List do Efezjan 2:13 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset opisuje zmianę położenia, a nie tylko nastroju. Paweł przypomina w poprzednim fragmencie, że dawni poganie byli daleko, poza społecznością Izraela, bez udziału w przymierzach i bez nadziei. Słowo „teraz” wyraźnie kontrastuje z „w tamtym czasie” z wersetu 12. Apostoł nie opisuje długiego procesu, lecz nową sytuację, która zaczyna się w Chrystusie Jezusie i obejmuje tych, którzy wcześniej stali z dala od obietnic. Najbardziej porusza to, czym ta bliskość została okupiona. Krew Chrystusa nie jest tu ozdobnym obrazem, lecz znakiem ofiary, przez którą dystans między ludźmi a Bogiem przestał być ostatnim słowem. Człowiek, który długo czuł się obcy, może w tym zdaniu usłyszeć nie tylko naukę, ale obietnicę, że jego miejsce zostało przygotowane wcześniej niż jego własne starania. Ta myśl bywa cicha, a jednak bardzo konkretna, bo dotyczy samego fundamentu relacji z Bogiem. Warto zauważyć, że werset nie opisuje wysiłku ani zasługi, lecz to, co zostało dokonane. Mówi o tym, co wydarzyło się w Chrystusie, i o Tym, który to uczynił. Bliskość Boża nie jest więc nagrodą za dobre życie, lecz darem otwartej drogi dla tych, którzy wcześniej stali z daleka.

Słowa „daleko” i „blisko” opisują tu coś więcej niż osobisty dystans wobec Boga. W poprzednim wersecie Paweł mówi o poganach: byli „poza Chrystusem”, obcy wobec społeczności Izraela i pozbawieni udziału w obietnicach przymierza. Werset 13 ogłasza zmianę ich położenia: w Chrystusie Jezusie ci, którzy byli daleko, stali się bliscy. Kluczowe jest wyrażenie „przez krew Chrystusa”. Bliskość nie wynika z przynależności etnicznej ani z zasług; jej podstawą jest śmierć Chrystusa. Nie chodzi też wyłącznie o poczucie religijnej zażyłości. Werset 14 rozwija tę myśl: Chrystus jest pokojem i jednoczy obie części ludzkości, usuwając wrogość. Pojednanie z Bogiem i pojednanie między ludźmi są więc ze sobą związane. Słowa „ale teraz” przeciwstawiają dawnemu położeniu nową rzeczywistość, nie opisują stopniowego zbliżania się dzięki lepszym uczynkom. W tym samym rozdziale dobre czyny są owocem Bożego dzieła, a nie podstawą do chluby. Werset 13 nie obiecuje, że znikną wszelkie podziały społeczne. Ogłasza jednak zmianę, która podważa wrogość: ci, których wcześniej dzieliły obietnice i przynależność, zostają zbliżeni przez Chrystusa.

Ten werset mówi o zmianie położenia, a nie o zasługach. Słowo „daleko” opisuje stan wcześniejszy: poza Chrystusem, bez udziału w przymierzach, jak wskazuje List do Efezjan 2:12. Teraz jednak sytuacja się odwróciła. Bliskość nie wynika z postępów ani z ilości dobrych uczynków. Tekst wskazuje konkretną przyczynę: krew Chrystusa. W praktyce oznacza to, że ktoś, kto czuje się odsunięty z powodu własnych błędów, nie musi najpierw zarobić na miejsce przy stole. Może przyjąć to, co już dokonane, i żyć z tej perspektywy. Taka perspektywa daje spokój, z którego łatwiej wybierać dobro. Odpowiedzialność za życie pozostaje, lecz zmienia swoje źródło. Dobre czyny, o których mowa w Liście do Efezjan 2:10, są odpowiedzią na to dzieło, a nie warunkiem bliskości. Zwrot „w Chrystusie Jezusie” ma tu duże znaczenie. Bliskość Boga nie jest czymś oderwanym od osoby Jezusa. Słowa „przez krew Chrystusa” wskazują na cenę, dzięki której ta droga została otwarta. Werset nie opisuje procesu, lecz stan, który dotyczy wszystkich, którzy należą do Chrystusa. Dystans zniknął, bo Chrystus go zniósł. Ten werset pokazuje w prosty sposób, że bliskość Boga jest dziełem Chrystusa, a nie nagrodą za dobre życie.

„Ale teraz” otwiera w tym wersecie przejście od dawnego oddalenia do nowej bliskości. Paweł zwraca się szczególnie do wierzących pochodzących z narodów, którzy wcześniej byli „obcy względem społeczności Izraela” i nie mieli udziału w obietnicach. Ich bliskość nie wynika z osiągnięć ani z przekroczenia własnymi siłami granicy. Jest darem otrzymanym w Chrystusie Jezusie. Słowa „przez krew Chrystusa” przypominają, że ta bliskość ma cenę: wyrasta z Jego oddania życia. Nie jest jedynie pocieszającym uczuciem ani zapewnieniem, że wszelkie ludzkie odległości znikną bez trudu. Oznacza pojednanie, które Bóg ustanawia przez Chrystusa i które obejmuje także ludzi dotąd rozdzielonych. W kolejnych zdaniach listu Chrystus zostaje nazwany pokojem, a rozdzielający mur — wrogością — zostaje zburzony. Obraz muru pomaga dostrzec, że łaska sięga dalej niż osobista ulga: tworzy wspólnotę z tych, którzy wcześniej stali po przeciwnych stronach. Wieczność tej obietnicy zaczyna się już pośród historii, w życiu ludzi, których Chrystus przyprowadza blisko Boga i siebie nawzajem.