Ewangelia Mateusza 5:17 – znaczenie i zastosowanie

Ludzie, którym Chrystus głosił naukę i którym chciał pomóc przez te wskazówki dla swoich uczniów, mieli dwa główne sposoby myślenia o religii. Po pierwsze, za swoją zasadę uznawali Pisma Starego Testamentu, i Chrystus pokazuje im, że mieli rację. Po drugie, za wzór brali uczonych w Piśmie i faryzeuszów, i Chrystus pokazuje im, że się mylili. Uczeni w Piśmie byli żydowskimi nauczycielami Prawa, a faryzeusze stanowili surową grupę religijną, lecz nie należało bezpiecznie naśladować ich przykładu.

Nauka Chrystusa była w pełni zgodna ze Starym Testamentem, nazwanym tutaj „Prawem i Prorokami”. Prorocy wyjaśniali Prawo, a razem te Pisma tworzyły normę wiary i życia, którą Chrystus zastał w poszanowaniu we wspólnocie żydowskiej. Nie przyszedł obalić tej normy, lecz sprawić, by nadal obowiązywała. Mówi wprost, że nie przyszedł znieść Prawa ani Proroków (Ewangelia Mateusza 5:17).

Te słowa miały uspokoić obie grupy. Pobożni Żydzi nie powinni się obawiać, że Chrystus podważy autorytet Pism, które kochali i uznawali za prawdziwe i czyste. Z kolei lekkomyślni Żydzi nie powinni liczyć na to, że Mesjasz przyszedł uwolnić ich od Bożych przykazań, a zarazem pozostawić im Boże obietnice. Chrystus nie nakazuje niczego, czego wcześniej nie wymagało prawo naturalne ani prawo moralne, i nie zakazuje niczego, czego te prawa już wcześniej nie nauczały. Przyszedł wypełnić Prawo, a nie je zniszczyć.

Chrystus wypełnia Prawo na kilka sposobów. Po pierwsze, doskonale go przestrzegał, bo sam podlegał Prawu (List do Galatów 4:4). Szanował swoich rodziców, przestrzegał szabatu, modlił się, wspierał ubogich i w żaden sposób nie przekroczył Bożego Prawa. Po drugie, urzeczywistnił obietnice zawarte w Prawie i zapowiedzi proroków, które wszystkie wskazywały na Niego. Przymierze łaski, przez które Bóg zbawia grzeszników na podstawie obietnicy, miało wtedy tę samą istotę co obecnie, a Chrystus był jego pośrednikiem, tym, który jedna Boga z ludźmi. Po trzecie, nadał pełnię znaczenia typom i symbolom Prawa, zwłaszcza przepisom ceremonialnym. Nie uczynił ich bezwartościowymi, lecz ukazał ich sens, sam będąc rzeczywistością, na którą wskazywały ich cienie.

Chrystus dopełnił także tego, co w Prawie i Prorokach było jeszcze niepełne. Użyte tu słowo znaczy „napełnić”. Jeśli Prawo przypomina naczynie, w którym jest już trochę wody, Chrystus go nie opróżnił, lecz napełnił po brzegi. Jeśli zaś przypomina szkic obrazu, Chrystus doprowadził go do końca swoją nauką i swoim działaniem. W ten sposób kontynuował ten sam zamysł, któremu Prawo zawsze służyło. Ewangelia nie jest sprzeczna z głównym celem wiary żydowskiej, lecz prowadzi ten cel do pełni. Ewangelia przynosi odnowę i udoskonalenie, a nie odrzucenie prawdy Bożej.

Chrystus uczy też, że Prawo pozostanie w mocy. Mówi, że dopóki nie przeminą niebo i ziemia, z Prawa nie zniknie nawet najmniejsza litera ani najdrobniejszy znak, aż wszystko się wypełni (Ewangelia Mateusza 5:18). Oznacza to, że słowo Boże będzie trwało, aż dokona się wszystko, co Bóg zamierzył. Bóg w swoim działaniu opatrznościowym i łasce prowadzi do wypełnienia Pisma i nie dopuści, by przepadła choćby jego najmniejsza część. Prędzej przeminą niebo i ziemia, niż upadnie choć jedno słowo Boga.

Pokazuje to, jak bardzo Bóg troszczy się nawet o najmniejsze części swojego Prawa. Strzeże drobiazgów, nawet najdrobniejszych liter i znaków, bo zachowa wszystko, co do Niego należy i nosi Jego pieczęć. Ludzkie prawa same pokazują swoje słabości, lecz Bóg stoi na straży każdej części swojego Prawa. Nic w nim nie jest zbyt małe, by nie otaczał tego troską.

Następnie Chrystus przestrzega uczniów, by pilnie strzegli Prawa, i wyjaśnia, jakie niebezpieczeństwo wiąże się z lekceważeniem go (Ewangelia Mateusza 5:19). Kto łamie choćby jedno z tych najmniejszych przykazań i uczy innych, by postępowali tak samo, będzie nazwany najmniejszym w Królestwie Niebios. Faryzeuszy ceniono jako nauczycieli, ale w Królestwie Chrystusa nie będą otaczani takim szacunkiem. Natomiast ten, kto zachowuje te przykazania i ich naucza, jak będą to robić uczniowie Chrystusa, zostanie nazwany wielkim w Królestwie Niebios.

