Ewangelia Jana 20:27 – znaczenie i zastosowanie

Tomasz nie chciał przyjąć świadectwa innych uczniów na słowo i powiedział to wprost. Jezus nie odsyła go z tym pytaniem i nie wytyka mu go. Odpowiada na nie konkretnie, zwracając się do niego po imieniu, jakby znał jego wątpliwość lepiej niż on sam. Zanim padnie wyznanie, Chrystus pokazuje ślady gwoździ i bok, a słowa z Ewangelii Jana 20:25 zostają w tej scenie potraktowane poważnie. Ten szczegół mówi coś ważnego o zmartwychwstałym Panu. Rany nie znikają, nie są już tylko wspomnieniem bólu, lecz pozostają widocznym śladem tego, co Jezus przeszedł z miłości. Wezwanie „nie bądź niedowiarkiem, lecz wierzącym” brzmi w tym świetle jak zaproszenie do zaufania, a nie jak wyrok. Wiara, do której Tomasz zostaje wezwany, rozwija się w bezpośrednim spotkaniu z Tym, kto nie odwraca się od jego pytania. Ewangelia Jana 20:29 dodaje jeszcze jedną myśl, choć nie zamyka tej sceny. Błogosławieństwo przypisane tym, którzy uwierzyli bez widzenia, nie przekreśla doświadczenia Tomasza. Tekst pokazuje raczej, że w wierze jest miejsce zarówno na pytanie, jak i na zdumienie.

W słowach Jezusa do Tomasza spotykają się konkretna wątpliwość i konkretna odpowiedź. Tomasz wcześniej określił, czego potrzebuje: zobaczyć ślady gwoździ i ranę w boku. Jezus nie omija tych znaków ani nie zawstydza ucznia za samo pytanie. Pokazuje mu ręce i bok, a zarazem mówi: „nie bądź niedowiarkiem, lecz wierzącym”. Stawką nie jest więc samo posiadanie dowodów, lecz to, czy Tomasz uzna, kim jest Ten, którego widzi. Rany mają znaczenie: zmartwychwstały Jezus nie jest kimś innym niż ukrzyżowany Jezus. Zmartwychwstanie nie unieważnia cierpienia, lecz potwierdza tożsamość Ukrzyżowanego i przemienia sens śmierci. Tekst nie mówi, że Tomasz rzeczywiście dotknął ran. W następnym wersecie odpowiada wyznaniem: „Mój Pan i mój Bóg!”. Jego wiara skupia się zatem nie na sprawdzeniu szczegółu, ale na rozpoznaniu Jezusa. Ta scena nie ustanawia prostego zakazu pytań. Pokazuje raczej, że Jezus przychodzi do ucznia zranionego niewiarą i stawia go wobec prawdy o sobie. W dalszej wypowiedzi błogosławieństwo obejmuje tych, którzy nie widzieli, a uwierzyli; świadectwo zapisane w Ewangelii ma prowadzić do takiej wiary, nie do udawanej pewności.

W Ewangelii Jana 20:27 Jezus nie odsyła Tomasza z jego wątpliwością. Podchodzi do niej konkretnie. Wcześniej Tomasz powiedział, że bez zobaczenia śladów gwoździ i włożenia ręki do boku nie uwierzy. Po ośmiu dniach Jezus przychodzi do uczniów mimo zamkniętych drzwi i staje dokładnie tam, gdzie Tomasz tego potrzebował. Słowa „Podnieś tutaj swój palec i zobacz moje ręce” pokazują, że Zmartwychwstały nie ukrywa ran. Zachowuje je jako znak tego, kim jest i co się wydarzyło. Brakuje tu zawstydzania i długiego wykładu. Jest zaproszenie do konkretnego spotkania. Najważniejsze jest to, co Jezus mówi dalej: „nie bądź niedowiarkiem, lecz wierzącym”. Ta zachęta nie przekreśla prawdziwego pytania. Zwraca je w stronę zaufania do Osoby, która stoi przed uczniem. Fragment nie opisuje, jak długo trwa droga od wątpliwości do wiary, i nie obiecuje, że każda wątpliwość ustąpi na zawołanie. Pokazuje jednak, że Jezus przychodzi do człowieka właśnie tam, gdzie ten stoi z niedowierzaniem, i to jest w tym fragmencie najbardziej pocieszające.

W słowach Jezusa do Tomasza zmartwychwstanie nie odcina się od ran. Ten, który stoi pośród uczniów i przynosi im pokój, pokazuje ręce oraz bok naznaczone cierpieniem. Jego życie jest nowe, lecz nie wymazuje historii krzyża. Tomasz wcześniej mówił, że musi zobaczyć i dotknąć, aby uwierzyć. Jezus zwraca się właśnie do niego: pozwala mu zbliżyć się do znaków, których obecność budziła w nim niedowierzanie, i wzywa, by stał się wierzącym. W tym geście nie ma pogardy dla jego pragnienia pewności. Jest spotkanie, w którym wątpliwość zostaje potraktowana poważnie, ale nie otrzymuje ostatniego słowa. Można wyobrazić sobie ciszę domu, gdy Tomasz patrzy na dłonie Jezusa. Ślad po gwoździach nie jest już tylko znakiem śmierci; należy do Tego, który żyje. Ewangelia nie mówi w tym wersecie, że Tomasz rzeczywiście dotknął ran. Pokazuje natomiast, że Jezus odpowiada na jego potrzebę obecnością i słowem. Wiara nie zawsze zaczyna się od pełnego zrozumienia. W tej scenie jej kres prowadzi dalej niż dowód: ku rozpoznaniu Jezusa jako Pana i Boga, wyznanemu przez Tomasza w następnym wersecie.