Ewangelia Jana 12:32 – znaczenie i zastosowanie

Słowa Jezusa o wywyższeniu brzmią w tym miejscu zaskakująco. Tłum słyszy o podniesieniu i pyta, jak pogodzić to z nauką, że Mesjasz ma trwać na wieki. Ewangelista sam wyjaśnia, że mowa o śmierci, którą Jezus miał ponieść. Krzyż, znak hańby i cierpienia, staje się tu miejscem, z którego Jezus przyciąga ludzi do siebie. Najbardziej poruszające jest to, kto się porusza. Gdy ktoś jest zmęczony, w samotności albo w żałobie, może mieć wrażenie, że najpierw musi dojść do siebie, a dopiero potem zbliżyć się do Boga. Ten werset pokazuje ruch wychodzący od Tego, który został wywyższony. Przyciąganie wypływa z ofiary Jezusa i z Jego troski o ludzi, a nie z wysiłku, którym ktoś mógłby zasłużyć na bliskość. Słowo „wszystkich” ma szeroki zasięg, ale sam wers nie wyjaśnia, jak to przyciąganie działa w każdym sercu. Jan nie rozwija tego szczegółowo, zostawiając obraz otwarty. Ci, którzy szukają światła w ciemności, mogą usłyszeć w nim jedno: Chrystus nie czeka, aż sami dotrą do Niego, lecz sam zmierza ku ludziom.

Werset 32 łączy pozornie sprzeczne obrazy: wywyższenie i śmierć. Jezus wyjaśnia zaraz potem, że mówi o tym, jaką śmiercią umrze. „Wywyższony nad ziemię” wskazuje więc na krzyż, ale słowo zachowuje także sens wyniesienia i chwały. W Ewangelii Jana śmierć Jezusa nie jest porażką, która przekreśla Jego misję: właśnie tam objawia się Jego wierność Ojcu i dokonuje się sąd nad światem. Obietnica, że przyciągnie „wszystkich do siebie”, rozszerza perspektywę poza najbliższych uczniów i poza jeden naród. Nie oznacza jednak automatycznie, że każdy człowiek zostanie zbawiony niezależnie od odpowiedzi na Jezusa. Chrześcijanie różnie objaśniają, jak szeroko rozumieć to przyciąganie i jak wiąże się ono z wiarą; sam werset nie rozstrzyga wszystkich tych kwestii. Jasne jest natomiast, że centrum przyciągania stanowi sam Jezus, a drogą do Jego chwały jest krzyż. Reakcja tłumu w kolejnych wersetach pokazuje, że to słowo nie pasuje do prostego oczekiwania Mesjasza, który po prostu będzie trwał na wieki. Jezus odsłania inną logikę królowania: Jego wywyższenie przychodzi przez oddanie życia.

Słowa „A Ja, gdy zostanę wywyższony nad ziemię, przyciągnę wszystkich do siebie.” padają, gdy tłum nie rozumie, co usłyszał. Ludzie pytają o Mesjasza, który ma trwać na wieki, a Jezus mówi o wywyższeniu. Ewangelista zaznacza w Ewangelii Jana 12:33, że chodzi o sposób śmierci. Wywyższenie łączy się więc z krzyżem, a nie z tym, co tłum rozumiał pod pojęciem trwałego Mesjasza. Najmocniej zwraca uwagę to, skąd bierze się przyciąganie. Tekst nie opisuje wysiłku ludzi, którzy dociekają i zadają pytania. Mówi o tym, co wykona Jezus. Jego odpowiedź nie zaspokaja ciekawości tłumu, lecz wskazuje drogę, którą sam pójdzie. Słowo „wszystkich” pozostaje otwarte. Werset nie wskazuje żadnej grupy ani nie opisuje, jak to przyciąganie przebiega w każdym człowieku. Mówi jednak, że obejmuje wszystkich, a jego źródłem jest Ten, który zostanie wywyższony. Krótki czas światłości, o którym mówi Ewangelia Jana 12:35, nadaje wagę tej zapowiedzi. Krzyż nie jest tu tylko zakończeniem historii, lecz znakiem, który przyciąga, dopóki światło jest między ludźmi.

W słowach Jezusa „wywyższony” nie oznacza ziemskiego triumfu. Jan wyjaśnia, że Jezus mówi o śmierci, którą ma ponieść. Krzyż, znak hańby i kresu, staje się miejscem, z którego Chrystus przyciąga ludzi do siebie. Chwała Boga objawia się tu nie przez przemoc ani przewagę, lecz przez miłość, która nie cofa się przed oddaniem życia. Obietnica obejmuje „wszystkich”. Nie ogranicza zaproszenia do jednego narodu ani grupy; nie rozstrzyga jednak w tym zdaniu, w jaki sposób każdy człowiek odpowie na przyciąganie Jezusa. Tłum pyta, jak Syn Człowieczy może zostać wywyższony, skoro Mesjasz ma trwać na wieki. Właśnie w tym napięciu odsłania się tajemnica: Jego droga przez śmierć nie przekreśla wieczności, lecz staje się drogą ku niej. Krzyż przypomina punkt widoczny z daleka, ku któremu zwracają się rozproszone drogi. Przyciąganie Chrystusa nie zaciera odrębności ludzi, lecz otwiera im wspólne źródło nadziei. Światło, o którym Jezus mówi chwilę później, nie obiecuje łatwej drogi; pozwala jednak iść ku Temu, którego miłość sięga dalej niż śmierć.