Ewangelia Jana 5:12 – znaczenie i zastosowanie

Pytanie zadane uzdrowionemu brzmi w ustach tych, którzy go słuchają, bardziej jak niepokój niż ciekawość. Zwracają uwagę, że w szabat nie wolno nieść łóżka, i chcą wiedzieć, kto mu na to pozwolił. Człowiek, który przed chwilą doświadczył czegoś, czego jeszcze w pełni nie pojmuje, zostaje z pytaniem, na które nie ma gotowej odpowiedzi. Ewangelia Jana 5:13 mówi wprost, że nie wiedział, kim jest Jezus, więc jego świadectwo o tym, kto go uzdrowił, pozostaje na razie niepełne. Warto zauważyć, czego w tym pytaniu nie ma. Nikt nie pyta o uzdrowienie ani o to, co wydarzyło się z człowiekiem, który przed chwilą wyzdrowiał. Uwaga pytających przesuwa się od człowieka do przepisu, a od cudu do słów: „Weź i chodź”. Te słowa padły w Ewangelii Jana 5:8 do chorego, który leżał wśród tłumu czekającego przy sadzawce. Pytanie o ich autora brzmi więc jak echo chwili, której uzdrowiony jeszcze w pełni nie rozumie. Słowo, które postawiło człowieka na nogi, zanim ktokolwiek zdołał je zrozumieć, pozostaje w tym fragmencie bez obrony, a jednak działa samo. Pytanie o nazwisko mówiącego zostaje otwarte, a uzdrowienie już się dokonało.

W Ewangelii Jana 5:12 pytanie o człowieka, który wydał polecenie, pojawia się po tym, jak uzdrowiony wyjaśnił, dlaczego niesie swoje łóżko. Rozmówcy nie pytają, jak odzyskał zdrowie, lecz kto powiedział: „Weź i chodź?”. Uwaga przesuwa się więc z widocznego skutku na autorytet stojący za działaniem. Kontekst pokazuje, że spór dotyczy szabatu. Jezus polecił uzdrowionemu nie tylko wstać, ale też wziąć łóżko; uzdrowienie nastąpiło tego dnia, a noszenie posłania stało się przedmiotem sprzeciwu. Pytanie z wersetu 12 nie jest zatem neutralnym pytaniem o tożsamość: w tej sytuacji ustalenie, kto wydał polecenie, wiąże się z oceną tego, co wolno w szabat. Tekst nie mówi jednak, że rozmówcy już wiedzą, kim jest Jezus, ani że pytają wyłącznie po to, by go oskarżyć. Ważne jest też, że sam uzdrowiony nie zna jeszcze imienia swojego dobroczyńcy. Doświadczył skutku jego słowa, ale nie rozpoznał jeszcze mówiącego. Wers ten ukazuje napięcie między widocznym znakiem a rozpoznaniem jego źródła: można zobaczyć niezwykłe dobro, a zarazem skupić się na sporze o granice szabatu.

Pytanie zadane uzdrowionemu brzmi prawie jak zarzut. Nikt nie pyta o chodzenie, o ulgę ani o cud, tylko o to, kto dał polecenie. Człowiek przy sadzawce Betesda usłyszał krótkie, zwykłe słowa: „Weź i chodź”. Nie dostał wyjaśnień ani długiej rozmowy. Nie znał nawet imienia tego, który mówił (Ewangelia Jana 5:13). Mimo to usłuchał, bo polecenie padło wprost do niego. Pytający mają gotową regułę, a uzdrowiony ma tylko fakt, który sam przeżył. Jego odpowiedź jest prosta: ten, który mnie uzdrowił, powiedział mi, co mam zrobić (Ewangelia Jana 5:11). Słowo wypowiedziane przez Jezusa nie czeka na zgodę przepisów. Tekst opisuje to zwyczajnie: uzdrowiony wziął swoje łóżko i chodził (Ewangelia Jana 5:9). Pytanie o to, kim jest ten, kto wypowiedział „Weź i chodź”, pozostaje w tym fragmencie bez odpowiedzi. Dla człowieka, który przed chwilą wstał, świadectwo jest ważniejsze od definicji. Dopiero dalsza część historii pokazuje, że uzdrowiony mówi o Jezusie wprost (Ewangelia Jana 5:15). Najmocniej wybrzmiewa to, że w centrum sceny jest człowiek, który nie umie jeszcze wszystkiego wyjaśnić, ale potrafi powiedzieć, kto go uzdrowił.

„Co to za człowiek powiedział ci: Weź i chodź?” — pytanie z Ewangelii Jana 5:12 pada po tym, jak uzdrowiony wstał i niesie swoje posłanie. Wcześniej Jezus polecił mu właśnie to; teraz rozmówcy skupiają się na tym, kto wydał polecenie, ponieważ był szabat. W ich pytaniu spotykają się zdumienie i spór o granice dozwolonego działania. Sam tekst nie mówi, że pytający dostrzegli już w tym wydarzeniu znak Bożej mocy. Uzdrowiony odpowiada, odwołując się do słów człowieka, który go uzdrowił. Nie potrafi jeszcze podać jego imienia. Niesione posłanie staje się widzialnym śladem przemiany, ale także powodem, dla którego rozmowa odsuwa się od samego człowieka i jego odzyskanej sprawności. To napięcie nie znika: czyn Jezusa przynosi życie, a zarazem zostaje oceniony przez pryzmat szabatu. W dalszej części opowieści Jezus odnajduje uzdrowionego w świątyni i ujawnia mu swoją tożsamość. Werset 12 pozostawia jednak chwilę niepełnego rozpoznania. Człowiek już chodzi, choć nie zna jeszcze Tego, którego słowa postawiły go na nogi. Wiara nie zawsze zaczyna się od pełnej wiedzy; czasem jej pierwszym śladem jest życie, które zaczyna się poruszać.