i zastosowanie do rozwodu pozostają przedmiotem różnic między tradycjami chrześcijańskimi. Wspólny nacisk tekstu jest jednak wyraźny: małżeństwo nie może być traktowane jak więź, z której wolno jednostronnie wycofać się bez troski o drugą osobę.

Ewangelia Mateusza 5:31 mówi o liście rozwodowym jako o sposobie oddalenia żony. Ewangelia Mateusza 5:32 idzie dalej i pyta, co dzieje się z kobietą po takiej decyzji. „A ja wam mówię: Każdy, kto oddala swoją żonę – poza przypadkiem nierządu – naraża ją na cudzołóstwo; a kto by oddaloną wziął za żonę, dopuszcza się cudzołóstwa.” Mężczyzna może uważać sprawę za zamkniętą, kiedy zostały podpisane dokumenty. Jezus wskazuje jednak na skutki, które trwają dalej. Kobieta zostaje w sytuacji, która ją naraża, a ten, kto ją do niej doprowadził, nie wychodzi z tego bez odpowiedzialności. Wspólnoty chrześcijańskie różnie rozumieją wyjątek „poza przypadkiem nierządu”. Katolicy i protestanci nie zawsze zgadzają się co do jego zakresu, dlatego ten fragment wymaga uważnego czytania i znajomości tego, jak wyjaśniają go poszczególne tradycje. Druga część wersetu dotyczy także tego, kto wchodzi w związek z oddaloną kobietą. Grzech nie zamyka się w jednej osobie. Decyzje dotyczące małżeństwa mają konsekwencje dla wielu ludzi, a Jezus nie pozwala ich traktować jako prywatnej sprawy.

W Ewangelii Mateusza 5:32 Jezus zatrzymuje się przy decyzji, która może rozciąć wspólne życie, i przy jej skutkach dla żony. W świecie, w którym mężczyzna mógł ją oddalić, Jego słowa odsłaniają, że taki wybór nie jest prywatną sprawą ani formalnością bez ciężaru. Może narazić drugą osobę na krzywdę i uwikłanie, a odpowiedzialność spoczywa także na tym, kto podejmuje decyzję. Słowa te należą do nauczania o wierności, która obejmuje nie tylko zewnętrzne zachowanie, lecz także serce i sposób traktowania drugiego człowieka. Małżeństwo nie jest tu rzeczą, którą można odłożyć, gdy przestaje być wygodna. Jest więzią, w której godność obu osób ma znaczenie przed Bogiem. Wzmianka o „przypadku nierządu” była rozumiana w różny sposób przez chrześcijan; sam werset nie rozstrzyga wszystkich sytuacji ani nie powinien służyć do obciążania osoby doświadczającej przemocy. Nie podaje też pełnej nauki o każdym rozwodzie. Przypomina natomiast, że rozpad więzi niesie realne konsekwencje, a wolność jednej osoby nie zwalnia jej z troski o drugą. W perspektywie wieczności liczy się również to, jak chroniona jest powierzona człowiekowi godność.