List do Kolosan 3:8 – znaczenie i zastosowanie

Werset zaczyna się słowami „A teraz”, które w Liście do Kolosan 3:7 mają swój punkt odniesienia, bo wcześniej mowa o tym, że wspólnota żyła tak „dawniej”. Ta granica w czasie niesie cichą nadzieję, ponieważ sugeruje, że to, co ostre i gorące, nie musi być ostatnim słowem w życiu człowieka. Lista, którą apostoł tu podaje, jest konkretna: gniew, zapalczywość, złość, znieważanie i haniebna mowa od ust. Nie opisuje abstrakcyjnego grzechu, lecz obraz rozmowy, w której ktoś wybucha przy kuchennym stole albo w samochodzie w korku, a potem nie potrafi cofnąć wypowiedzianych słów. Możliwe, że taka scena przypomina komuś własne doświadczenie, a wtedy ciężar takiej chwili bywa długi, zwykle dłuższy niż sama emocja. Czasownik „odrzućcie” brzmi jak zrzucenie ciężkiego ubrania, a obraz szat powraca w kolejnych wersetach, gdzie mowa o zdjęciu dawnego człowieka i założeniu nowego. Taki ruch nie dokonuje się jednym postanowieniem w jednej chwili. Ma w sobie spokojną nadzieję, że nawet najostrzejsze słowa nie określają całego człowieka i że można zacząć mówić inaczej, krok po kroku, z Bożą pomocą.

W Liście do Kolosan 3:8 wezwanie „odrzućcie to wszystko” obejmuje zarówno postawy, jak i słowa: gniew, zapalczywość, złość, znieważanie oraz haniebną mowę. Nie jest to przypadkowa lista ani opis kolejnych etapów. Pokazuje, że zło może kształtować wnętrze człowieka, a potem ujawniać się w sposobie, w jaki traktuje innych. Kluczowe jest „a teraz”. Wcześniej Paweł przypomina, że adresaci dawniej tak postępowali, a zaraz potem mówi o zdjęciu dawnego człowieka i przyobleczeniu nowego. Zmiana nie wynika więc z przekonania, że człowiek sam zapracuje na nowe życie. Jest odpowiedzią na życie ukryte z Chrystusem, o którym mowa na początku rozdziału. Tożsamość otrzymana w Chrystusie nadaje kierunek codziennemu postępowaniu. Tekst nie sprowadza problemu do głośnych wybuchów. Znieważająca wypowiedź może ranić także wtedy, gdy jest spokojna, a pogardliwa mowa zatruwa relacje równie realnie jak jawny gniew. Paweł nie oddziela słów od serca ani przemiany od wspólnoty. Odrzucenie dawnych praktyk jest częścią odnawiania życia, które ma coraz wyraźniej odzwierciedlać obraz Stwórcy.

Werset 8 zaczyna się od słowa „teraz”, które w liście do Kolosan stoi w wyraźnym kontraście do „dawniej” z wersetu 7. Apostoł mówi, że dawny sposób życia należy odłożyć. Zaraz potem, w wersetach 9 i 10, pojawia się obraz zdejmowania dawnego człowieka i ubierania się w nowego, więc cały fragment warto czytać jako opis przemiany. Lista w wersecie 8 łączy to, co dzieje się w sercu, z tym, co wychodzi na zewnątrz. Gniew, zapalczywość i złość opisują wewnętrzne poruszenia. Znieważanie i haniebna mowa dotyczą tego, co wypowiada się ustami. Autor nie oddziela tych sfer, co pokazuje, że słowa mają swoje źródło w człowieku. Werset nie tłumaczy, skąd biorą się te postawy i nie opisuje sposobu radzenia sobie z emocjami. Skupia się na tym, co ma zostać odrzucone. Wyliczenie kończy się wzmianką o ustach, ponieważ nawet krótka wypowiedź rzucona w gniewie potrafi zostawić trwały ślad w relacjach. Konkretne sytuacje pokazują, jak bliski jest ten fragment codzienności: ostre słowo w rozmowie, pośpieszny komentarz w wiadomości czy zjadliwa uwaga przy stole. Werset kończy się więc obrazem ust, bo właśnie tam gniew przybiera postać czynu, którego nie da się łatwo cofnąć.

„A teraz” łączy wezwanie z wcześniejszą nadzieją: życie wierzących jest ukryte z Chrystusem w Bogu, a ich przyszłość wiąże się z Jego chwałą. Z tej perspektywy gniew, zapalczywość, złość, znieważanie i haniebna mowa nie są drobnymi skazami charakteru. Należą do dawnego sposobu życia, który nie odpowiada nowemu życiu w Chrystusie. Paweł wymienia je razem, bez wskazywania, że jedna postawa zawsze prowadzi do następnej. Pokazuje jednak, że to, co rodzi się w człowieku, może przejść w słowa raniące innych. Odrzucenie tego wszystkiego obejmuje więc także mowę: słowa nie są duchowo obojętne, bo mogą poniżać bliźniego zamiast uznawać jego godność. Obraz ubrania, rozwinięty w sąsiednich wersetach, pomaga uchwycić sens tej przemiany. Dawny człowiek został zdjęty, a nowy wciąż się odnawia według obrazu Stwórcy. Nie chodzi o udawanie, że gniew nigdy się nie pojawia, lecz o to, by nie pozwalać mu kształtować życia i języka. W tej zmianie widać kierunek ku wieczności: życie ukryte z Chrystusem już teraz przemienia codzienną mowę.