List do Kolosan 3:5 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset brzmi surowo, bo mówi o zadawaniu śmierci, i łatwo usłyszeć w nim tylko wyrok. Warto jednak zauważyć słowo „więc”. Autor listu wypowiada ten nakaz po tym, jak przypomniał, że jego adresaci umarli i że ich życie jest ukryte z Chrystusem w Bogu (List do Kolosan 3:3). Zadanie nie zaczyna się więc od walki z własnymi skłonnościami, lecz od tożsamości, którą wspólnota już otrzymała. Najmocniej poruszają w tym wersecie słowa o złej żądzy i chciwości. Te pragnienia rzadko bywają głośne. Częściej są cichą tęsknotą, która rośnie w sercu, gdy ktoś czuje, że mu za mało, że inni mają więcej albo że bez czegoś nie da rady. Autor nazywa chciwość bałwochwalstwem, bo to, czego serce się uczepi, zaczyna zajmować miejsce należne Bogu. Ta myśl nie tylko oskarża. Pokazuje też, jak bardzo człowiek potrzebuje oparcia i jak łatwo szuka go w rzeczach, które nie mogą go utrzymać. Werset mówi o tym, co przyziemne w członkach, czyli o tym, co dotyczy ciała i codziennych wyborów. Lista rozpusty, nieczystości i lubieżności pokazuje jednak, że nakaz sięga głębiej niż same czyny. Na końcu stoi chciwość, i to ona zostaje nazwana wprost, co pokazuje, jak poważnie autor traktuje wewnętrzne przywiązania. Ten fragment czyta się najlepiej w świetle życia, które według tego samego listu jest ukryte z Chrystusem, bo to ono nadaje sens rezygnacji z tego, co przyziemne.

Obraz „zadajcie śmierć” jest radykalny, bo radykalnie traktuje to, co niszczy wierność Bogu i relacje z ludźmi. Nie oznacza przemocy wobec ciała: wymienione grzechy ujawniają się w konkretnych pragnieniach i czynach, ale ciało samo w sobie nie jest tu nazwane złem. „To, co przyziemne w waszych członkach” odnosi się do sposobu życia podporządkowanego pożądaniu i zachłanności. Lista prowadzi od rozpusty, nieczystości, lubieżności i złej żądzy do chciwości. Szczególnie mocne jest uzasadnienie: chciwość jest bałwochwalstwem. Człowiek może uczynić z posiadania lub zdobywania coś, czemu oddaje zaufanie i pierwszeństwo należne Bogu. Nie każda troska o dobra materialne jest więc potępiona; chodzi o pragnienie, które staje się władzą nad człowiekiem. Werset zaczyna się od „więc”, łącząc nakaz z wcześniejszym obrazem życia ukrytego z Chrystusem. Chrześcijańska przemiana nie jest próbą zasłużenia na nową tożsamość, lecz jej konsekwencją: skoro życie należy do Chrystusa, dawne wzorce nie powinny nim rządzić. Następny werset przypomina, że Kolosanie wcześniej tak postępowali. Potępione zostają zatem czyny, nie nieodwracalna tożsamość człowieka.

Słowo „zadajcie” brzmi jak zwykłe polecenie, ale opiera się na tym, co już się wydarzyło. Apostoł wcześniej napisał, że adresaci listu umarli i że ich życie jest ukryte z Chrystusem w Bogu (List do Kolosan 3:3). Werset zaczyna się od słów: „Zadajcie więc śmierć temu, co jest przyziemne w waszych członkach”. Wezwanie wynika więc z tego, kim wierzący już są. Warto zauważyć, że apostoł nie mówi ogólnie o grzechu. Wymienia konkretne obszary: rozpustę, nieczystość, lubieżność, złą żądzę i chciwość. Ostatnią z nich nazywa bałwochwalstwem. Pieniądze, pozycja czy wygoda potrafią zająć w sercu miejsce należne Bogu, zanim człowiek zauważy, że coś się przesunęło. Można wyobrazić sobie człowieka, który co miesiąc wydaje więcej, niż zarabia, bo każdy kolejny zakup obiecuje mu chwilową ulgę. Jego problem nie zaczyna się w portfelu, lecz w tym, po co sięga. Chciwość pokazuje, komu człowiek naprawdę ufa i czego potrzebuje, by czuć się bezpiecznie. Chciwość nie jest więc drobną wadą. Dotyka tego, czemu człowiek naprawdę służy.

„Zadajcie więc śmierć temu, co jest przyziemne w waszych członkach” — to mocny język, zakorzeniony w poprzednich słowach Pawła: wierzący umarli i ich życie jest ukryte z Chrystusem w Bogu. Nakaz wyrasta z nowej przynależności. Dotyczy pragnień i czynów, które niszczą więź z Bogiem i drugim człowiekiem: rozwiązłości, nieczystości, lubieżności, złej żądzy oraz chciwości. Obraz śmierci nie usprawiedliwia pogardy dla ciała ani przemocy wobec siebie. Wskazuje na stanowcze odrzucenie tego, co sprzeciwia się życiu otrzymanemu w Chrystusie. Chciwość Paweł nazywa bałwochwalstwem, bo może uczynić z posiadania i zaspokajania pragnień coś, czemu człowiek oddaje serce należne Bogu. Ta lista jest jak odsłonięcie korzeni: za widocznym czynem może stać żądza, która domaga się coraz więcej. W codzienności przybiera ona postać wykorzystywania drugiej osoby, ukrywania nieuczciwego zysku czy traktowania bliskości jak rzeczy do zdobycia. Paweł przypomina też, że Kolosanie dawniej tak postępowali. Ich przeszłość nie jest jednak ich ostateczną tożsamością. Życie ukryte z Chrystusem kieruje ku chwale, a więc ku wolności od tego, co odbiera miłość.