Ewangelia Jana 1:13 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset mówi o narodzeniu, które nie zależy od ludzkiej strony. Jan wymienia trzy drogi, którymi zwykle przychodzi się na świat: krew, żądzę ciała i wolę męża. Następnie stawia obok nich jedno słowo: z Boga. Mowa jest o tych, którzy przyjęli Słowo i uwierzyli w Jego imię, o czym piszą w Ewangelii Jana 1:12, a werset opisuje źródło ich nowego życia. Serce odczytuje w tym fragmencie spokój. Pragnienie bycia przyjętym, potrzeba bycia kochanym i wysiłek, by zasłużyć na miejsce, nie są tu punktem wyjścia. Jan nie opisuje Bożej rodziny jako wyniku ludzkiego starania, lecz jako dar, który ma swoje źródło w Bogu. Ta myśl łączy się z tym, że Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas, jak czytamy w Ewangelii Jana 1:14. Ten, który przyszedł do swoich, sam otwiera drogę do nowego narodzenia. Werset nie pozostawia pustki, bo wskazuje na źródło, które nie wyczerpuje się wraz z ludzkimi siłami. Właśnie w tym jest jego cicha pociecha.

Ewangelia Jana 1:13 wyjaśnia, skąd bierze się nowe życie tych, którzy przyjmują Słowo i wierzą w Jego imię. Jan odróżnia narodzenie „z Boga” od pochodzenia „z krwi”, „z żądzy ciała” i „z woli męża”. Nie umniejsza w ten sposób wartości ludzkiego życia ani roli rodziny. Podkreśla, że stania się dzieckiem Bożym nie można wyprowadzić z rodowodu, ludzkiego pragnienia ani decyzji drugiej osoby. Jego źródłem jest Bóg. To ważne w kontekście słów o przyjęciu Słowa: wiara nie jest osiągnięciem, które daje prawo do Bożej rodziny. Jan mówi o darowanej przez Boga nowej tożsamości, nie o dziedziczonym statusie. Werset nie rozstrzyga szczegółowo, jak działanie Boga łączy się z ludzką odpowiedzią wiary; nie należy więc budować na nim pełnej teorii tego związku. Jasny pozostaje kierunek: źródłem nowego narodzenia nie jest człowiek. W dalszym ciągu rozdziału Słowo staje się ciałem i zamieszkuje wśród ludzi. Boże działanie nie pozostaje więc abstrakcyjną ideą: objawia się w Jezusie Chrystusie, przez którego przychodzą łaska i prawda. To On nadaje sens temu, że narodzenie jest „z Boga”.

Ten werset mówi nie o tym, co człowiek robi, lecz o tym, skąd pochodzi nowe życie. Jan wylicza trzy drogi, którymi zwykle przychodzi się na świat: krew, żądzę ciała i wolę męża. Wszystkie trzy wskazują na ludzkie pochodzenie i ludzką wolę. Na końcu pada słowo „ale” i wskazanie: „z Boga”. Ma to praktyczną wagę. Wielu ludzi stara się zasłużyć na przynależność do Boga tak, jak na uznanie w pracy czy w rodzinie. Można sobie wyobrazić kogoś, kto po każdej porażce liczy, ile jeszcze musi udowodnić, by być akceptowanym. Taki człowiek szybko się wyczerpuje. Jan pokazuje inną drogę: dzieckiem Bożym człowiek staje się przez dar, nie przez zasługi. Nie oznacza to biernej wiary. Jan w poprzednim wersecie mówi o przyjęciu Jezusa i wierze w Jego imię, więc ludzka odpowiedź ma swoje miejsce. Nie staje się ona jednak źródłem tożsamości. Nowe narodzenie pochodzi z Boga, a nie z najlepszej woli człowieka. Dziecko nie zarabia na przynależność do rodziny. Zostaje w niej przyjęte z urodzenia. Ta prawda odbiera ciężar, którego nikt nie udźwignie, i ustawia wiarę na właściwym fundamencie.

Jan mówi o narodzeniu, które sięga głębiej niż więzy rodzinne i ludzkie pragnienia. Ci, którzy przyjęli Słowo i uwierzyli w Jego imię, otrzymali moc, by stać się dziećmi Bożymi. Werset 13 odsłania źródło tej nowej tożsamości: „nie z krwi ani z żądzy ciała, ani z woli męża, ale z Boga”. Nie umniejsza to znaczenia ludzkiego życia ani rodzinnych więzi. Jan wskazuje, że przynależność do Boga nie jest dziedziczona jak nazwisko ani wytwarzana samym wysiłkiem czy cudzą decyzją. Jej początkiem jest Bóg. To dar, który człowiek przyjmuje, a nie osiągnięcie, którym można się chlubić. W pobliżu tych słów światłość przychodzi na świat, choć świat jej nie rozpoznaje. A potem Słowo staje się ciałem i zamieszkuje pośród ludzi. W tym świetle „narodzić się z Boga” nie oznacza ucieczki od ludzkiej kruchości. Oznacza otrzymać życie zakorzenione w Nim. Jak narodzin nie da się sobie samemu podarować, tak ta więź zaczyna się od Bożej łaski, która otwiera człowiekowi drogę do nowej przynależności.