Ewangelia Jana 1:42 – znaczenie i zastosowanie

Jezus nie zaczyna od tego, co Szymon już potrafi ani czym się zajmuje. Najpierw na niego spogląda, a dopiero potem się odzywa. Słowa „Ty jesteś Szymon, syn Jana” pokazują, że zna jego imię i rodzinę, więc przed Nim nie jest anonimowym przechodniem w tłumie. Człowiek przyprowadzony przez brata zostaje rozpoznany w całości, z tym, kim jest i skąd pochodzi. Zaraz potem pada zdanie o przyszłości: „ty będziesz nazywał się Kefas – to znaczy: Piotr”. Tekst nie mówi, że Szymon już stał się skałą. Mówi o tym, czym będzie, i nadaje mu nowe imię w chwili, gdy wciąż jest tym samym człowiekiem. Ta zapowiedź nie znosi niepewności, a jednak wskazuje, że przyszłość Szymona należy do kogoś, kto zna go po imieniu. W tym fragmencie uderza kolejność: rozpoznanie pojawia się przed jakimkolwiek wysiłkiem, a przed jakąkolwiek odpowiedzią ze strony Szymona stoi spojrzenie. Ewangelista nie opisuje tu przemiany, lecz spotkanie, w którym ktoś patrzy dłużej, niż wypada, i mówi o tym, co z tego spojrzenia może wyrosnąć.

Andrzej przyprowadza Szymona do Jezusa, a Jezus zaczyna od nazwania go po imieniu: „Ty jesteś Szymon, syn Jana”. Dopiero potem mówi, jak będzie się nazywał. Kolejność jest znacząca: Jezus nie przedstawia obcego człowieka ani nie pomija jego dotychczasowej tożsamości. Zwraca się do konkretnej osoby, osadzonej w rodzinnej historii, i zapowiada jej przyszłość. Imię Kefas, objaśnione jako Piotr, wskazuje na zmianę, ale werset nie opisuje jej jako zasługi Szymona ani gotowego obrazu jego charakteru. Jezus mówi: „będziesz nazywał się”. To zapowiedź, nie stwierdzenie, że Szymon już teraz w pełni odpowiada znaczeniu nowego imienia. Dalsza Ewangelia pokaże jego wiarę, ale także niezrozumienie i chwiejność. Dlatego nie należy czytać tej chwili tak, jakby nowe imię oznaczało bezbłędność. W kontekście Andrzej rozpoznaje w Jezusie Mesjasza i przyprowadza do Niego brata. Spotkanie nie kończy się jednak na świadectwie Andrzeja: Jezus sam zwraca się do Szymona i wypowiada nad nim przyszłe imię. W tym geście widać istotne rozróżnienie: człowiek przychodzi do Jezusa dzięki czyjemuś świadectwu, lecz jego tożsamość i przyszłość nie są wyznaczane wyłącznie przez innych.

Andrzej nie zaczął od wyjaśnień. Najpierw spotkał brata i powiedział mu, że znalazł Mesjasza. Szymon poszedł za nim, a Jezus, spojrzawszy na niego, nazwał go po imieniu i po imieniu ojca. Bez wstępów i bez oceny. Ten wzrok pokazuje, że Jezus zna człowieka takiego, jaki jest. Nowe imię pojawia się jednak razem z zapowiedzią. Słowa „Ty jesteś Szymon, syn Jana, ty będziesz nazywał się Kefas – to znaczy: Piotr” mówią o tym, kim Szymon ma się stać w zamierzeniu Jezusa. Tekst nie opisuje żadnej przemiany ani jej etapów. Mówi o tym, że Jezus widzi człowieka w całości, z jego przeszłością i z tym, co dopiero nadejdzie. Andrzej nie czekał, aż brat będzie gotowy. Przyprowadził go od razu, z całym jego zamętem i niepewnością. Ta prosta gotowość do przyprowadzenia drugiego człowieka do Jezusa jest dobrym początkiem, bo reszta należy do Tego, który patrzy dalej niż na dzisiejszy dzień.

Scena jest krótka: Andrzej przyprowadza Szymona do Jezusa, a Jezus zwraca się do niego po imieniu. Zna jego pochodzenie: „Ty jesteś Szymon, syn Jana”, i zaraz mówi o imieniu, które dopiero ma nosić: „ty będziesz nazywał się Kefas – to znaczy: Piotr” (Ewangelia Jana 1:42). W tej chwili przeszłość Szymona i jego przyszłość spotykają się w spojrzeniu Jezusa. To nie Szymon sam nadaje sobie nowe imię ani nie wybiera drogi, którą ono zapowiada. Jezus wypowiada je, zanim Ewangelia pokaże, jak Szymon będzie za Nim podążał. Nie trzeba jednak odczytywać tego jako obietnicy, że od tej chwili wszystko w nim stanie się mocne i niezmienne. Imię wskazuje na przyszłość związaną z Jezusem, ale jej pełny kształt dopiero się odsłoni. Wcześniej Andrzej dzieli się z bratem odkryciem: „Znaleźliśmy Mesjasza”, a potem prowadzi go do Jezusa. Wiara dociera tu przez bliską więź i zwyczajne zaproszenie. Andrzej nie może przeżyć spotkania za Szymona; może jedynie przyprowadzić go do Tego, który zna go naprawdę. W tej scenie nowe imię nie wymazuje dawnego. Otwiera przed Szymonem przyszłość, której źródłem jest słowo Jezusa.