Ewangelia Jana 14:6 – znaczenie i zastosowanie

Tomasz mówi wprost, że nie wie, dokąd Jezus idzie, i pyta, jak można znać drogę. W tym pytaniu słychać zagubienie kogoś, kto kocha i nie widzi jeszcze, co będzie dalej. Jezus nie odpowiada wykładem ani wskazówką na mapie. Odpowiada zdaniem o sobie: „Ja jestem drogą i prawdą, i życiem”. Są tu trzy słowa, ale nie są to trzy osobne drogowskazy. Droga, prawda i życie zbiegają się w jednej osobie, więc to, czego człowiek szuka, nie leży poza Jezusem. Zanim padło pytanie Tomasza, Jezus mówił o domu Ojca, o miejscu przygotowanym i o powrocie. Lęk często zaczyna się właśnie od pytania o to, co dalej, a odpowiedź nie rozwiewa całej przyszłości. Wskazuje Osobę, z którą można iść. Zdanie o tym, że nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak przeze Mnie, brzmi twardo i chrześcijańskie tradycje czytają je z różnym rozłożeniem akcentów. W kontekście całego rozdziału, gdzie Jezus mówi, że kto Go poznał, zna także Ojca, zdanie to brzmi jednak bardziej jak zaproszenie do bliskości niż jak zamknięcie drzwi.

To zdanie pada w odpowiedzi na niepewność Tomasza: uczniowie nie wiedzą, dokąd Jezus odchodzi, więc nie rozumieją, jak mogą znać drogę. Jezus nie podaje im mapy ani zestawu zasad. Wskazuje na siebie: droga do Ojca nie jest czymś oddzielonym od Jego osoby i misji. Słowa „Ja jestem drogą i prawdą, i życiem” łączą trzy określenia, które wzajemnie się objaśniają. Jezus prowadzi do Ojca, objawia prawdę o Nim i daje udział w życiu, którego źródłem jest Bóg. W dalszej odpowiedzi Filipowi Jezus mówi, że poznanie Jego samego pozwala poznać Ojca. Nie chodzi więc o abstrakcyjną wiedzę, lecz o poznanie Boga przez to, kim jest Jezus i co czyni. Zdanie „Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie” wyraża wyłączność tej drogi. Nie jest to obietnica, że uczniowie unikną trudności: rozdział zaczyna się wezwaniem, by nie ulegało trwodze ich serce, i zapowiedzią odejścia Jezusa. W chrześcijańskiej lekturze werset ten jest zarazem twierdzeniem o wyjątkowej roli Chrystusa i pocieszeniem: więź z Ojcem opiera się na Nim, nie na pewności uczniów co do własnej drogi.

Tomasz przyznaje wprost, że nie wie, dokąd Jezus idzie, i pyta, jak można znać drogę. Jezus nie odpowiada zasadami ani mapą. Wskazuje na siebie: „Ja jestem drogą i prawdą, i życiem. Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie”. Odpowiedź wyrasta z konkretnego pytania ucznia, który czuje niepewność. W Ewangelii Jana 14:6 padają trzy słowa: droga, prawda, życie. Każde odpowiada na inną potrzebę człowieka: kierunek, pewność i sens. Ktoś, kto od lat sprawdza, czy wystarczająco się postarał, może w tych słowach usłyszeć coś innego niż kolejny wykaz wymagań. Droga zostaje tu przedstawiona przede wszystkim jako relacja z Osobą. Tekst mówi o wyłączności drogi przez Jezusa i trzeba czytać go uczciwie. Chrześcijanie różnie rozumieją, jak ta wyłączność łączy się z łaską i wiarą, i te różnice pozostają widoczne w kościołach. Dalszy ciąg rozmowy wnosi ważny szczegół. W Ewangelii Jana 14:10 Jezus mówi, że słów nie wypowiada od siebie, a dzieła dokonuje Ojciec, który trwa w Nim. Droga do Ojca jest więc Osobą, która sama prowadzi, i właśnie dlatego jest pewna.

Jezus wypowiada te słowa, gdy uczniowie słyszą, że odchodzi, i nie wiedzą, dokąd prowadzi ich droga. Tomasz pyta wprost, jak mogą ją znać. Odpowiedź Jezusa nie daje im mapy ani szczegółowego planu. Wskazuje na Niego samego: „Ja jestem drogą i prawdą, i życiem”. Droga oznacza tu więcej niż kierunek do celu. To Jezus prowadzi do Ojca, a poznanie Ojca dokonuje się przez poznanie Syna. W dalszych słowach tego fragmentu Filip prosi, by Jezus pokazał im Ojca; Jezus odpowiada, że kto zobaczył Jego, zobaczył także Ojca. Bliskość Boga nie pozostaje więc abstrakcyjną obietnicą. Ujawnia się w osobie i życiu Jezusa. Zdanie, że nikt nie przychodzi do Ojca inaczej niż przez Niego, mówi o wyjątkowej roli Jezusa w dostępie do Ojca. Nie jest obietnicą łatwego życia ani wolności od cierpienia. W tej samej rozmowie Jezus mówi o przygotowanym miejscu w domu Ojca i zapewnia uczniów, że przyjdzie po nich. Gdy przyszłość pozostaje niejasna, Jego obecność jest drogą, która nie znika.