Ewangelia Jana 12:33 – znaczenie i zastosowanie

Ten krótki komentarz ewangelisty łatwo przeoczyć, bo stoi tuż za słowami o wywyższeniu, a to on nazywa to, co dla słuchających pozostawało niejasne. Wcześniej w Ewangelii Jana 12:32 Jezus mówi o swoim wywyższeniu nad ziemię i o przyciąganiu wszystkich do siebie. Ewangelista dopowiada, że były to słowa o śmierci, i to o takiej, która miała nadejść w określony sposób. Nie zamienia tego obrazu w zagadkę ani nie chowa go za przenośnią. Czytelnik widzi wprost, że droga do bliskości z Bogiem prowadzi przez coś bardzo ciężkiego. W tym nazywaniu jest szczególny spokój. Ewangelista nie udaje, że cierpienie jest mniejsze, niż jest, i nie odsuwa go od tekstu. Jednocześnie zdanie nie zatrzymuje się na zapowiedzi bólu, bo tuż obok pojawia się obietnica przyciągania do siebie. Trudna prawda i bliskość stoją obok siebie, a żadna z nich nie unieważnia drugiej. Warto pamiętać, że to dopowiedzenie pada w chwili, gdy słuchacze jeszcze nie rozumieją, o co chodzi. Daje czytaniu kierunek, ale nie odbiera mu tajemnicy. Ta prostota pozostaje w pamięci: Jezus mówi o swojej drodze otwarcie, nawet wtedy, gdy jest w niej prawda trudna do uniesienia.

Werset Ewangelii Jana 12:33 pełni funkcję objaśnienia: Jezus mówił o swoim „wywyższeniu”, a narrator dopowiada, że chodziło o śmierć, którą miał ponieść. To ważne, bo samo słowo mogło brzmieć jak zapowiedź chwały lub królewskiego triumfu. W kontekście poprzedniego wersetu ma jednak także konkretny, bolesny sens: Jezus zostanie podniesiony nad ziemię na krzyżu. Jan nie przeciwstawia tu śmierci i wywyższenia, jakby jedno unieważniało drugie. Właśnie przez krzyż Jezus zostaje ukazany jako ten, który przyciąga ludzi do siebie i staje wobec „władcy tego świata”. Nie oznacza to, że krzyż przestaje być egzekucją ani że cierpienie staje się samo w sobie dobre. Tekst odsłania raczej paradoks Ewangelii: wydarzenie wyglądające na klęskę stanie się miejscem objawienia królewskiej misji Jezusa. Reakcja tłumu w kolejnym wersecie pokazuje napięcie między śmiercią Syna Człowieczego a oczekiwaniem Mesjasza trwającego na wieki. Narrator daje czytelnikowi klucz, którego tłum jeszcze nie rozumie. Nie rozwiązuje całej tej trudności, lecz precyzuje, co Jezus miał na myśli. U Jana krzyż nie jest przypadkowym końcem misji, ale jej rozstrzygającym objawieniem.

Ta krótka uwaga ewangelisty mówi więcej, niż się wydaje. Jezus nie zostawia słuchaczy w niepewności co do drogi, którą idzie. Wcześniej, w Ewangelii Jana 12:32, mówi o wywyższeniu nad ziemię. Teraz ewangelista dodaje: „To powiedział, zaznaczając, jaką śmiercią miał umrzeć” (Ewangelia Jana 12:33). Ten komentarz pada przed reakcją tłumu. W Ewangelii Jana 12:34 ludzie pytają, jak Mesjasz może umrzeć, skoro Prawo mówi o Jego trwaniu na wieki. Ich zdziwienie pokazuje, że oczekiwali innej drogi. Jezus nie łagodzi jednak swoich słów, aby zyskać ich przychylność. Z tego wynika prosty wniosek: jasna prawda o drodze bywa trudniejsza do przyjęcia niż niejasna nadzieja. Ktoś, kto wybiera wierność w trudnym miejscu, może nie widzieć wszystkich konsekwencji od razu. Jasność nie daje wtedy wygody, ale pokazuje kierunek. Najmocniejszy akcent leży w tym, że cierpienie zostało zapowiedziane wprost. Nie jest przypadkiem ani zaskoczeniem, lecz częścią drogi przyjętej świadomie. Ten sam, który zapowiada własną śmierć, zapowiada też, że przyciągnie wszystkich do siebie.

To krótkie zdanie odsłania, że słowa Jezusa o wywyższeniu nie były jedynie obrazem triumfu. Ewangelista wyjaśnia, że Jezus mówił o śmierci, którą miał umrzeć. Właśnie tu spotykają się dwa znaczenia: w poprzednim wersecie Jezus zapowiada, że zostanie wywyższony nad ziemię i przyciągnie wszystkich do siebie, a teraz czytelnik rozumie, że chodzi o krzyż. To, co wygląda jak poniżenie i kres, staje się miejscem objawienia Jego miłości. Nie znaczy to, że sama śmierć jest dobra ani że cierpienie należy upiększać. Jan nie zaciera jej ciężaru. Pokazuje natomiast, że Jezus nie zostaje przez nią zaskoczony: idzie ku niej świadomie, a Jego droga pozostaje związana z przyciąganiem ludzi do Boga. W tym świetle krzyż nie jest przypadkowym przerwaniem misji, lecz jej bolesnym odsłonięciem. Nie jest to obietnica, że każda ludzka strata otrzyma szybkie wyjaśnienie, lecz świadectwo o drodze samego Jezusa. Tłum zaraz zapyta, jak Mesjasz może zostać wywyższony, skoro ma trwać na wieki. Pytanie pozostaje ludzkie i zrozumiałe. Ewangelia nie usuwa napięcia jednym wyjaśnieniem; pozwala zobaczyć, że wieczność Boga objawia się tu przez miłość, która nie cofa się przed śmiercią.