Księga Wyjścia 21:1
To są prawa, które im przedstawisz.
Księga Wyjścia 21: poznaj główne tematy i zastosuj je w swoim życiu już dziś
Liczba wersetów: 36 | Biblia BibleGuided — Polski
To są prawa, które im przedstawisz.
Jeśli kupisz niewolnika – Hebrajczyka, będzie ci służył sześć lat, a w siódmym roku zwolnisz go bez wykupu.
Jeśli przyszedł sam, odejdzie sam, a jeśli miał żonę, odejdzie z żoną.
Lecz jeśli jego pan dał mu żonę, która urodziła mu synów i córki, żona i dzieci będą należeć do pana, a on odejdzie sam.
A gdyby niewolnik wyraźnie oświadczył: Kocham mojego pana, moją żonę i moje dzieci i nie chcę odejść wolny,
wtedy pan zaprowadzi go przed Boga i zawiedzie do drzwi albo do bramy, i pan przekłuje mu jego ucho szydłem, i będzie jego niewolnikiem na zawsze.
Gdyby ktoś sprzedał swoją córkę w niewolę jako niewolnicę, nie odejdzie ona tak, jak odchodzą niewolnicy.
A gdyby nie spodobała się panu, który przeznaczył ją dla siebie, niech pozwoli ją wykupić. Ale nie może jej sprzedać obcemu narodowi, bo byłoby to oszustwem wobec niej.
Jeśli zaś przeznaczył ją dla syna, to niech postąpi z nią tak, jak prawo nakazuje postępować z córkami.
Jeśli zaś weźmie sobie inną, nie może tamtej odmawiać pożywienia, odzieży i wspólnego mieszkania.
Księga Wyjścia 21:10 nakazuje mężczyźnie, który bierze sobie kolejną żonę, nadal zapewniać pierwszej pożywienie, odzież i wspólne mieszkanie. W kontekście przepisów o kobiecie oddanej na …
Przeczytaj pełną analizęJeśli nie spełni wobec niej tych trzech warunków, wtedy odejdzie ona wolna bez wykupu.
Jeśli ktoś tak uderzy kogoś, że uderzony umrze, powinien sam być ukarany śmiercią.
Księga Wyjścia 21:12 ustanawia surową karę za umyślne spowodowanie śmierci przez uderzenie. W sąsiednich wersetach odróżniono taki czyn od śmierci, której sprawca nie planował (Księga …
Przeczytaj pełną analizęJednak w tym przypadku, gdy nie czyhał na niego, a tylko Bóg dopuścił, że sam wpadł w ręce, wyznaczę ci miejsce, do którego zabójca będzie mógł uciekać.
Jeśli zaś ktoś posunąłby się do tego, że zabiłby bliźniego podstępnie, oderwiesz go nawet od mojego ołtarza, aby ukarać śmiercią.
Kto by uderzył swojego ojca albo matkę, powinien być ukarany śmiercią.
Kto by porwał człowieka i sprzedał go albo znaleziono by go jeszcze w jego ręku, powinien być ukarany śmiercią.
Kto by złorzeczył ojcu albo matce, powinien być ukarany śmiercią.
Kto by w kłótni uderzył bliźniego kamieniem albo pięścią, ale go nie zabił, tylko zmusił do pozostania w łóżku,
to gdy ten wstanie i będzie chodził o lasce na dworze, ten, który go uderzył, będzie wolny i tylko wynagrodzi mu przerwę w pracy, i dołoży starań, żeby go wyleczyć.
Kto by pobił kijem swojego niewolnika lub niewolnicę, tak że zmarliby pod jego ręką, powinien być surowo ukarany.
A gdyby pozostali przy życiu jeden czy dwa dni, to nie będzie podlegał karze, bo są jego własnością.
Księga Wyjścia 21:21 opisuje dawną zasadę prawną dotyczącą niewolnika pobitego przez właściciela: jeśli przeżył dzień lub dwa, właściciel nie podlegał karze, ponieważ niewolnik był uznawany …
Przeczytaj pełną analizęGdyby mężczyźni, bijąc się, uderzyli kobietę w ciąży, powodując poronienie, ale bez jakiejkolwiek szkody, to winny zostanie ukarany grzywną, jaką na nich nałoży mąż tej kobiety, i wypłaci ją za pośrednictwem sędziów polubownych.
Księga Wyjścia 21:22 opisuje odpowiedzialność za zranienie ciężarnej kobiety podczas bójki: jeśli dojdzie do poronienia, ale kobieta nie poniesie dalszej szkody, winny ma zapłacić grzywnę …
Przeczytaj pełną analizęJeżeli zaś ona poniesie jakąś szkodę, wtedy on odda życie za życie,
oko za oko, ząb za ząb, rękę za rękę, nogę za nogę,
W Księdze Wyjścia 21:24 zasada „oko za oko” oznacza, że kara miała odpowiadać wyrządzonej krzywdzie, a nie prowadzić do nieograniczonej zemsty. W kontekście praw regulujących …
Przeczytaj pełną analizęoparzenie za oparzenie, ranę za ranę, siniec za siniec.
