List do Kolosan 3:9 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset zaczyna się od zakazu, ale zaraz za nim pada powód: „zdjęliście z siebie dawnego człowieka z jego uczynkami”. Autor listu nie opisuje kłamstwa jak drobnej wpadki. Pokazuje je jako stare ubranie, które nie pasuje do ludzi, którzy zostali obdarowani nowym życiem. Wiele osób zna ciężar udawanej pewności siebie, który ciągnie się przez lata w rodzinie, w pracy czy we wspólnocie. Kłamstwo w relacjach często rodzi się z lęku przed odsłonięciem. Półprawda wydaje się wtedy bezpieczniejsza niż przyznanie się do słabości. Werset nie zaczyna jednak od wysiłku, by być kimś lepszym. Opiera się na tym, co już się dokonało: dawny człowiek został zdjęty. Kontekst z Listu do Kolosan 3:10 dopowiada, że nowy człowiek wciąż się odnawia ku głębszemu poznaniu Boga. Prawda w relacjach nie jest więc tylko surowym nakazem z zewnątrz. Rośnie razem z bliskością z Bogiem i z ludźmi, a stary strój przestaje być potrzebny, nawet jeśli odruchowo jeszcze po niego sięgamy.

Zakaz kłamstwa w Liście do Kolosan 3:9 nie jest oderwaną zasadą dobrego zachowania. Paweł łączy go z tym, kim wspólnota stała się w relacji z Chrystusem: „zdjęliście z siebie dawnego człowieka z jego uczynkami”. Kłamstwo należy do dawnego sposobu życia, podobnie jak gniew, znieważanie i haniebna mowa wymienione w poprzednim wersecie. Nie chodzi więc tylko o pojedyncze fałszywe zdanie, lecz o odrzucenie wzorców, które niszczą zaufanie między ludźmi. Obraz zdjęcia starego człowieka nie oznacza, że wszelka przemiana jest już zakończona. Następny werset mówi o nowym człowieku, który „wciąż się odnawia”. To ważne rozróżnienie: nowa tożsamość jest podstawą przemiany, a nie jej zastępstwem. Życie wspólnoty ma coraz bardziej odpowiadać temu, co Bóg rozpoczął w Chrystusie. Dlatego szczerość nie służy jedynie osobistej uczciwości. Przygotowuje grunt pod wzajemne przebaczenie i cierpliwość, o których Paweł pisze dalej. Wspólnota może znosić różnice i naprawiać relacje tylko wtedy, gdy nie buduje ich na oszustwie. Kłamstwo przeczy nowemu życiu, bo zasłania prawdę, w której wzajemne pojednanie staje się możliwe.

Ten werset zaczyna się od zakazu, ale jego sens ujawnia się w słowie „bo”. Apostoł nie opiera nakazu wyłącznie na ludzkim wysiłku. Przypomina, że adresaci listu już „zdjęliście z siebie dawnego człowieka z jego uczynkami”. Kłamstwo należy więc do stroju, który został odłożony, a nie do tego, który dopiero trzeba nałożyć. Kontekst pokazuje, jak to wygląda w praktyce. Tuż wcześniej list wymienia gniew, złość, znieważanie i haniebną mowę od ust (List do Kolosan 3:8). Dalej mówi o przyobleczeniu w nowego człowieka, który odnawia się ku głębszemu poznaniu Boga (List do Kolosan 3:10). Prawdomówność jest zatem częścią nowego życia, a nie tylko regułą dobrego zachowania. Weźmy pracownika, który ukrywa własny błąd za wygodną półprawdą. Często nie robi tego z braku zasad, lecz z lęku o swój wizerunek. Werset wskazuje inną drogę, ponieważ jego punktem wyjścia jest tożsamość, a nie strach przed konsekwencjami. Słowo „nawzajem” pokazuje, że prawda dotyczy relacji między ludźmi. Kłamstwo rani nie tylko jedną osobę, lecz także zaufanie, które powinno łączyć tych, którzy żyją wspólnie.

„Nie okłamujcie się nawzajem” — to wezwanie dotyczy wspólnoty, w której prawda ma być czymś więcej niż prywatną cnotą. Kłamstwo narusza więź między ludźmi, którzy należą do Chrystusa. Paweł łączy ten zakaz z porzuceniem dawnego człowieka i jego uczynków: sposób życia nie może już przeczyć nowej przynależności. Obraz zdjętej szaty pomaga usłyszeć powagę tej zmiany. Nie chodzi o udawanie, że przeszłość nigdy nie istniała, ani o bezbłędność osiągniętą własnym wysiłkiem. W następnym wersecie nowy człowiek jest opisany jako wciąż się odnawiający. Uczciwość należy więc do życia, które Chrystus kształtuje, a nie do pozoru duchowej doskonałości. W dalszym ciągu rozdziału Paweł mówi o wspólnocie, w której różnice pochodzenia i statusu nie określają już wartości człowieka. W takim gronie prawda staje się formą wzajemnego szacunku: nie zakrywa krzywdy kłamstwem ani nie pomniejsza drugiego dla własnej korzyści. Dawny człowiek przemija nie tylko w jednostkowych nawykach. Jego uczynki tracą miejsce także w sposobie, w jaki ludzie odnoszą się do siebie. Nowe życie nabiera kształtu w relacji, gdzie słowa nie rozrywają więzi.