Ewangelia Łukasza 3:5 – znaczenie i zastosowanie

Ten obraz porusza czymś bardzo ludzkim. Ktoś ma przejść drogą, która dotąd była kręta, pełna wzniesień i dołów, a wszystko to ma zostać wyrównane przed jego przyjściem. Warto jednak zauważyć, kto mówi te słowa. Należą one do wołania z Księgi Izajasza, przytoczonego w Ewangelii Łukasza 3:4, i brzmią bardziej jak wezwanie do przygotowania niż jak opis tego, co już się wydarzyło. Wyrównanie dotyczy całego krajobrazu: dolin, pagórków i krętych ścieżek. Obraz nie wskazuje na jedno miejsce ani jednego człowieka, lecz na drogę, którą mają przejść wszyscy. Dlatego kolejny werset, Ewangelia Łukasza 3:6, mówi o tym, że wszyscy ludzie ujrzą zbawienie Boże. Przygotowana droga ma więc znaczenie wspólne, a nie tylko osobiste. Ten fragment może być pociechą dla tych, którzy noszą w sobie wiele zakrętów i wyboi. Sam obraz nie mówi o tym, że człowiek ma sam wygładzać swoje życie do postaci prostej i bezbłędnej drogi. Mówi raczej o krajobrazie, który zostaje przygotowany na spotkanie z Bogiem, a w tym przygotowaniu jest miejsce także na to, co krzywe i trudne.

Słowa o górach zrównanych i krętych drogach wyprostowanych nie opisują prac drogowych. To obraz przygotowania drogi dla Pana, zapowiedziany przez proroka Izajasza i przywołany przez Łukasza. Krajobraz staje się językiem przemiany: to, co wyniosłe, zostaje obniżone, a to, co utrudnia przejście, przestaje być przeszkodą. W bezpośrednim kontekście Jan głosi chrzest nawrócenia i wzywa do owoców godnych nawrócenia. Obraz nie jest więc jedynie pocieszającą obietnicą, że Bóg usunie wszelkie trudności z życia. Należy do wezwania, które domaga się prawdziwej odpowiedzi. W Ewangelii Łukasza przeszkodą nie jest trudny teren, lecz postawa, która zasłania potrzebę nawrócenia, na przykład fałszywe poleganie na pochodzeniu od Abrahama. Zarazem kierunek tej zapowiedzi jest szerszy niż osobista poprawa: „wszyscy ludzie ujrzą zbawienie Boże”. Wygładzona droga oznacza, że zbawienie Boga zostanie objawione, a nie zastrzeżone dla jednej grupy. Fragment łączy zatem przemianę z nadzieją: wezwanie Jana jest poważne, lecz jego celem pozostaje otwarta droga dla Bożego działania.

Ten fragment pochodzi z mów proroka Izajasza, które Ewangelia Łukasza przytacza przy głoszeniu Jana Chrzciciela. Obraz jest bardzo konkretny: „każda góra i pagórek zrównane, drogi kręte niech się staną prostymi, a wyboiste drogami gładkimi!” (Ewangelia Łukasza 3:5). Słuchacze mogli odczytać go jako zapowiedź przybycia władcy, dla którego przygotowuje się równą drogę. W tym tekście to Bóg przychodzi, a człowiek ma usunąć to, co zagradza Mu drogę. Jan wzywa do chrztu nawrócenia, czyli do zmiany kierunku życia. Można to zobaczyć w zwykłym życiu. Ktoś od miesięcy unika rozmowy z bratem i w końcu wyciąga rękę na zgodę. Ktoś inny spłaca dług, którego wstydził się przez lata. Takie kroki nie wyglądają dramatycznie, a jednak wyrównują teren, po którym może przejść coś większego. Dalsze słowa tego fragmentu mówią o owocach godnych nawrócenia i o drzewie, które nie wydaje dobrego owocu. Obraz prostej drogi uzupełnia to wezwanie. Pokazuje, że przygotowanie drogi dzieje się w konkretnych decyzjach podejmowanych dziś, a nie tylko w dobrych zamiarach.

Obraz zrównanych gór i pagórków oraz wyprostowanych dróg rozwija wezwanie Jana: „Przygotujcie drogę Panu, prostujcie ścieżki dla Niego!”. W jego głoszeniu pustynny krajobraz staje się obrazem przemiany, która ma przygotować ludzi na przyjście Boga. Nie chodzi o zmianę terenu, lecz o nawrócenie, o którym Jan mówi wprost, wzywając do owoców godnych nawrócenia. Góry i pagórki mogą przywodzić na myśl to, co wynosi człowieka ponad innych; kręte i wyboiste drogi — życie, w którym brakuje prawdy i prostoty. To obraz, nie szczegółowy wykaz win. Jego ostrze jest jednak wyraźne: spotkanie z Bogiem dotyczy rzeczywistych wyborów, nie samej przynależności ani słów. Droga przygotowana dla Pana prowadzi ku zbawieniu, które — jak zapowiada następny werset — ujrzą wszyscy ludzie. Ta nadzieja nie unieważnia wezwania Jana do przemiany. Nadaje mu kierunek: Boże zbawienie nie jest nagrodą za bezbłędne życie, lecz przychodzącą rzeczywistością, wobec której człowiek zostaje wezwany do prawdy. Właśnie tę prostotę wyraża droga, po której można iść bez ukrywania tego, co wymaga naprostowania.