List do Efezjan 5:18 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset zestawia dwa sposoby szukania ukojenia. Pierwszy to upijanie się winem, które według Pawła prowadzi do rozwiązłości. Drugi to napełnianie się Duchem. List do Efezjan 5:18 mówi: „A nie upijajcie się winem, bo to jest przyczyną rozwiązłości, ale napełniajcie się Duchem”. Zachęta jest w liczbie mnogiej i skierowana do całej wspólnoty, a w kolejnych wersetach wiąże się ze wspólnym śpiewem i wzajemnym przemawianiem do siebie w psalmach i hymnach. Serce widzi w tym obraz serca przeciążonego, które szuka szybkiej ulgi. Wino daje na chwilę wrażenie, że ciężar zniknął, lecz nie usuwa go, tylko go przysłania. Napełnianie się Duchem nie omija uczuć. Pozwala Bogu być obecnym w nich, także w tych, których jeszcze nie da się dobrze nazwać. Apostoł nie obiecuje, że każdy smutek i lęk szybko ustąpi. Wskazuje raczej kierunek, w którym człowiek może zwrócić swoje wnętrze, gdy jest w nim pusto i ciężko. Ta pustka, która tak bardzo boli, może stać się miejscem, w którym zaczyna działać Duch.

Paweł zestawia upijanie się winem z napełnianiem się Duchem, ale nie jako dwóch równoważnych sposobów osiągania przyjemnego stanu. Pierwsze wiąże z utratą właściwego rozeznania i rozwiązłością; drugie umieszcza wśród wezwań do mądrego postępowania i rozpoznawania woli Pana. Kontrast dotyczy więc także tego, co kształtuje ludzkie życie i jego kierunek. „Napełniajcie się Duchem” nie opisuje jedynie prywatnego, chwilowego przeżycia. Najbliższe wersety pokazują jego wspólnotowy wymiar: wzajemne przemawianie psalmami, hymnami i pieśniami, wdzięczność Bogu oraz wzajemne poddanie w bojaźni Chrystusowej. Nie są to oderwane nakazy, lecz obraz życia, w którym Bóg kształtuje relacje, słowa i decyzje. Werset nie ustanawia tu szczegółowej teorii działania Ducha ani nie rozstrzyga wszystkich sporów o jego dary. Mówi jednak wyraźnie, że chrześcijańska mądrość nie polega na szukaniu wyzwolenia od odpowiedzialności przez odurzenie. Napełnienie Duchem prowadzi ku życiu świadomemu, skierowanemu ku Bogu i widocznemu także w relacjach z innymi. O tym świadczą wersety, które następują bezpośrednio po tym wezwaniu.

Ten werset zaczyna się od zakazu, ale sam zakaz nie jest tu najważniejszy. Apostoł pokazuje dwa źródła, którymi człowiek może się napełnić, i wybór między nimi ma wymierne skutki w codzienności. W tym tekście chodzi o upijanie się winem, które odbiera trzeźwość i prowadzi do rozwiązłości. Upadek rzadko zaczyna się od wielkiego wydarzenia. Zwykle zaczyna się od zmęczonego wieczoru, w którym ktoś szuka ulgi, a potem coraz częściej sięga po to samo, żeby uciec od trudnych myśli. Przeciwieństwem nie jest samo powstrzymanie się. Jest nim napełnienie Duchem, czyli życie prowadzone przez Boga, a nie przez chwilowe emocje. W Liście do Efezjan 5:18 apostoł nie zostawia pustki, bo od razu wskazuje, jak to napełnienie wygląda. W kolejnych wersach pojawiają się psalmy, hymny, wspólne śpiewanie i dziękczynienie za wszystko. Wspólnota, która śpiewa i dziękuje, ma inne źródło radości niż kieliszek. Polecenie jest sformułowane w liczbie mnogiej, więc zwraca się do całej wspólnoty, a nie tylko do pojedynczych osób. Napełnienie Duchem dotyczy więc zarówno osobistego życia, jak i życia wspólnoty, która razem idzie za Bogiem.

W Liście do Efezjan 5:18 Paweł nie potępia samego wina, lecz ostrzega przed upojeniem, które prowadzi do rozwiązłości i rozprasza życie. Przeciwstawia mu napełnianie się Duchem. To wezwanie nie opisuje jednorazowego uniesienia ani ucieczki od codzienności. W sąsiednich wersetach widać jego wspólnotowy kształt: wzajemne umacnianie się pieśnią, wdzięczność Bogu i postawa służby wobec siebie. Można pomyśleć o lampie, której światło nie należy do niej samej. Jej blask zależy od źródła, a zarazem pomaga innym widzieć drogę. Podobnie życie napełniane Duchem nie zamyka się w prywatnym doświadczeniu. Staje się widoczne w uwielbieniu, wdzięczności i relacjach, w których człowiek nie szuka jedynie własnego zaspokojenia. Wcześniej Paweł wzywa do naśladowania Boga i postępowania drogą miłości Chrystusa. Werset o Duchu należy do tej samej drogi: wskazuje na źródło życia, które może kształtować wspólnotę i codzienne wybory. Wieczność nie odrywa tu od teraźniejszości. Nadaje jej kierunek, ku miłości, która nie rozprasza, lecz prowadzi ku Bogu.