Gdyby ktoś uderzył niewolnika lub niewolnicę w oko i spowodował jego utratę, powinien za oko obdarzyć ich wolnością.
Również gdyby wybił ząb swojemu niewolnikowi lub niewolnicy, powinien za ząb uczynić ich wolnymi.
Gdyby wół ubódł mężczyznę lub kobietę tak, że ponieśliby śmierć, wtedy wół musi być ukamienowany, lecz nie wolno zjeść jego mięsa, a właściciel wołu będzie wolny od kary.
Gdy jednak wół bodł już dawniej i zwracano na to uwagę właścicielowi, a on go nie pilnował, tak że wół zabiłby mężczyznę lub kobietę, to nie tylko wół powinien być ukamienowany, ale też jego właściciel powinien ponieść śmierć.
Gdyby zaś nałożono mu zapłatę, to powinien za swoje życie dać taki okup, jaki mu nałożą.
Księga Wyjścia 21:30 mówi o przypadku, w którym właściciel niebezpiecznego wołu może uniknąć śmierci, jeśli zostanie nałożony na niego okup za życie. Jego wysokość określają …
Przeczytaj pełną analizęGdyby zaś wół ubódł chłopca lub dziewczynę, to również powinno się postąpić według takiego samego przepisu.
Gdyby zaś wół zabódł niewolnika lub niewolnicę, jego właściciel powinien wypłacić ich panu trzydzieści syklów srebrnych, a wół będzie ukamienowany.
Gdyby ktoś zostawił cysternę odkrytą albo gdyby ktoś wykopał cysternę, a nie przykrył jej, i wpadł tam wół lub osioł,
właściciel cysterny powinien dać właścicielowi zwierzęcia odszkodowanie w pieniądzach, a zwierzę będzie należało do niego.
Księga Wyjścia 21:34 określa odpowiedzialność za szkodę spowodowaną przez niebezpieczne, odkryte lub niewłaściwie zabezpieczone miejsce: jego właściciel ma wypłacić odszkodowanie właścicielowi zwierzęcia, które tam wpadło, …
Przeczytaj pełną analizęGdyby wół jednego właściciela uderzył wołu innego właściciela i zabiłby go, wtedy sprzedadzą żywego wołu i podzielą się zapłatą za niego, podzielą się też zabitym wołem.
Lecz gdyby było wiadomo, że ten wół bodł od dawna, a jego właściciel go nie pilnował, wtedy odda on wołu za wołu, a zabity wół będzie należał do niego.
Gdyby ktoś ukradł wołu lub owcę i zabiłby je lub sprzedał, wtedy zwróci pięć wołów za jednego wołu i cztery jagnięta za jedną owcę.
Przepisy określają warunki zwolnienia hebrajskich sług, nakładają obowiązki wobec kobiet sprzedanych do służby i przewidują wolność w razie naruszenia tych obowiązków. Jednocześnie rozdział zachowuje struktury niewolnictwa, które współczesny czytelnik powinien rozpoznawać krytycznie.
Tekst odróżnia zabójstwo umyślne od niezamierzonego, a przy zranieniu przewiduje rekompensatę i troskę o leczenie poszkodowanego. Sprawiedliwość obejmuje tu zarówno ocenę czynu, jak i naprawienie jego skutków.
Formuła „oko za oko” wyraża zasadę proporcjonalności: kara nie powinna przekraczać wyrządzonej szkody. W kontekście całego rozdziału zasada ta współistnieje z przepisami o odszkodowaniu i odpowiedzialności.
Rozdział należy do zbioru przepisów przedstawionych po zawarciu przymierza na Synaju, często określanego jako Kodeks Przymierza, obejmującego Księgę Wyjścia 20–23. Przepisy odnoszą się do realiów społeczeństwa rolniczego i pasterskiego, w którym występowały niewolnictwo, zróżnicowane pozycje społeczne i odpowiedzialność rodzinna. Tekst ustanawia ograniczenia i obowiązki, ale nie znosi samej instytucji niewolnictwa; dlatego nie wolno traktować go jako jej moralnego usprawiedliwienia ani przenosić starożytnych kar bezpośrednio do współczesnego prawa.
Rozdział składa się z krótkich przepisów kazuistycznych, często rozpoczynających się od warunku „jeśli” lub „gdyby”. Najpierw omawia służbę i obowiązki wobec osób zależnych (wersety 2–11), następnie przemoc i zranienia (wersety 12–27), a na końcu szkody wyrządzone przez woły, cysterny i kradzież zwierząt (wersety 28–37). Powtarzające się schematy warunku i konsekwencji porządkują różne sytuacje według stopnia winy, szkody i odpowiedzialności.
