Ewangelia Jana 1:12 – znaczenie i zastosowanie

Ewangelia Jana 1:12 mówi o przynależności, o miejscu w rodzinie, które człowiek otrzymuje, zanim zdąży cokolwiek udowodnić. Poprzedni wers opisuje bolesny fakt: Przyszło do swojej własności, a swoi Go nie przyjęli. Tu jednak pojawia się odpowiedź, która brzmi prawie jak zaproszenie do domu: wszystkim tym, którzy Je przyjęli, dało moc, aby stali się dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w Jego imię. Warto zwrócić uwagę na to, czego w tym wersie nie ma. Ewangelista nie opisuje długiego wysiłku ani drogi zasłużonej przez spełnianie wymagań. Mówi o mocy danej tym, którzy przyjęli Słowo, czyli Chrystusa, i o wierze w Jego imię. Następny wers dodaje, że takie narodzenie pochodzi z Boga, a nie z krwi ani z woli człowieka. Dzieckiem Bożym nie staje się ktoś, kto najpierw dowiódł swojej wartości. Staje się nim ktoś, kogo przyjęto. Dla kogoś, kto długo czuje się obco we własnym życiu, ten tekst może zabrzmieć jak cicha obietnica. Bliskość Boga nie musi zaczynać się od pełnego zrozumienia siebie. Może zacząć się od nieśmiałego przyjęcia, które mieści się w jednym zdaniu.

W Ewangelii Jana 1:12 przyjęcie Jezusa i wiara w Jego imię opisują tę samą odpowiedź na Jego przyjście. „Imię” nie jest tu jedynie nazwą, lecz wskazuje na osobę i tożsamość Jezusa, o którym prolog mówi jako o Słowie będącym u Boga i Bogiem. Werset nie przedstawia więc wiary jako zgody na oderwaną ideę, ale jako uznanie i przyjęcie Tego, którego świat wcześniej nie poznał, a swoi nie przyjęli. Obietnica ma konkretny zakres: przyjmującym Jezus daje moc, aby stali się dziećmi Bożymi. Nie chodzi o biologiczne pochodzenie ani o osiągnięcie odpowiedniego statusu własnym wysiłkiem. Następny werset wyjaśnia, że narodzenie to jest „z Boga”. W centrum znajduje się zatem dar i działanie Boga, a wiara jest odpowiedzią człowieka na Jezusa. Chrześcijańskie tradycje różnie opisują relację między łaską, wiarą i sakramentami, lecz sam tekst nie uzasadnia sprowadzenia tego wersetu do zasługi ani do automatycznego przywileju pochodzenia. „Stać się dzieckiem Bożym” oznacza otrzymać nową przynależność. Nie jest to tytuł przyznany za religijną doskonałość, lecz dar związany z przyjęciem Słowa, które stało się ciałem.

Ewangelia Jana 1:12 zaczyna się od słowa „jednak”. Ewangelista właśnie napisał, że Słowo przyszło do swoich, a swoi Go nie przyjęli. Teraz pokazuje, że mimo odrzucenia znaleźli się ludzie, którzy Je przyjęli. Godność dziecka Bożego nadaje ktoś inny. Tekst mówi, że Bóg daje moc, a człowiek ją przyjmuje. Przyjęcie i wiara idą tu razem. Zwrot „wierzą w Jego imię” wskazuje na zaufanie wobec Osoby, a nie tylko na zgodę na poprawną naukę. Można wyobrazić sobie mężczyznę, który od lat wstydzi się swojej przeszłości. Gdy w końcu przestaje wyliczać własne zasługi i przyjmuje dar, którego nie mógł sobie wypracować, zaczyna żyć jak ktoś zaproszony do domu, a nie jak ktoś, kto wciąż czeka na ocenę. Następny werset, Ewangelia Jana 1:13, dopowiada, że ci ludzie narodzili się nie z krwi ani z żądzy ciała, ani z woli męża, ale z Boga. Synostwo nie wynika z pochodzenia ani z zasług. Jest nowym narodzeniem, z którego rodzi się relacja z Ojcem. Najważniejsze, co niesie ten werset, to fakt, że bycie dzieckiem Bożym zaczyna się od przyjęcia daru, a nie od doskonałości. Taka prawda nie zdejmuje odpowiedzialności. Stawia ją jednak na właściwym fundamencie, bo wdzięczność rodzi się z daru, a nie z ciągłego zabiegania o jego zasłużenie.

Jan stawia obok siebie odrzucenie i przyjęcie. Światłość przyszła do świata, który powstał przez Słowo, lecz nie rozpoznał Go; niektórzy jednak przyjęli Jezusa i uwierzyli w Jego imię. Nie chodzi o samo uznanie pewnej prawdy. Przyjąć Go znaczy otworzyć się na Jego obecność i zaufać Temu, kim jest. Tym, którzy wierzą, Bóg daje moc, aby stali się dziećmi Bożymi. To dar, nie tytuł zdobyty pochodzeniem ani osiągnięciami. Następny werset dopowiada, że narodzenie to pochodzi od Boga, nie z ludzkiej woli. Jan nie opisuje więc przynależności, którą można sobie zapewnić, lecz nowe życie, którego źródłem jest Bóg. Obraz dziecka mówi o bliskości i przynależności, ale nie usuwa tajemnicy drogi wiary. Przyjęcie Chrystusa nie obiecuje życia bez bólu ani natychmiastowej jasności. Otwiera natomiast relację, w której człowiek nie musi budować swojej wartości wyłącznie na tym, co osiągnął lub skąd pochodzi. W świetle tego wersetu wiara jest odpowiedzią na przychodzącego Chrystusa, a godność dziecka Bożego pozostaje przede wszystkim darem.