Ewangelia Łukasza 3:6 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset zamyka cytat z proroka Izajasza, który Łukasz przytacza w Ewangelii Łukasza 3:4. Wcześniej mowa była o drodze, dolinach i górach, czyli o tym, co trzeba przygotować i wyrównać. Teraz pojawia się obraz wzroku, bo zbawienie Boże ma zostać ujrzane. Słowo „wszyscy” nie zawęża tego widzenia do jednej grupy, pochodzenia ani wyznania. Przy Jordanie zbierały się tłumy, do których Jan mówił o gniewie, owocach nawrócenia i ojcu Abrahamie. Werset nie ogranicza jednak tego, co ma się objawić, do ludzi stojących właśnie nad rzeką. Ujrzenie zbawienia zostaje zapowiedziane całej ludzkości, a nie tylko tym, którzy uważają się za bliskich Bogu, i ta szerokość obejmuje także tych, którzy czują się najbardziej oddaleni. Najbardziej porusza mnie to, że w tym obrazie centrum należy do Boga. Wezwanie do przygotowania drogi pozostaje na miejscu, ale zbawienie, które ma zostać ujrzane, nazwane jest Bożym, a nie wynikiem ludzkich zasług. W tym jest cicha nadzieja, że spojrzenie na Boże ratowanie nie zależy wyłącznie od tego, jak dobrze człowiek potrafi sobie poradzić.

„I wszyscy ludzie ujrzą zbawienie Boże” rozszerza perspektywę poza tłumy zgromadzone nad Jordanem. Łukasz przywołuje słowa Izajasza o dolinach wypełnionych, górach zrównanych i krętych drogach wyprostowanych: obraz przygotowania drogi dla Pana. Zapowiedź Jana nie dotyczy więc wyłącznie prywatnej poprawy życia ani jednego narodu. To, co Bóg czyni, ma stać się widzialne wobec ludzi. Kluczowe jest jednak znaczenie czasownika „ujrzą”. Werset zapowiada, że zbawienie Boże zostanie objawione; sam nie mówi, że każdy człowiek automatycznie je przyjmie ani że wszyscy osiągną ten sam los. Najbliższy kontekst łączy szeroki zasięg Bożego działania z poważnym wezwaniem do nawrócenia. Jan żąda owoców odpowiadających zmianie życia, a nie polegania na pochodzeniu czy religijnym statusie. Łukaszowa formuła łączy zatem powszechny horyzont z konkretną odpowiedzialnością. Zbawienie nie jest ukrytym przywilejem zamkniętej grupy, lecz dziełem Boga, które ma ujrzeć świat. Przygotowanie drogi oznacza, że spotkanie z tym dziełem odsłania także krzywizny ludzkiego postępowania. Powszechny zasięg zapowiedzi nie unieważnia wezwania Jana: widzialne dzieło Boga domaga się odpowiedzi wyrażonej w życiu.

Ten werset kończy cytat z Księgi Izajasza, który Ewangelista przytacza w odniesieniu do Jana Chrzciciela. Wcześniej mowa jest o dolinach, górach i krętych drogach. Ta wizja dotyczy przygotowania drogi dla Pana. Werset 6 dopowiada, dokąd ta droga prowadzi: wszyscy ludzie mają ujrzeć zbawienie Boże. Werset 6 zamyka cytat słowami: „I wszyscy ludzie ujrzą zbawienie Boże.” Z perspektywy codziennego życia to zdanie mówi o czymś bardzo konkretnym. Jan głosi nad Jordanem do tłumów, a obietnica nie zostaje zawężona do jednej grupy. Słowo „wszyscy” nie zostawia nikogo poza zasięgiem. Kilka wersów wcześniej Jan ostrzega przed poleganiem na samym pochodzeniu od Abrahama (Ewangelia Łukasza 3:8). Pewien człowiek w tłumie może przychodzić z ciężarem przeszłości, a inny z przekonaniem, że jego rodowód wystarcza. Werset 6 nie robi wyjątków dla żadnego z nich. Tekst nie opisuje reakcji tłumów ani tego, jak długo ta zapowiedź będzie się spełniać. Wers zostaje w swojej prostocie: wszyscy mają zobaczyć zbawienie Boże.

„I wszyscy ludzie ujrzą zbawienie Boże” — zapowiada Łukasz, przywołując słowa proroka Izajasza o drodze przygotowanej dla Pana. Obraz dolin wypełnionych, gór obniżonych i krętych dróg wyprostowanych mówi o tym, że Boże działanie nie pozostanie ukryte ani zamknięte w jednym miejscu czy pośród jednej grupy. Zbawienie stanie się widoczne dla wszystkich ludzi. Jan głosi tę obietnicę nad Jordanem, wzywając do nawrócenia. Nie jest to zapowiedź łatwego pocieszenia ani zapewnienie, że sposób życia nie ma znaczenia. Jan domaga się owoców godnych nawrócenia i przestrzega przed poleganiem na samym pochodzeniu. Droga Pana dotyka więc także tego, co w człowieku wymaga przemiany. Pozostaje jednak słowo „wszyscy”. Nadzieja sięga dalej niż granice wspólnoty, tradycji czy ludzkiego zasługiwania. Łukasz mówi, że ludzie ujrzą zbawienie Boże; nie wyjaśnia w tym zdaniu, że wszyscy przyjmą je w taki sam sposób. Zbawienie należy do Boga, a jego światło nie ogranicza się do tych, którzy już wiedzą, jak je nazwać. W tym obrazie przygotowana droga nie prowadzi ku ludzkiej wielkości, lecz ku temu, co Bóg odsłania przed światem.