List do Efezjan 3:18 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset mówi o czymś, czego nie da się zmierzyć linijką. Paweł pisze, że wraz ze wszystkimi świętymi zdołali ogarnąć duchem, czym jest Szerokość, Długość, Wysokość i Głębokość. Słowo „ogarnąć” brzmi raczej jak coś, co przyjmuje się całym sercem, niż jak wynik obliczeń. Serce często wie więcej, niż potrafi wyrazić, i właśnie to napięcie wydaje się tu obecne. Następne wersety mówią o poznaniu miłości Chrystusa, która przewyższa wszelką wiedzę. Wymiary, o których mowa wcześniej, zyskują przez to bliski kontekst. Są one przestrzenią, w której można się zmieścić, a nie terenem do zbadania. Dla kogoś, kto dźwiga smutek albo lęk, może to być szczególnie ważne. Uczucia mają swoje granice, ale Boża miłość nie zamyka się w tych granicach. Zwrot „wraz ze wszystkimi świętymi” przypomina też, że to doświadczenie rodzi się we wspólnocie. Wielu wiernych przez lata szuka tej przestrzeni w samotności, a Paweł pokazuje, że jest ona wspólna. Tam, gdzie serce zostaje ogarnięte przez Boga, nikt nie musi mierzyć swojego bólu w pojedynkę.

W Liście do Efezjan 3:18 Paweł mówi o poznaniu, które nie jest wyłącznie sprawą pojęć. W poprzednim wersecie prosi, by Chrystus zamieszkał w sercach wierzących, zakorzenionych i ugruntowanych w miłości. Zaraz potem nazywa tę miłość Chrystusa większą niż wszelkie poznanie. Cztery wymiary — szerokość, długość, wysokość i głębokość — tworzą obraz rozległości, której nie da się łatwo zamknąć w definicji. Ważne jest także, że poznanie ma dokonywać się „wraz ze wszystkimi świętymi”, czyli we wspólnocie wierzących. Nie chodzi o prywatne odkrycie, które czyni jedną osobę właścicielem pełnego zrozumienia. Wspólnota pomaga dostrzegać bogactwo miłości Chrystusa z różnych perspektyw, choć nawet razem nie sprowadza jej do wyczerpującego opisu. Werset nie wyjaśnia osobno, do czego odnosi się każdy wymiar. Najbliższy kontekst kieruje jednak uwagę ku miłości Chrystusa i Bożej pełni, nie ku tajemniczej mapie duchowych poziomów. Paweł łączy tu poznanie z pokornym uznaniem granic: miłość można rzeczywiście poznawać, a zarazem pozostaje większa niż ludzkie pojmowanie.

Apostoł Paweł nie tłumaczy w tym miejscu, co dokładnie oznaczają „Szerokość, Długość, Wysokość i Głębokość”. Pisze, że święci mogą je ogarnąć duchem razem, wraz ze wszystkimi świętymi. Ten rys wspólnoty jest ważny. Zrozumienie tajemnicy Bożej nie jest zadaniem jednego człowieka, który musi wszystko odkryć sam. Wierni pojmują ją wspólnie, podobnie jak wspólnie są zakorzenieni w miłości. W Liście do Efezjan 3:17 mowa jest o zakorzenieniu i ugruntowaniu w miłości, a w Liście do Efezjan 3:19 o poznaniu miłości Chrystusa, która przewyższa wszelką wiedzę. Cztery wymiary wiążą się więc z miłością, a nie z samą wiedzą. Ktoś, kto mierzy swoje życie sukcesami i obowiązkami, może bardzo wiele wiedzieć o tym, co robi, a mimo to nie czuć, co naprawdę go podtrzymuje. Ten fragment kieruje uwagę ku miłości, której nie da się zmierzyć żadną linijką, bo jej wymiary przerastają wszelką miarę. Miłość Chrystusa nie kończy się tam, gdzie kończy się ludzka miara, i właśnie dlatego Paweł pisze o wspólnym ogarnianiu jej przez świętych.

W Liście do Efezjan 3:18 Paweł modli się, aby wierzący wraz ze wszystkimi świętymi mogli ogarnąć miarę miłości Chrystusa. Cztery wymiary — szerokość, długość, wysokość i głębokość — nie podają mapy nieba ani wzoru do rozwiązania. Mówią o miłości, której rozległości nie da się zamknąć w jednej osobie ani pojąć samym rozumem. Ważne jest tu „wraz ze wszystkimi świętymi”. Poznanie tej miłości dokonuje się we wspólnocie: wśród ludzi o różnych historiach, także tych, których obecność wymaga cierpliwości. Chrystus ma zamieszkać w sercach wierzących, zakorzenionych i ugruntowanych w miłości. Obraz korzeni przypomina, że głębia nie zawsze objawia się w niezwykłych przeżyciach. Może dojrzewać cicho, w wierności, przebaczeniu i trosce o drugiego człowieka. Paweł nie obiecuje pełnego wyjaśnienia tajemnicy. Zaraz mówi o miłości Chrystusa, która przewyższa wiedzę, i o Bożej Pełni. W tym świetle cztery wymiary nie są granicami do osiągnięcia, lecz świadectwem miłości większej niż ludzkie pojmowanie: obejmującej wspólnotę i przekraczającej to, co można ogarnąć myślą.