Ewangelia Mateusza 13:9 – znaczenie i zastosowanie

Po przypowieści o siewcy Jezus wypowiada krótkie zdanie: „Kto ma uszy, niech słucha!” Ewangelia Mateusza 13:9 stoi na końcu obrazu, w którym ziarno pada na różne rodzaje gleby. To wezwanie pojawia się właśnie po opisie tego, co dzieje się z ziarnem zależnie od ziemi. Słowo może zostać przyjęte albo zagłuszone, a jednak zwrot skierowany jest do słuchających, a nie do ziemi. W tym zdaniu słychać coś bliskiego ludzkiemu doświadczeniu. Dźwięk słów może dotrzeć do kogoś zmęczonego, zasmuconego albo przestraszonego, a mimo to słuchanie w takim stanie bywa bardzo trudne. Jezus nie wypowiada tego wezwania jako przymusu ani wyrzutu. Zostawia przestrzeń na to, jak słowo zostanie przyjęte. Najbardziej poruszające wydaje się to, że słuchanie w tym tekście wiąże się z sercem otwartym na przyjęcie, a nie z umiejętnością tłumaczenia. Przypowieść mówi o ziemi, w której słowo może zapuścić korzenie, a to wymaga czasu i cierpliwości. Słuchanie staje się wtedy powolnym przyjmowaniem, w którym to, co żywe w człowieku, zaczyna odpowiadać na Boże słowo.

„Kto ma uszy, niech słucha!” zamyka przypowieść o siewcy mocnym wezwaniem. Wcześniej Jezus opisał ziarno padające na różne rodzaje podłoża, a zaraz potem uczniowie pytają, dlaczego naucza w przypowieściach. Zdanie nie jest więc ozdobnym zakończeniem opowieści. Podkreśla, że słowa Jezusa domagają się uważnego przyjęcia. Kluczowe rozróżnienie dotyczy słyszenia i rozumienia. Tłum słyszy opowieść, lecz samo fizyczne usłyszenie nie oznacza jeszcze uchwycenia jej sensu. W dalszej odpowiedzi Jezus mówi o ludziach, którzy mają uszy, a jednak nie słyszą ani nie rozumieją. Przypowieść odsłania prawdę o królestwie Bożym, ale jej sens nie staje się automatycznie jasny każdemu słuchaczowi. Obraz gleby pomaga zobaczyć, że przyjęcie słowa może przynieść różne skutki: od braku plonu po obfity owoc. Wezwanie Jezusa nie sprowadza się zatem do zainteresowania samą historią. Kieruje uwagę ku temu, czy słowo zapuszcza korzeń i owocuje. W tym kontekście słuchać znaczy więcej niż być obecnym przy nauczaniu: chodzi o rozpoznanie jego znaczenia, którego owoc ujawnia się w życiu.

Te słowa zamykają przypowieść o siewcy i brzmią jak wezwanie, które nie zakłada, że wszyscy słuchają tak samo. Ewangelia Mateusza 13:3-8 opisuje to samo ziarno, które pada na drogę, na miejsca skaliste, między ciernie i na żyzną ziemię. Różni je miejsce, w którym upadło. Słuchanie nie kończy się na tym, że dźwięk dotarł do ucha. Słowo musi zapuścić korzenie, a to dzieje się w zwykłych dniach. Można sobie wyobrazić kogoś, kto w niedzielę usłyszy słowo o cierpliwości, a w poniedziałek znów wybuchnie w pracy. Ktoś inny zapisze jedno zdanie i po tygodniu sprawdzi, czy coś w jego dniu się zmieniło. Pierwszy usłyszał, drugi zaczął słuchać. Wezwanie jest proste, ale nie jest oczywiste. Ewangelia Mateusza 13:13 mówi o tych, którzy mają otwarte uszy, a nie słyszą, więc sama obecność przy Słowie jeszcze nic nie zmienia. Uważne słuchanie rodzi się w małych wyborach, które powtarzają się dzień po dniu, a nie tylko w chwilach poruszenia. Wezwanie dotyczy więc nie tylko uszu, lecz całego sposobu życia.

„Kto ma uszy, niech słucha!” — mówi Jezus w Ewangelii Mateusza 13:9, po opowieści o ziarnie padającym na różną ziemię. To wezwanie brzmi prosto, ale wśród tłumu zgromadzonego nad jeziorem słuchanie oznacza coś więcej niż usłyszenie dźwięku. Przypowieść domaga się uwagi, która pozwala słowu dotrzeć głębiej. Ziarno pada na pola o różnej glebie. Jedno kiełkuje, inne usycha albo zostaje zagłuszone, a ziarno na ziemi żyznej wydaje plon. Jezus nie wyjaśnia jeszcze tutaj, jak rozumieć każdy szczegół obrazu. Wzywa jednak słuchaczy, by nie zatrzymali się na samej opowieści. Królestwo Boże nie jest tematem do odnotowania z daleka; słowo o nim może spotkać się z ludzkim życiem. Uszy są darem, lecz samo ich posiadanie nie gwarantuje przyjęcia tego, co się słyszy. Jak nasiono potrzebuje ziemi, by wydać plon, tak słowo potrzebuje uwagi i otwartości. W tym wezwaniu kryje się powaga, ale i nadzieja: słuchanie może stać się początkiem owocnego życia.