Ewangelia Jana 1:26 – znaczenie i zastosowanie

Jan odpowiada na pytanie o swój chrzest krótko i spokojnie: chrzci wodą, a pośród ludzi już stoi Ten, którego oni jeszcze nie znają. Jeszcze nie wymienia Go z imienia. Słowa „Pośród was stoi Ten, którego wy nie znacie” mówią o obecności, która nie czeka na rozpoznanie. Czasownik stoi jest w czasie teraźniejszym, więc bliskość Jezusa nie zależy od tego, czy ktoś Go dostrzeże. Bywa, że człowiek mija kogoś w zwykłym dniu i dopiero po latach rozumie, jak blisko ta osoba była. Niewiedza nie oznacza jednak nieobecności, choć potrafi sprawić, że bliskość wydaje się daleka. Jan mówi o wodzie, która jest znakiem, i o Kimś, kogo ten znak jeszcze nie ujawnia, bo Jego obecność trwa pośród tych, którzy zadają pytania. Ten fragment szczególnie pociesza, gdy ktoś czuje się sam w ciszy albo w wielkim zamęcie. Bliskość Boga nie zależy od wyraźnego doświadczenia ani od tego, czy ktoś ją zauważy. Jan, który sam wskazuje na Kogoś większego, zostawia miejsce na wiarę w obecność, która poprzedza rozpoznanie. Jego obecność nie zależy od tego, czy zdążymy ją nazwać.

Odpowiedź Jana rozdziela jego własną rolę od tożsamości Tego, na którego wskazuje. Jan mówi: „Ja chrzczę wodą”, ale nie przedstawia tego działania jako dowodu, że sam jest Mesjaszem, Eliaszem czy prorokiem. Wysłannicy pytają o jego uprawnienia, ponieważ nie należy do żadnej z tych postaci, których oczekują. Jan odpowiada, wskazując zarazem na granicę własnej misji: pośród nich jest ktoś, kogo nie rozpoznają. To zdanie nie mówi, że Jezus jest nieobecny ani że pozostanie nieznany. Przeciwnie, stoi pośród ludzi, choć nie pojmują jeszcze, kim jest. W następnym wersecie Jan podkreśla, że nie jest godny odwiązać rzemyka u Jego sandała, a później nazywa Jezusa Barankiem Bożym. Widać więc kierunek świadectwa: chrzest Jana ma znaczenie, ale nie zatrzymuje uwagi na Janie. W tym fragmencie brak rozpoznania staje się ważniejszy niż brak obecności. Można być blisko Jezusa, a nie wiedzieć, kim On jest; sama bliskość nie zastępuje poznania. Ewangelista przeciwstawia ograniczoną rolę Jana godności Tego, który już stoi wśród ludzi. Dzięki temu skromna odpowiedź Jana przygotowuje czytelnika nie na podziw dla jego urzędu, lecz na rozpoznanie Jezusa.

Pytanie faryzeuszów było proste: po co w takim razie chrzcisz? Jan nie broni się długim wywodem. Mówi krótko, że chrzci wodą, i od razu kieruje uwagę dalej. Jego chrzest jest znakiem, który wskazuje na Kogoś większego. Najmocniejsze w tym wersecie jest zdanie: „Pośród was stoi Ten, którego wy nie znacie”. Słowa te opisują sytuację, w której Mesjasz jest blisko, a mimo to pozostaje niezauważony. Jan mówi o tym spokojnie, bez oskarżenia, jako o fakcie, który wymaga uwagi. Warto zobaczyć, jak Jan ustawia siebie. Nie chce być w centrum. Jego pokora wynika z jasnego rozumienia własnej roli. W Ewangelii Jana 1:27 widać, jak wysoko stawia Tego, który przyjdzie po nim, skoro uważa się za niegodnego, by rozwiązać rzemyk Jego sandała. Ta postawa nadaje sens całemu jego chrztowi. Ten werset pokazuje też, że to, co widzialne i codzienne, może prowadzić do rzeczy, których od razu nie widać. Woda służy wskazaniu drogi. Jej zadaniem jest doprowadzić do spotkania z Tym, który już stoi pośród ludzi.

„Pośród was stoi Ten, którego wy nie znacie” — słowa Jana brzmią jak ciche odsłonięcie rzeczywistości ukrytej w zwyczajnym miejscu. Ludzie pytają o jego tożsamość i prawo do chrzczenia, a on wskazuje na Kogoś obecnego między nimi, choć nierozpoznanego. Świętość nie zawsze przychodzi z widocznym znakiem ani z uznaniem otoczenia. Może być blisko, zanim ktokolwiek zrozumie, co się dokonuje. Jan mówi: „Ja chrzczę wodą”. Nie odrzuca własnej posługi, lecz nie pozwala, by stała się centrum. Woda należy do jego działania; Ten, o którym mówi, pozostaje większy od jego roli. W kolejnych słowach Jan wyznaje, że nie jest godny odwiązać rzemyka u sandała przychodzącego po nim. Jego świadectwo prowadzi poza niego samego. W tej scenie kryje się pokorna granica ludzkiego poznania. Można stać blisko spraw wiary, słuchać pytań i widzieć znaki, a wciąż nie rozpoznać obecności Boga. Nie jest to oskarżenie skierowane do każdego, kto waha się lub nie rozumie. Ewangelia ukazuje raczej, że rozpoznanie rodzi się z Bożego objawienia, nie z samej pewności człowieka. Jan wskazuje na Obecnego; nie zawłaszcza tajemnicy, którą ma odsłonić.