Ewangelia Jana 3:31 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset brzmi jak spokojne wyznanie kogoś, kto dobrze zna swoje miejsce. Jan mówi go po słowach o radości, która „doszła do szczytu”, i po zdaniu o tym, że Jezus ma wzrastać, a on się umniejszać. Nie słychać w tym goryczy. Jest w tym ciepło kogoś, kto cieszy się cudzym powodzeniem. Słowa wypowiadane „po ziemsku” nie tracą przez to wartości. Wyrastają z doświadczenia, z pamięci i z tego, co człowiek potrafi zobaczyć ze swojego miejsca, i dlatego mają swoje granice. Jezus natomiast „świadczy o tym, co widział i słyszał” (Ewangelia Jana 3:32). Jan nie mówi, że ziemskie słowa są fałszywe. Mówi, że pochodzą z innego miejsca, a to miejsce jest wyżej. Najbardziej uderza to, że ta różnica nie odbiera Janowi jego roli. Przyjaciel oblubieńca może się cieszyć, bo jego radość dopełnia się w głosie innego. Podobnie wierzący nie musi mierzyć swojej wartości tym, jak wysoko stoi. Werset zostawia cichą pewność, że to, co pochodzi z góry, nie traci prawdy przez to, że dociera do nas przez ludzkie usta.

W Ewangelii Jana 3:31 przeciwstawienie „z wysoka” i „z ziemi” dotyczy przede wszystkim pochodzenia oraz autorytetu świadectwa. W bezpośrednim kontekście Jan Chrzciciel mówi o Jezusie, którego Bóg posłał, i uznaje, że Jezus ma wzrastać, a on sam się umniejszać. Dlatego słowa o Tym, który „jest ponad wszystkim”, wskazują na wyjątkową pozycję Jezusa, nie na zwykłą różnicę między bardziej i mniej przenikliwymi nauczycielami. „Przemawia po ziemsku” nie musi oznaczać, że każdy człowiek mówi fałsz. Człowiek pozostaje ograniczony własnym doświadczeniem i perspektywą; nie może sam z siebie przekazać pełni tego, co należy do Boga. Jezus natomiast świadczy o tym, co widział i słyszał, jak dopowiada następny werset. Jego słowa nie są jedynie kolejną opinią religijną, lecz świadectwem pochodzącym od Boga. Ten sens porządkuje także rolę Jana: jego wielkość nie polega na skupianiu uwagi na sobie, ale na wskazywaniu na Jezusa. Werset nie zachęca do pogardy dla ludzkiego rozumu. Wyznacza jego granicę: rozum może rozpoznawać świadectwo, lecz nie staje się źródłem objawienia. Jezus pozostaje miarą prawdy, ponieważ Jego posłannictwo pochodzi z nieba.

Te słowa Jan Chrzciciel wypowiada tuż po swoim zdaniu: „Trzeba, by On wzrastał, a ja się umniejszał”. W Ewangelii Jana 3:31 czytamy: „Kto przychodzi z wysoka, panuje nad wszystkimi, a kto pochodzi z ziemi, należy do ziemi i przemawia po ziemsku. Kto pochodzi z nieba, Ten jest ponad wszystkim”. Ten werset porządkuje pytanie o autorytet. Jan nie broni swojej pozycji i nie stara się przewyższyć Chrystusa. Mówi po prostu, skąd każdy pochodzi i co z tego wynika dla jego słów. W codziennym życiu ma to konkretne znaczenie. Człowiek, który wie, że nie jest źródłem prawdy, nie musi za każdą cenę wygrywać sporu w pracy ani w domu. Może wysłuchać drugiej strony, powiedzieć swoje wprost i zostawić miejsce temu, co wykracza poza jego osąd. Werset nie uczy, że ludzie z ziemi są mniej warci. Jan sam należy do ziemi, a mimo to został posłany, i jego świadectwo ma wagę. Godność człowieka i zakres jego autorytetu nie są tym samym. Jan mówi o swoim pochodzeniu bez wymówek i bez udawania. Dlatego jego świadectwo zyskuje wiarygodność. Najmocniej przemawia ten, kto nie próbuje zastąpić tego, który przychodzi z nieba.

W słowach „Kto przychodzi z wysoka, panuje nad wszystkimi” Jan wskazuje na Jezusa jako Tego, którego źródłem i autorytetem jest niebo. Nie mówi o przewadze zdobytej siłą ani o ludzkim sukcesie. Jezus przynosi świadectwo o tym, co widział i słyszał u Boga; Jego słowo odsłania rzeczywistość większą niż ziemskie miary. Jan sam pozostaje „z ziemi” i przemawia po ziemsku. Nie oznacza to, że jego świadectwo jest bezwartościowe. Wie jednak, że nie jest Mesjaszem, i odnajduje radość w tym, że Oblubieniec jest słyszany. Jego „Trzeba, by On wzrastał, a ja się umniejszał” nabiera tu szczególnej głębi: prawda nie potrzebuje, by świadek zajmował jej miejsce. Ziemia jest miejscem ludzkiego życia, lecz nie ostatecznym źródłem prawdy o Bogu. Człowiek może mówić z własnego, ograniczonego doświadczenia; Jezus mówi jako Syn, którego Ojciec miłuje i któremu wszystko oddał. Jak okno nie jest źródłem światła, tak świadek nie jest źródłem objawienia. Werset kieruje uwagę ku Temu, którego głos pochodzi z nieba, i ku pokornej radości tych, którzy pozwalają, by to Jego świadectwo pozostało w centrum.