Rozdział ukazuje prawo jako narzędzie porządkowania wspólnoty i nakładania odpowiedzialności za krzywdę. Wyróżnia umyślne zabójstwo, wypadek, zaniedbanie i szkodę wymagającą zadośćuczynienia. Zasada proporcjonalności ogranicza odwet, a przepisy o leczeniu i rekompensacie podkreślają praktyczne skutki przemocy. Zarazem obecność niewolnictwa i nierównego traktowania kobiet pokazuje historyczne ograniczenia tych regulacji. Odczytanie chrześcijańskie powinno uwzględniać szersze świadectwo Biblii o godności człowieka i nie zamieniać starożytnych sankcji w nakaz współczesnego postępowania.
Rozdział porusza tematy przemocy, utraty, niewoli, zagrożenia i odpowiedzialności. Może skłaniać do namysłu nad bezpieczeństwem, sprawiedliwością i naprawianiem szkód, ale jego starożytne przepisy nie są poradą psychologiczną ani instrukcją rozwiązywania współczesnych konfliktów. Osoby, dla których treści o przemocy lub zniewoleniu są trudne, mogą czytać je we własnym tempie i korzystać ze wsparcia zaufanej osoby, duszpasterza lub odpowiedniego specjalisty.
Współczesne zastosowanie rozdziału warto oprzeć na odpowiedzialności za skutki własnych działań, zapobieganiu możliwym do przewidzenia szkodom oraz uczciwym naprawianiu krzywdy. W relacjach i wspólnocie oznacza to traktowanie każdej osoby z godnością, ochronę osób zależnych i szukanie sprawiedliwego rozwiązania bez odwetu. Starożytnych kar i hierarchii społecznych nie należy przenosić wprost do dzisiejszego życia.
Regulują między innymi warunki służby, odpowiedzialność za przemoc i zranienia, odszkodowania oraz szkody spowodowane przez zwierzęta i zaniedbanie.
Nie. Określa pewne ograniczenia i obowiązki związane ze służbą, ale nie znosi samej instytucji niewolnictwa. Należy czytać te przepisy w ich starożytnym kontekście i nie traktować ich jako usprawiedliwienia współczesnego zniewolenia.
W ramach tych przepisów wyraża zasadę proporcjonalności kary do wyrządzonej szkody. Nie jest zachętą do prywatnej zemsty.
Jeśli wiedział, że zwierzę stanowi zagrożenie, i nie zapewnił mu nadzoru, tekst przypisuje mu odpowiedzialność za przewidywalne skutki zaniedbania.
Nie. To przepisy z określonego czasu i porządku społecznego. Nie należy stosować ich jako współczesnego kodeksu prawnego ani zastępować nimi obowiązującego prawa.
To rozdział, w którym łatwo dostrzec ciężar przemocy, nierówności i utraty bezpieczeństwa. Szczególnie trudne mogą być przepisy o niewolnictwie oraz surowych karach. Uważne czytanie nie wymaga pomniejszania tego bólu: tekst można rozpatrywać w jego historycznym kontekście, pamiętając o godności osób, które doświadczały krzywdy.
Rozdział ma formę zbioru warunkowych przepisów, które różnicują skutki zależnie od zamiaru, wcześniejszej wiedzy i rozmiaru szkody. Ważne jest rozróżnienie między tym, co tekst reguluje, a tym, co współczesny czytelnik uznaje za normę prawną lub moralną. Przepisy ograniczają niektóre nadużycia, lecz pozostają osadzone w społeczeństwie, w którym istniało niewolnictwo.
Praktycznym wątkiem rozdziału jest odpowiedzialność za przewidywalne skutki działań. Współcześnie można odnieść tę zasadę do dbałości o bezpieczeństwo, rzetelnego naprawiania wyrządzonych szkód i ochrony osób, które mają mniejszą możliwość obrony. Nie oznacza to przenoszenia starożytnych kar do dzisiejszych relacji czy prawa.
Wśród szczegółowych przepisów wybrzmiewa wezwanie, by krzywda nie pozostawała bez odpowiedzi, a odpowiedzialność nie przeradzała się w nieograniczony odwet. Rozdział odsłania zarazem napięcie między dążeniem do ładu a ograniczeniami dawnego społeczeństwa. Czytany w perspektywie całej Biblii, skłania do poszukiwania sprawiedliwości, która chroni godność człowieka.
Studium rozdziału e-mailem
Otrzymuj fragmenty Pisma Świętego, modlitwę i prosty kolejny krok związany z tym rozdziałem.
Ważne zastrzeżenie: Te wskazówki biblijne nie zastępują profesjonalnej opieki w zakresie zdrowia psychicznego. Jeśli doświadczasz objawów kryzysu, skontaktuj się z Centrum Wsparcia dla Osób w Kryzysie Psychicznym pod numerem 800 70 2222 lub niezwłocznie poszukaj profesjonalnej pomocy.