Ewangelia Mateusza 5:19 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa potrafią ukłuć, zwłaszcza kogoś, kto boi się, że jego wiara jest zbyt mała, by cokolwiek znaczyć. Ewangelia Mateusza 5:19 mówi o tym, kto znosi nawet jedno z najmniejszych przykazań i uczy tak ludzi, oraz o tym, kto je wypełnia i uczy wypełniać. Najmniejszy i wielki stoją tu obok siebie wyraźnie, bez łagodzenia, i serce czytające ten fragment może to poczuć mocno. Warto jednak pamiętać, że wcześniej Ewangelia Mateusza 5:17 mówi, że Jezus nie przyszedł znieść Prawa ani Proroków, lecz je wypełnić. Słowa o nauczaniu łączą się więc z tym, co zostało zapowiedziane, a tuż przed nimi pojawia się obraz światła postawionego na świeczniku, by świeciło wszystkim w domu. Wiara nie jest zatem prywatną sprawą jednego serca, bo to, czego ktoś doświadcza w sobie, przechodzi dalej w słowach i w życiu. Wielkość w królestwie niebieskim wiąże się więc z wypełnianiem Bożych przykazań i z uczeniem ich innych. Dla kogoś, kto czuje się mały, to zdanie bywa jednocześnie wymagające i zaskakująco bliskie, bo przypomina, że wierność w drobnych sprawach ma swoje znaczenie. Jezus nie zostawia nas z samą miarą wielkości, lecz łączy ją z wiernością, która rośnie również tam, gdzie nikt jej nie zauważa.

„Najmniejsze przykazania” nie oznaczają, że część Bożej woli można uznać za nieistotną. Jezus mówi o tym, jak uczniowie odnoszą się do Prawa: nie tylko przez własne postępowanie, lecz także przez nauczanie innych. Werset łączy więc odpowiedzialność nauczyciela z wiarygodnością jego życia. Kto unieważnia przykazanie i tak samo uczy, przekazuje zniekształcony obraz wierności Bogu; kto je zachowuje i uczy zachowywać, pokazuje, że słowa Jezusa traktuje poważnie. To zdanie należy czytać razem z wcześniejszą deklaracją, że Jezus nie przyszedł znieść Prawa i Proroków, lecz je wypełnić. Nie jest to wezwanie do mechanicznego odtwarzania każdej regulacji bez uwzględnienia miejsca Jezusa w Ewangelii Mateusza. W dalszej części rozdziału Jezus sam objaśnia przykazania, sięgając do ich głębszego sensu, jak w nauce o gniewie i zabójstwie. „Najmniejszy” i „wielki” opisują znaczenie w królestwie, nie prostą tabelę zasług. Napięcie między tym wersetem a łaską nie wymaga sprowadzenia jednego do drugiego: Jezus ostrzega przed nauczaniem, które pomniejsza posłuszeństwo, i uznaje wierność obejmującą zarówno czyn, jak i przekaz.

Ewangelia Mateusza 5:19 pojawia się zaraz po słowach z Ewangelii Mateusza 5:17, gdzie Jezus mówi: „Nie przyszedłem znieść, ale wypełnić”. Posłuszeństwo dotyczy tu także drobnych spraw codziennego życia, a nie tylko wielkich chwil. Dlatego nawet najmniejsze przykazania mają znaczenie. Werset opisuje dwie drogi. Pierwsza to lekceważenie przykazań połączone z uczeniem innych, by postępowali tak samo. Druga to wypełnianie przykazań połączone z uczeniem, jak je wypełniać. Obie mają wymiar społeczny, bo nauczanie nie kończy się na własnej osobie. Ludzie patrzą, jak ktoś dotrzymuje słowa, mówi prawdę i wypełnia zwykłe obowiązki, i to właśnie zapamiętują. Werset mówi o randze w królestwie niebieskim, nie wprost o tym, kto do niego wejdzie. Ta różnica jest ważna przy czytaniu dalszego ciągu, zwłaszcza Ewangelii Mateusza 5:20 o sprawiedliwości, która ma być większa. Jezus łączy słowo z czynem i pokazuje, że przekaz wiary przechodzi przez codzienne wybory. Najwięcej mówi o tym, jak człowiek postępuje w małych sprawach i jak o nich opowiada innym.

Na górze Jezus mówi o Prawie jako o czymś, czego nie przyszedł unieważnić, lecz wypełnić. Dlatego słowa o „najmniejszych” przykazaniach nie pozwalają traktować wierności Bogu jak sprawy drugorzędnej. Werset obejmuje zarówno postępowanie, jak i nauczanie: człowiek może swoim życiem pomniejszać wagę przykazania, a potem przekazywać tę lekcję innym. Wielkość w królestwie niebieskim nie jest tu miarą uznania ani wpływu. Jezus wiąże ją z wypełnianiem przykazań i uczeniem ich wypełniania. To wierność, która staje się widoczna w zwyczajnych wyborach: w prawdzie zamiast wygodnego przemilczenia, w szacunku dla bliźniego, którego łatwo zranić słowem. Nauczanie nie pozostaje wtedy samym objaśnieniem; nabiera wiarygodności w życiu. Obraz światła z wcześniejszych słów Jezusa pomaga dostrzec, że dobro może prowadzić innych ku chwale Ojca. Podobnie przykład człowieka wiernego przykazaniu rozjaśnia drogę wspólnocie. Werset nie zachęca do wywyższania siebie, lecz odsłania powagę odpowiedzialności za to, czego się uczy. W królestwie Bożym wierność, nawet cicha i mało zauważalna, ma rzeczywistą wagę.