Ewangelia Jana 1:17 – znaczenie i zastosowanie

Ta krótka myśl Ewangelii stawia obok siebie dwa dary: Prawo, nadane przez Mojżesza, oraz łaskę i prawdę, które przyszły przez Jezusa Chrystusa. Słowo „podczas gdy” nie każe pomniejszać tego, co dane wcześniej. Raczej pokazuje, że w Chrystusie Bóg objawia się w sposób bliski człowiekowi, z jego słabością i tęsknotą. Dla serca ma to szczególne znaczenie. Wielu ludzi zna Prawo przede wszystkim jako wymóg, który przypomina, czego brakuje, i rodzi napięcie, lęk albo poczucie winy. Jan mówi tymczasem o łasce, czyli o życzliwości, która nie czeka na zasługi, oraz o prawdzie, która nie jest zimnym wyrokiem, lecz wiernością Boga wobec swoich. W tych słowach uczucia mogą wreszcie odetchnąć, bo Bóg nie tylko wymaga, ale też daje to, czego człowiek sam sobie nie może wypracować. Fragment prologu łączy ten wątek z obecnością Słowa, które stało się ciałem i zamieszkało wśród nas (Ewangelia Jana 1:14). Łaska nie jest tu tylko pojęciem, ale bliskością, która wchodzi w zwykłe życie człowieka, nawet tam, gdzie zmęczenie i smutek są najbardziej widoczne.

W Ewangelii Jana 1:17 Jan zestawia dwa sposoby, w jakie Bóg objawia swoją wolę i działa pośród ludzi: Prawo zostało nadane przez Mojżesza, natomiast łaska i prawda przyszły przez Jezusa Chrystusa. Nie oznacza to, że Prawo było złe ani że wcześniej Bóg nie okazywał łaski. Kluczowe rozróżnienie dotyczy roli Mojżesza i Jezusa w opowieści Ewangelii: Mojżesz przekazuje Prawo, Jezus zaś sam staje się pełnym objawieniem Boga. Najbliższy kontekst rozwija tę myśl. Słowo, które „stało się ciałem”, jest opisane jako „pełne łaski i prawdy”, a z Jego pełni ludzie otrzymują łaskę. Werset 18 dodaje, że Jednorodzony pouczył o Bogu. Łaska i prawda nie są więc jedynie nauką, którą Jezus ogłasza; są związane z Jego osobą i działaniem. To zestawienie nie unieważnia Prawa, lecz kieruje uwagę ku temu, co Jan uznaje za rozstrzygające: przez Jezusa niewidzialny Bóg staje się poznawalny. Prawda nie pozostaje samą normą, a łaska nie jest pobłażliwością. W Jezusie spotykają się objawienie Boga i Jego życzliwe zwrócenie się ku ludziom.

Werset ten stawia obok siebie dwa dary. Prawo zostało nadane przez Mojżesza, a łaska i prawda przyszły przez Jezusa Chrystusa. Czasownik „przyszły” wskazuje na coś, co weszło w ludzkie dzieje i dotarło do ludzi. Ewangelista nie mówi, że Prawo przestało obowiązywać. Mówi raczej, że w Jezusie pojawia się coś, czego sam spis przykazań nie mógł przynieść. Ten wątek rozwija się w prologu. W Ewangelii Jana 1:14 Słowo zostaje opisane jako pełne łaski i prawdy, a w Ewangelii Jana 1:16 czytamy o łasce po łasce, otrzymanej z Jego pełni. Łaska nie jest tu nagrodą za dobrze wykonane zadanie. Jest darem, który staje się udziałem tych, którzy go przyjmują. Ktoś może trzymać się przykazań z poczucia obowiązku i mimo to odczuwać, że czegoś w tym brakuje. Jan pokazuje, że pełnia pochodzi od Tego, który przychodzi do ludzi. Prawo wskazuje drogę, a łaska i prawda objawiają, kim jest Ten, który jest tą drogą. Chrześcijanie rozumieją związek Prawa i łaski na różne sposoby, dlatego warto czytać ten werset uważnie. Najmocniej wybrzmiewa w nim to, że prawda nie została tylko spisana w przykazaniach, lecz przyszła w Jezusie Chrystusie.

Werset Jana nie odrzuca Prawa ani nie umniejsza Mojżeszowi. Mówi, że Prawo zostało nadane przez niego, a łaska i prawda przyszły przez Jezusa Chrystusa. W historii wiary nie chodzi więc o prostą zamianę surowego Boga na łagodnego. Ten sam Bóg, który prowadził swój lud, daje się poznać w Jezusie w sposób osobisty i bliski. Jan ukazuje Słowo, które istniało u Boga od początku, a potem stało się ciałem i zamieszkało wśród ludzi. Łaska i prawda nie są tu jedynie zasadami do poznania. Przychodzą w osobie Jezusa, pełnego chwały, a z Jego pełni ludzie otrzymują „łaskę po łasce”. Jest w tym obraz źródła, które nie wysycha po jednym zaczerpnięciu. Prawo może wskazywać drogę, lecz ten werset skupia wzrok na Chrystusie jako Tym, przez którego Bóg odsłania swoją łaskę i prawdę. Nie obiecuje, że życie stanie się wolne od bólu ani że każda sprawa znajdzie natychmiastowe rozwiązanie. Ukazuje raczej, że Boża bliskość nie pozostaje odległą obietnicą: w Jezusie przychodzi do ludzkiego świata i staje się dostępna w całej swojej pełni.