Ewangelia Łukasza 3:12 – znaczenie i zastosowanie

Celnicy przychodzą nad Jordan, żeby przyjąć chrzest, i pytają Jana o coś bardzo zwyczajnego: „Nauczycielu, co mamy robić?”. W tych kilku słowach słychać nadzieję, że można zacząć od nowa, ale też niepokój kogoś, kto wie, że jego dotychczasowe życie wymaga zmiany, i jeszcze nie wie, od czego zacząć. Ewangelia Łukasza nie opisuje ich uczuć. Mówi tylko, że przyszli i zapytali, a to już wystarczy, by zobaczyć ludzi szukających kierunku zamiast udawać, że nic się nie stało. Odpowiedź Jana, zapisana w Ewangelii Łukasza 3:13, jest bardzo konkretna: „Nie pobierajcie nic więcej ponad to, ile wam wyznaczono”. Nie zachęca do wielkich gestów ani do porzucenia pracy. Mówi o uczciwości w tym, co codzienne, tam, gdzie łatwo wziąć odrobinę więcej, bo nikt tego nie sprawdza. Tęsknota za Bogiem może być bardzo prosta, a jej odpowiedzią stają się zwykłe, wierne wybory. Jan nie każe celnikom czekać, aż ich życie będzie uporządkowane. Wskazuje, co mogą zrobić już teraz, w tym miejscu, w którym pracują. Pytanie o to, co robić, staje się więc początkiem drogi, a nie dowodem, że droga jest jeszcze zamknięta.

Łukasz wymienia celników pośród tych, którzy przychodzą do Jana, by przyjąć chrzest, i pytają: „Nauczycielu, co mamy robić?”. To pytanie osadza nawrócenie w konkretnej odpowiedzialności. Jan głosi chrzest nawrócenia i wzywa do wydawania jego owoców; celnicy nie pytają o teorię ani o sposób ukrycia swojej przeszłości, lecz o to, jak postępować dalej. Ich obecność ma znaczenie. Celnicy pobierali podatki na rzecz rzymskiej władzy, a ich praca mogła wiązać się z nadużyciami. Nie zostają jednak w tej scenie odsunięci od wezwania Jana. Przychodzą i zwracają się do niego jak do nauczyciela. Sam tekst nie mówi, że chrzest automatycznie rozwiązuje problem ich postępowania. Pokazuje natomiast, że pragnienie nawrócenia prowadzi do pytania o uczciwe działanie. Odpowiedź Jana, podana w następnym wersecie, jest szczegółowa: nie pobierać więcej, niż wyznaczono. Nie żąda porzucenia zawodu, lecz wskazuje granicę, której przekroczenie krzywdzi innych. W całym tym fragmencie nawrócenie nie pozostaje wewnętrzną deklaracją. Przybiera kształt sprawiedliwości w zwyczajnych obowiązkach.

Celnicy przychodzą nad Jordan, żeby przyjąć chrzest, i pytają Jana o rzecz bardzo zwyczajną: „Nauczycielu, co mamy robić?” (Ewangelia Łukasza 3:12). Ich pytanie dotyczy codziennego życia, a nie wielkich teorii. Chcą wiedzieć, jak postąpić w swojej pracy, w której łatwo o nadużycie. Odpowiedź pojawia się w Ewangelii Łukasza 3:13: „Nie pobierajcie nic więcej ponad to, ile wam wyznaczono”. Dla celnika oznacza to konkretną zmianę przy liczeniu należności, w rozmowie z płacącym i w każdej decyzji, której nikt nie sprawdzi. Wierność zaczyna się od zwykłej kwoty na rachunku. Warto zauważyć, że Jan nie mówi celnikom, żeby porzucili swój zawód. Zmiana dokonuje się w tym samym miejscu pracy, przy tych samych obowiązkach. Nawrócenie obejmuje więc także codzienne zajęcia, a nie tylko to, co dzieje się w sercu. Pytanie celników pokazuje też pokorę w prostej formie. Zamiast ogólnych deklaracji szukają najbliższego, konkretnego kroku. Ta droga jest mniej efektowna, ale bardzo wyraźna.

Przychodzili także celnicy, żeby przyjąć chrzest, i pytali Jana: „Nauczycielu, co mamy robić?”. W ich pytaniu słychać gotowość, by nawrócenie nie pozostało jedynie słowem ani samym obrzędem. Chcą wiedzieć, jak ma wyglądać dalsze życie. Jan wcześniej wzywał do wydawania owoców godnych nawrócenia. Odpowiedź udzielona celnikom w kolejnym wersecie jest konkretna: mają pobierać tylko tyle, ile im wyznaczono. Nie każe im porzucić pracy, lecz wskazuje na uczciwość właśnie w jej obrębie. To ważny szczegół: przemiana dotyka codziennych decyzji, także tych podejmowanych przy rachunku i pieniądzach. Obraz celnika stojącego z pytaniem przed Janem przypomina, że droga ku Bogu może otwierać się od prostego uznania: potrzebuję wskazania. Nie ma tu targowania się o własną wartość ani zasłaniania się przynależnością do ludu Abrahama, przed czym ostrzegał Jan. Jest pytanie o owoc. Ewangelia nie podaje w tym wersecie całej odpowiedzi. Pokazuje jednak, że szczere zwrócenie się ku Bogu szuka kształtu w zwyczajnym postępowaniu. Nawrócenie zaczyna być widoczne tam, gdzie uczciwość zastępuje nadużycie.