Niektóre przykazania są mniejsze od innych, choć żadne nie jest naprawdę nieważne. Żydzi zaliczali do najmniejszych przykazanie o tym, by nie zabierać matki ptasiej z gniazda (Księga Powtórzonego Prawa 22:6–7), a jednak miało ono poważny cel i znaczenie. Osłabianie choćby najmniejszego Bożego przykazania, w wierze czy w postępowaniu, jest niebezpieczne. Łamać je to próbować ograniczyć ich zakres lub osłabić ich moc, a wobec Boga, który nie znosi niewierności, jest to poważne przewinienie. Odrzucenie któregokolwiek z Dziesięciu Przykazań to coś więcej niż zwykłe nieposłuszeństwo — to unieważnianie Bożego Prawa (Księga Psalmów 119:126).

Im szerzej rozprzestrzenia się takie wypaczenie, tym gorsze stają się jego skutki. Złamanie przykazania jest złe, ale uczenie innych, by postępowali tak samo, jest jeszcze gorsze. Chrystus wyraźnie mówi o nauczycielach, którzy zasiadali wówczas na miejscu Mojżesza, czyli sprawowali urząd nauczycielski, i wypaczali Pismo swoimi komentarzami. Poglądy osłabiające prawdziwą pobożność i istotę religii są złe, gdy ktoś wyznaje je prywatnie, lecz jeszcze gorsze, gdy głosi się je i rozpowszechnia jako słowo Boże.

Ten, kto tak naucza, będzie nazwany najmniejszym w Królestwie Niebios, czyli w Kościele czasów Ewangelii. Jest tak daleki od tego, by nadawać się do nauczania w Kościele, że nie powinien być nawet uznawany za jego prawdziwego członka. Prorok głoszący takie kłamstwa będzie w tym królestwie „ogonem” (Księga Izajasza 9:15). Gdy prawda przemawia sama za siebie, fałszywi nauczyciele nie będą mieli poważania wśród mądrych i pobożnych, nawet jeśli ludzie będą ich chwalić, tak jak chwalili faryzeuszów.

Nic nie przynosi sługom Bożym większego wstydu i poniżenia niż wypaczanie Jego Prawa (Księga Malachiasza 2:8, 2:11). Ci, którzy pomniejszają grzech, zachęcają do niego oraz drwią z religijnej gorliwości i poważnego oddawania czci Bogu, są najgorszą częścią Kościoła. Prawdziwie szanowani w Kościele Chrystusa są natomiast ci, którzy swoim życiem i nauczaniem wspierają czystą, szczerą pobożność wyrażającą się w codziennym postępowaniu. Sami czynią dobro i uczą go innych. Jeśli nauczyciele nie żyją zgodnie z własnym nauczaniem, jedną ręką burzą to, co budują drugą. Okazują się niewiarygodni i skłaniają ludzi do myślenia, że cała religia jest kłamstwem.

Prawdziwie wielcy są ci, którzy mówią z własnego doświadczenia i żyją zgodnie z tym, co głoszą. Oddają cześć Bogu, a Bóg odda im cześć (Pierwsza Księga Samuela 2:30). W przyszłym życiu będą świecić jak gwiazdy w Królestwie naszego Ojca.

Sprawiedliwość Chrystusa, czyli sposób życia, który przyszedł ustanowić, musi przewyższać sprawiedliwość uczonych w Piśmie i faryzeuszów (Ewangelia Mateusza 5:20). Było to szokujące dla ludzi, którzy sądzili, że uczeni w Piśmie i faryzeusze osiągnęli najwyższy poziom religijności. Uczeni w Piśmie byli najbardziej znanymi nauczycielami Prawa, a faryzeusze — najbardziej szanowaną grupą religijną. Jedni i drudzy zasiadali na miejscu Mojżesza (Ewangelia Mateusza 23:2), czyli rościli sobie prawo do nauczania Bożego Prawa. Ze względu na ich reputację ludzie uważali, że już są wystarczająco dobrzy i nie czuli się zobowiązani do osiągnięcia takiej świętości jak oni. Dlatego wielkim zaskoczeniem było usłyszeć, że trzeba ich przewyższyć, bo inaczej nie wejdzie się do nieba. Jezus stwierdza to stanowczo: tak właśnie jest.

Uczeni w Piśmie i faryzeusze byli wrogami Chrystusa i Jego nauki, a zarazem byli surowi i uciskali innych. Mimo to można było dostrzec w ich postępowaniu coś godnego pochwały. Często pościli, modlili się i dawali jałmużnę. Starannie przestrzegali przepisów ceremonialnych i poświęcali się nauczaniu innych. Mieli tak wielki wpływ na ludzi, że gdyby do nieba miało pójść tylko dwóch mężczyzn, jeden z nich byłby faryzeuszem. A jednak Jezus mówi uczniom, że religijność, którą przyszedł ustanowić, nie tylko odrzuca ich zło, lecz także przewyższa to, co w ich postępowaniu było dobre. Trzeba czynić więcej niż oni i czynić to lepiej, inaczej zabraknie nam do wejścia do nieba.

Wybiórczo podchodzili do Prawa i największą wagę przywiązywali do jego zewnętrznych obrzędów. My zaś mamy przestrzegać całego Bożego Prawa i nie sądzić, że wystarczy oddać kapłanowi dziesięcinę, a serce zatrzymać dla siebie, zamiast oddać je Bogu. Oni troszczyli się tylko o to, co zewnętrzne, my zaś mamy dbać o wewnętrzną świętość. Zależało im na ludzkim uznaniu, my zaś mamy szukać Bożej aprobaty. Byli dumni ze swoich praktyk religijnych i ufali im tak, jakby same czyniły ich sprawiedliwymi. My natomiast, gdy zrobimy wszystko, co w naszej mocy, mamy się uniżyć i powiedzieć: „Jesteśmy sługami nieużytecznymi”, ufając jedynie sprawiedliwości Chrystusa. W ten sposób możemy przewyższyć uczonych w Piśmie i faryzeuszów.