List do Efezjan 2:19 – znaczenie i zastosowanie

Słowa „nie jesteście już obcymi i przybyszami, ale jesteście współobywatelami świętych i domownikami Boga” mają w sobie coś bardzo cichego i zarazem mocnego. Obcy i przybysze to ludzie, którzy nigdzie do końca nie należą i zawsze liczą się z tym, że ktoś zapyta, skąd są i dokąd zmierzają. Apostoł mówi tu o przynależności, która zostaje wypowiedziana, a nie o nagrodzie za dobre życie. Kontekst wcześniejszych wersetów przypomina, że jedni byli daleko, a drudzy blisko, a pokój zwiastowany przez Chrystusa obejmuje obie strony. Dlatego słowo „domownicy” brzmi jak zaproszenie do wspólnego stołu, a nie jak tytuł do zdobycia. Dom nie jest miejscem, w którym trzeba udowodnić swoją wartość, by w nim pozostać. Dla kogoś, kto boi się, że nie pasuje, ten fragment niesie szczególną pociechę. W Liście do Efezjan 2:19 nie słychać żadnego warunku. Przynależność dotyczy tego, kim ktoś jest w Bożym domu, a nie tego, jak dobrze sobie radzi. Tęsknota za domem nie znika od razu, ale przestaje być dowodem, że ktoś został na zewnątrz.

Słowa „obcymi i przybyszami” opisują więcej niż brak obywatelstwa: wskazują na ludzi stojących poza wspólnotą i bez pełnego udziału w jej życiu. Paweł odwraca ten obraz. Wierzący stają się „współobywatelami świętych” i „domownikami Boga” — należą do jednej wspólnoty, a zarazem do Bożego domu. Nie chodzi więc jedynie o zmianę statusu, lecz o nową relację i przynależność. Kontekst nadaje temu stwierdzeniu wymiar pojednania. Wcześniej Paweł mówi o dwóch grupach, tych, którzy byli „daleko”, i tych, którzy byli „blisko”; przez Chrystusa obie mają dostęp do Ojca w jednym Duchu. Wspólny dom nie powstaje dlatego, że różnice historyczne znikają, lecz dlatego, że wrogość zostaje przełamana przez krzyż. Żadna grupa nie może rościć sobie wyłącznego prawa do Boga ani traktować drugiej jak gościa. Werset prowadzi dalej do obrazu budowli, której fundamentem są apostołowie i prorocy, a kamieniem węgielnym Chrystus. Przynależność ma zatem wymiar osobisty i wspólnotowy: człowiek zostaje przyjęty do Bożego domu, a razem z innymi tworzy wspólnotę, w której Bóg zamieszkuje przez Ducha.

Ten werset zaczyna się od słowa „więc”, a to znaczy, że wynika z tego, co pada wcześniej. List przypomina o pokoju, który przyniósł Chrystus, zarówno tym, którzy byli daleko, jak i tym, którzy byli blisko. Przez Niego jedni i drudzy mają dostęp do Ojca. Dopiero na tym fundamencie pojawia się wniosek: adresaci nie są już „obcymi i przybyszami”, lecz „współobywatelami świętych i domownikami Boga”. Ta zmiana statusu wypływa z pojednania, a nie z zasług. Przynależność jest tu opisana jako fakt, który Bóg ustanowił w Chrystusie. Wielu ludzi jednak nadal żyje jak goście, którzy stale sprawdzają, czy wolno im zostać. Taki lęk często rodzi się z przekonania, że miejsce trzeba stale wywalczać, na przykład przez nieustanne udowadnianie swojej wartości w pracy czy w rodzinie. Obraz domu ma tu wyraźne znaczenie. Domownik nie musi za każdym razem legitymować się przed resztą rodziny, bo należy do niej z mocy zaproszenia i pojednania. Ten fragment Listu do Efezjan 2:19 mówi więc o bezpiecznym miejscu, które Bóg otwiera, i o wspólnocie, w której nikt nie zostaje sprowadzony do roli przybysza. Wiara staje się wtedy powrotem do domu, a nie egzaminem na wejście.

W Liście do Efezjan 2:19 słowa o współobywatelstwie i domownikach Boga opisują zmianę przynależności. Ludzie, którzy byli daleko, nie pozostają gośćmi stojącymi u progu. Przez Chrystusa mają dostęp do Ojca, a wrogość między dawniej oddzielonymi ludźmi zostaje przez krzyż przezwyciężona. „Święci” oznaczają tu lud Boży, nie tylko osoby szczególnie zasłużone czy zmarłych. Dom nie jest zbiorem samotnych pokoi. Ten obraz przypomina, że wiara nie prowadzi wyłącznie do prywatnej więzi z Bogiem, lecz także do wspólnoty, w której różni ludzie należą do siebie. Ich jedność nie opiera się na podobnym pochodzeniu ani na wspólnej historii, ale na pojednaniu dokonanym przez Chrystusa. Werset nie obiecuje, że każdy od razu poczuje się u siebie albo że wspólnota będzie wolna od napięć. Wskazuje raczej, skąd bierze się jej tożsamość: z Bożego przyjęcia i z pokoju, który Chrystus zwiastuje zarówno bliskim, jak i dalekim. Następny obraz listu rozwija tę myśl: wspólnota jest budowlą opartą na Chrystusie, kamieniu węgielnym. Przynależność do domu Boga jest więc darem, który nadaje kształt wspólnemu życiu.