List do Efezjan 3:19 – znaczenie i zastosowanie

Ta część modlitwy Pawła zaskakuje szczerością. Apostoł prosi, by wierzący poznali miłość Chrystusa, która przewyższa wszelką wiedzę. W Liście do Efezjan 3:19 rozum nie zostaje odsunięty, lecz postawiony obok czegoś większego, co można przeżyć, choć nie da się tego w pełni wyjaśnić. Miłość da się opisać tylko po części, a jednak serce potrafi ją przyjąć jako dar. Wcześniejsze wersety mówią o Chrystusie, który ma zamieszkać w sercach przez wiarę, i o wierzących zakorzenionych w miłości. Są to obrazy bliskości, a nie abstrakcyjnej nauki. Ta miłość bywa najbardziej widoczna wtedy, gdy słowa przestają wystarczać, na przykład przy łóżku chorego, gdzie ktoś po prostu trwa przy drugim człowieku i nie wie, co powiedzieć. Najmocniejsze w tym zdaniu jest jednak napełnienie „całą Pełnią Bożą”. Paweł nie opisuje wysiłku, który prowadzi do pełni, lecz obietnicę, że Bóg sam ją udziela. Wiedza ma swoje miejsce, ale ukojenie płynie z doświadczenia miłości, która nie czeka, aż wszystko zostanie zrozumiane.

Paweł modli się, aby wierzący poznali miłość Chrystusa — choć zarazem mówi, że przewyższa ona wszelką wiedzę. Nie ma tu sprzeczności, jeśli odróżni się znajomość informacji od poznania przez uczestnictwo. Miłości Chrystusa nie da się wyczerpać definicją, ale można ją poznawać coraz głębiej, żyjąc w wierze i wspólnocie. Werset domyka myśl z poprzednich zdań: Chrystus ma zamieszkać w sercach wierzących, zakorzenionych i ugruntowanych w miłości, aby wraz ze wszystkimi świętymi mogli pojąć jej rozległość. To poznanie nie jest więc wyłącznie prywatnym przeżyciem ani sprawnością intelektualną. Wspólnota staje się przestrzenią, w której miłość Chrystusa ujawnia swój wymiar. Celem jest napełnienie „całą Pełnią Bożą”. Nie oznacza to, że człowiek staje się Bogiem ani że osiąga doskonałość bez ograniczeń. Paweł opisuje raczej pełnię życia, które Bóg daje i kształtuje w wierzących. Następny werset podkreśla, że Bóg może uczynić więcej, niż prosimy czy rozumiemy. Miłość Chrystusa pozostaje zatem poznawalna, lecz nigdy nie daje się zamknąć w ludzkim pojmowaniu.

Paweł nie każe czekać, aż zrozumiemy wszystko, zanim zaczniemy żyć wiarą. Pisze o miłości Chrystusa, „przewyższającej wszelką wiedzę”, czyli o czymś, czego rozum nie ogarnie do końca. W Liście do Efezjan 3:19 mowa więc o poznaniu, a nie o zdobyciu ostatecznej wiedzy. Kontekst to potwierdza. Wcześniej apostoł wyraża cel: aby wierzący, zakorzenieni i ugruntowani w miłości, razem ze wszystkimi świętymi zdołali ją ogarnąć. W praktyce wiele osób odkłada zaufanie na później, bo najpierw chce wszystko przemyśleć. Ten fragment wskazuje inną drogę. Miłość Chrystusa poznaje się w konkretnych sytuacjach: w cierpliwości wobec chorego członka rodziny, w uczciwości przy pracy, w przebaczeniu, które kosztuje. Mądrość rośnie tam, gdzie wierność działa, zanim rozum zdoła wszystko nazwać. Pełnia Boża, o której mówi werset, jest celem tej drogi, a nie nagrodą za doskonałe życie. Werset 20 w Liście do Efezjan 3:20 dopowiada, że Bóg może uczynić nieskończenie więcej, niż prosimy czy rozumiemy. Skoro miłość przewyższa wszelką wiedzę, zawsze zostaje coś do odkrycia. Dla wierzącego to powód do pokory i ufności, a nie do lęku.

Paweł modli się, by wspólnota poznała miłość Chrystusa, choć ta miłość „przewyższa wszelką wiedzę”. Nie chodzi o posiadanie pełnego wyjaśnienia ani o ogarnięcie Boga rozumem. Jest to poznanie, które dojrzewa w więzi: Chrystus mieszka w sercach przez wiarę, a wierzący są zakorzenieni w miłości i próbują ogarnąć jej rozmiar wraz ze wszystkimi świętymi. Obraz korzeni mówi tu o czymś cichym, lecz trwałym. Miłość Chrystusa podtrzymuje życie wspólnoty także wtedy, gdy nie wszystko jest jasne. Jej głębia nie daje się zamknąć w definicji, ale staje się rozpoznawalna w przebaczeniu, cierpliwości i trosce, które wyrastają z wiary. Takie owoce nie są miarą ludzkiej doskonałości; wskazują raczej na działanie Boga w człowieku. „Napełnieni całą Pełnią Bożą” nie oznacza, że człowiek staje się Bogiem. Paweł mówi o życiu przemienianym przez Bożą obecność, na miarę otrzymywanej łaski. Jego modlitwa kieruje wzrok ku temu, co przekracza ludzkie pojmowanie, a zarazem zakorzenia się pośród ludzi. Miłość Chrystusa pozostaje większa niż wiedza, lecz nie jest odległa: kształtuje wspólne życie Kościoła.