Ewangelia Jana 1:31 – znaczenie i zastosowanie

Jan Chrzciciel wypowiada te słowa z wyraźnym przyznaniem: nie znał Jezusa wcześniej. Jego służba nie wyrosła więc z osobistej bliskości z Mesjaszem, lecz z posłania. Mówi, że przyszedł chrzcić wodą w tym celu, aby On objawił się Izraelowi. Chrzest wodą nie jest tu celem samym w sobie, lecz drogą, która wskazuje na Kogoś, kto dopiero ma się ukazać. Uderza spokój, z jakim Jan mówi o swojej niewiedzy. Nie ukrywa jej i nie szuka dla niej usprawiedliwienia. Jego wierność nie czekała na pełne zrozumienie. Ewangelia podaje później, że rozpoznanie przyszło przez znak Ducha, który spoczął na Jezusie (Ewangelia Jana 1:32 i 33), a nie dzięki wcześniejszej znajomości. Ta myśl ma swoją wagę także dla zwykłego, codziennego życia. Zdarza się, że ktoś trwa w zadaniu, którego sensu nie widzi jeszcze w całości, i że cierpliwość wobec własnej niepełnej wiedzy staje się formą zaufania. Jan nie znał wszystkiego, ale wiedział, po co idzie nad Jordan. Bóg objawia się w swoim czasie, a wierność w tym, co powierzone, przygotowuje drogę pod to objawienie.

„Ja Go wcześniej nie znałem” nie musi znaczyć, że Jan nigdy nie spotkał Jezusa. W kontekście chodzi przede wszystkim o rozpoznanie Jego tożsamości i misji: Jan wiedział, że przyjdzie ktoś większy od niego, lecz dopiero znak Ducha pozwolił mu wskazać, kim jest ten człowiek. Świadectwo Jana nie opiera się więc na własnym domyśle ani na samej bliskości. Chrzest wodą ma tu określony cel: Jezus ma zostać objawiony Izraelowi. Jan nie przedstawia siebie jako źródła prawdy o Jezusie, lecz jako posłanego świadka. W następnym wersecie wyjaśnia, że otrzymał znak: ujrzy Ducha zstępującego i spoczywającego na Jezusie. To, co zobaczył, staje się podstawą publicznego wyznania, że Jezus jest Synem Bożym. Ważne jest także sąsiednie określenie Jezusa jako Baranka Bożego, który gładzi grzech świata. Objawienie nie sprowadza się zatem do rozpoznania wyjątkowej osoby; wskazuje na jej znaczenie dla innych. W logice Ewangelii Jana wiarygodny świadek nie zatrzymuje uwagi na sobie, lecz pomaga rozpoznać Jezusa. Chrzest Jana należy odczytać jako część tej misji świadectwa, a nie jako źródło tożsamości Jezusa.

Jan mówi o sobie z prostotą. Przyznaje, że wcześniej nie znał Jezusa, a mimo to przychodził z wodą. Ta jedna myśl pokazuje, że wierna służba nie zaczyna się od pełnej wiedzy o tym, jak Bóg dalej poprowadzi sprawy. Jan zna swoje zadanie: „Ja Go wcześniej nie znałem, ale przyszedłem chrzcić wodą w tym celu, aby On objawił się Izraelowi”. Chrzest wodą nie jest tu celem samym w sobie. Jego sens wyznacza to, co ma się wydarzyć, czyli objawienie Jezusa ludziom. Warto zauważyć, że w Ewangelii Jana 1:33 Jan wyjaśnia, skąd wie, kim jest Ten, którego wskazuje. Otrzymał znak od Tego, który go posłał. Rozpoznanie nie wynika więc z jego własnej przenikliwości, lecz z objawienia. Dar przychodzi wtedy, gdy Bóg go udziela, a nie wtedy, gdy człowiek go wypracuje. Taki obraz pokazuje, jak wygląda cierpliwość w zwyczajnej pracy. Ktoś może wykonywać prostą, codzienną służbę i nie widzieć jej owoców, a mimo to wiedzieć, komu ma służyć. Pokora w tym miejscu nie jest słabością, lecz trzeźwym uznaniem, kto jest prawdziwym źródłem światła. Najważniejsze jest, by wszystko prowadziło do Chrystusa, a nie do samego siebie.

„Ja Go wcześniej nie znałem” — wyznanie Jana przypomina, że rozpoznanie Jezusa nie jest wyłącznie owocem ludzkiej przenikliwości. Jan działał w granicach powierzonego mu zadania: chrzcił wodą, aby Jezus objawił się Izraelowi. Sens jego posługi nie skupiał się na nim samym, lecz na Tym, którego miał wskazać. W dalszym świadectwie Jan mówi, że Ten, który go posłał, dał mu znak: Duch zstępujący i spoczywający na Jezusie. Poznanie przychodzi więc przez Boże objawienie, a Jan odpowiada na nie świadectwem. Nie przypisuje sobie zasługi za to, że rozpoznał Jezusa; pozostaje wierny temu, co zobaczył i usłyszał. W tej scenie woda chrztu wyznacza granicę ludzkiej posługi. Jan może przygotować ludzi na spotkanie i wskazać Jezusa, ale objawienie dokonuje się z Bożej inicjatywy. To ważne także dla wspólnoty wiary: świadek nie zatrzymuje uwagi na sobie, lecz kieruje ją ku Chrystusowi. Objawienie Jezusa Izraelowi otwiera perspektywę większą niż osobista przemiana Jana. Ten, którego wskazuje, zostaje nazwany Barankiem Bożym i Synem Bożym. Świadectwo Jana służy zatem temu, by inni mogli zobaczyć, kim jest Jezus.