Ewangelia Jana 20:28 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa padają osiem dni po pierwszym spotkaniu z zmartwychwstałym Jezusem. Tomasz nie zostaje jednak zamknięty w swoim niedowierzaniu. Jezus przychodzi mimo zamkniętych drzwi, staje pośrodku uczniów i zwraca się do Tomasza po imieniu, a odpowiedź Tomasza, „Mój Pan i mój Bóg!”, rodzi się z tej bliskości, nie z chłodnego dowodu. Słowo „Pan” wyraża relację zaufania, a „Bóg” wskazuje na Kogoś, kto przekracza wszystko, czego uczeń dotąd doświadczył. Warto zauważyć, jak blisko siebie leżą w tym fragmencie wątpliwość i wyznanie. Tomasz wcześniej zapowiadał, że nie uwierzy bez dotknięcia ran, a teraz wypowiada wiarę w obecności Tego, który do tych ran go zaprasza. Jego nieufność nie zostaje zagłuszona, lecz zanosi się wprost do Jezusa, razem z tęsknotą, która za nią stoi. Ewangelia Jana 20:29 pokazuje, że to wyznanie ma również szerszy horyzont. Błogosławieństwo dotyczy tych, którzy nie widzieli, a uwierzyli, więc słowa Tomasza otwierają drogę wszystkim, którzy przyjdą po nim i nigdy nie staną obok zmartwychwstałego Pana. Bóg przychodzi także wtedy, gdy drzwi są zamknięte.

Słowa Tomasza są krótkie, ale obejmują całe jego rozpoznanie: „Mój Pan i mój Bóg!”. Nie odpowiada już jedynie na wiadomość innych uczniów. Spotyka zmartwychwstałego Jezusa i zwraca się bezpośrednio do Niego. Wypowiedź łączy dwa wyznania: Jezus jest Panem, któremu należy się wierność, i Bogiem, którego Tomasz rozpoznaje. Ewangelista nie osłabia tego stwierdzenia ani nie przedstawia go jako pomyłki. Ważne jest także słowo „mój”. Nie zmienia ono prawdy o Jezusie w prywatne przekonanie Tomasza. Pokazuje raczej, że uznanie Jego tożsamości staje się osobistym zawierzeniem. Wcześniej Tomasz domagał się namacalnego potwierdzenia; teraz tekst przekazuje jego odpowiedź, nie zaś informację, że dotknął ran. Jezus pozwala mu zobaczyć ręce i bok, a potem mówi o błogosławieństwie tych, którzy nie widzieli, a uwierzyli. Ta scena wpisuje się w cel Ewangelii: zapisane znaki mają prowadzić do wiary, że Jezus jest Mesjaszem i Synem Bożym, oraz do życia w Jego imię (Ewangelia Jana 20:31). Wyznanie Tomasza staje się więc zarazem osobistą odpowiedzią i skupionym podsumowaniem teologicznego sensu tej opowieści.

Ta krótka odpowiedź pada osiem dni po spotkaniu, na którym Tomasza zabrakło. Wcześniej powiedział, że nie uwierzy, dopóki nie zobaczy śladów gwoździ i nie dotknie ran. Teraz, gdy Jezus stoi przed nim, Tomasz już nie prosi o dowód. Wyznaje: „Mój Pan i mój Bóg!”. Słowo „mój” ma tu wielką wagę. Tomasz mówi do Jezusa jak do kogoś, kogo rozpoznaje osobiście. Tekst nie mówi, że Tomasz dotknął ran, choć wcześniej Jezus zaprosił go do tego w Ewangelii Jana 20:27. Wyznanie pada w spotkaniu z żywym Jezusem, a nie po wykonaniu sprawdzenia. W Ewangelii Jana 20:29 Jezus błogosławi tych, którzy uwierzą, choć nie widzieli. W Ewangelii Jana 20:31 podano cel zapisu: wiarę, że Jezus jest Mesjaszem i Synem Bożym, prowadzącą do życia w Jego imię. Wyznanie Tomasza łączy rozpoznanie Chrystusa z osobistą relacją, a nie tylko z przekonaniem o faktach, które da się sprawdzić.

„Mój Pan i mój Bóg!” — odpowiedź Tomasza jest krótka, lecz obejmuje całe jego spotkanie z Jezusem. Wcześniej domagał się widzialnego znaku: śladów gwoździ i rany w boku. Gdy Jezus przychodzi do zamkniętego domu i zwraca się właśnie do niego, Tomasz wyznaje więcej niż to, że Nauczyciel żyje. Rozpoznaje w Nim Pana i Boga. Ważne, że zmartwychwstały Jezus nie pojawia się bez śladów cierpienia. Ręce i bok należą do tej samej historii, która prowadziła przez krzyż. Wiara Tomasza nie usuwa ran ani nie udaje, że śmierć była pozorem. W spotkaniu z żyjącym Chrystusem ból nie ma jednak ostatniego słowa. Tekst nie mówi, czy Tomasz dotknął ran; mówi, że odpowiedział Jezusowi. Jego wyznanie jest więc centrum tej sceny, nie opisem gestu. Osobiste „mój” wyraża więź, a „Pan i Bóg” wskazuje, kim jest Ten, którego spotkał. Zaraz potem Jezus mówi o błogosławionych, którzy nie widzieli, a uwierzyli. Ewangelia Jana ukazuje tę wiarę jako drogę ku życiu w Jego imię: nie pewność, że doczesność oszczędzi cierpienia, lecz nadzieję zakorzenioną w Tym, który przeszedł przez śmierć i żyje.