Ewangelia Jana 6:42 – znaczenie i zastosowanie

Pytanie z Ewangelii Jana 6:42 brzmi jak rozmowa ludzi, którzy znają swoje sąsiedztwo i rodzinę. „Czy to nie jest Jezus, syn Józefa, którego ojca i matkę my znamy? Jakże może On teraz mówić: Z nieba zstąpiłem?” Słychać w nim zdziwienie zmieszane z niepokojem, bo słowa Jezusa nie mieszczą się w tym, co rozmówcy wiedzą o Jego pochodzeniu. Tekst nie przedstawia tych ludzi jako złośliwych. Zestawiają oni to, co znają z własnego doświadczenia, z tym, co właśnie usłyszeli, i nie potrafią tych dwóch rzeczy pogodzić. Bliskość bywa tak silna, że przesłania to, co nowe, a znajomość kogoś od dzieciństwa utrudnia uwierzyć, że mówi on z większej głębi. Jezus nie odpowiada tu rodowodem. Wskazuje na wolę Tego, który Go posłał (Ewangelia Jana 6:38) oraz na to, że nikt nie przyjdzie do Niego, jeżeli nie pociągnie go Ojciec (Ewangelia Jana 6:44). Pytanie o ojca i matkę pozostaje bez bezpośredniej odpowiedzi, a rozmowa przesuwa się ku tajemnicy tego, skąd przychodzi słowo. Ostatnie słowo tej sceny należy do Tego, który przychodzi z nieba, a rodzinna historia Jezusa staje się tylko tłem dla większego pytania.

W Ewangelii Jana 6:42 rozmówcy Jezusa próbują rozstrzygnąć Jego słowa przez to, co wydaje się im oczywiste: znają Jego rodzinę, więc twierdzenie o pochodzeniu z nieba brzmi niewiarygodnie. Ich pytanie nie dotyczy tylko miejsca, z którego Jezus przyszedł. Podważa Jego tożsamość i wiarygodność, opierając się na znajomości Jego ziemskiego życia. Właśnie tu pojawia się napięcie ważne dla całego fragmentu. Jezus mówi o sobie jako o chlebie, który zstąpił z nieba, a w dalszych słowach wyjaśnia, że został posłany przez Ojca, by dawać życie. Rozmówcy widzą syna Józefa, człowieka osadzonego w znanej im rodzinie. Nie potrafią połączyć tej widzialnej, zwyczajnej rzeczywistości z roszczeniem, że Jego misja pochodzi od Boga. Jan nie sugeruje, że ziemskie pochodzenie Jezusa jest pozorem ani że znajomość Jego rodziny dowodzi braku boskiego posłannictwa. Pokazuje raczej granicę wnioskowania: sama znajomość czyjegoś ludzkiego otoczenia nie wyjaśnia całej jego tożsamości. Odpowiedź Jezusa w kolejnych wersetach kieruje uwagę ku Ojcu, który pociąga ludzi do Syna. Spór dotyczy więc nie braku dostępnych faktów, lecz tego, czy widzialne fakty wyczerpują prawdę o Jezusie.

Pytanie z Ewangelii Jana 6:42, „Czy to nie jest Jezus, syn Józefa, którego ojca i matkę my znamy?”, brzmi znajomo. Słuchacze znali rodziców Jezusa, więc uznali, że wiedzą, kim jest. Ich rozumowanie wydaje się rozsądne, bo opiera się na tym, co widzieli na własne oczy. Problem polega na tym, że znali jedynie Jego ludzkie pochodzenie, a On mówił o czymś więcej. Ten fragment pokazuje, jak łatwo znajomość staje się przeszkodą. Im dłużej ktoś nas zna i im lepiej znamy jego historię, tym trudniej uwierzyć, że może powiedzieć coś nowego i wielkiego. Wtedy oceniamy człowieka według dawnego obrazu, a nie według tego, co mówi dziś. Jezus nie odpowiada na pytanie o rodziców. W dalszych wersetach mówi o Ojcu, który Go posłał, i o tym, że nikt nie może przyjść do Niego, jeżeli go Ojciec nie pociągnie (Ewangelia Jana 6:44). Odpowiedź dotyczy źródła, a nie rodowodu. Znajomość faktów o czyimś domu nie wystarcza, by zrozumieć, kim ten ktoś naprawdę jest.

W słowach rozmówców pobrzmiewa pewność: znają rodzinę Jezusa, więc sądzą, że wiedzą, kim On jest. Nie muszą kłamać o Józefie i Jego matce; ich wiedza pozostaje jednak niepełna. Znajomość codziennego życia nie odsłania sama z siebie całej prawdy o człowieku. Jezus mówi o pochodzeniu z nieba, a oni mierzą te słowa tym, co mogą sprawdzić wzrokiem i pamięcią. Właśnie tu pojawia się napięcie: Bóg przychodzi blisko, w ludzkim życiu, a bliskość może zostać uznana za coś zwyczajnego. Obraz chleba z nieba, przywołany w tej rozmowie, nie odrywa Jezusa od ludzi. Wskazuje, że Jego obecność i misja mają źródło u Ojca. W dalszych słowach rozdziału Jezus wiąże wiarę w Syna z życiem wiecznym i obietnicą wskrzeszenia w dniu ostatecznym. Nie jest to obietnica, którą rozmówcy potrafią przyjąć na podstawie samej znajomości Jego rodziny. Ewangelia nie ośmiesza ich wiedzy, lecz ukazuje jej granicę. Jezus jest zarazem tym, którego można spotkać pośród ludzi, i Synem posłanym przez Ojca. Zwyczajność Jego pochodzenia nie unieważnia tajemnicy Jego misji.