Dzieje Apostolskie 4:17 – znaczenie i zastosowanie

Słowa członków Rady brzmią jak troska o porządek: „Aby jednak nie rozpowszechniało się to wśród ludu, zabrońmy im surowo przemawiać do kogokolwiek w to imię”. Wcześniej, w Dziejach Apostolskich 4:16, przyznają, że apostołowie dokonali jawnego znaku, oczywistego dla wszystkich mieszkańców Jerozolimy, i że temu nie mogą zaprzeczyć. Rada nie kwestionuje więc faktów. Obawia się ich rozprzestrzeniania. Zakaz dotyczy mówienia, a nie widzenia. Uzdrowiony człowiek stoi przy apostołach (4:14), a Piotr i Jan odpowiadają, że nie mogą nie mówić o tym, co widzieli i słyszeli (4:20). Rada chce zamknąć usta, lecz nie jest w stanie zamknąć oczu tłumu. W 4:21 czytamy, że wszyscy wielbili Boga z powodu tego, co się stało. Postanowienie wydane w sali obrad nie zdążyło zatrzymać tego, co już wiedziała cała Jerozolima. Ten fragment pokazuje, że prawda o Bożym działaniu ma w sobie własną siłę rozchodzenia się. Ludzkie nakazy potrafią uciszyć pojedynczych świadków, ale radość z tego, co zostało zobaczone, często przechodzi z ust do ust.

W Dziejach Apostolskich 4:17 przeciwnicy Piotra i Jana nie rozważają, czy ich świadectwo jest prawdziwe. Wcześniej przyznają, że uzdrowienie jest jawne i nie da się mu zaprzeczyć; obawiają się natomiast, że wieść o Jezusie „rozpowszechnia się wśród ludu”. Proponują więc zakazać apostołom przemawiania w Jego imię. Kluczowe rozróżnienie dotyczy tu prawdy i jej publicznego zasięgu. Skoro nie można obalić znaku, władze próbują ograniczyć świadectwo. Nie dowodzi to samo w sobie, że każda krytyka wiary jest prześladowaniem ani że każda religijna wypowiedź ma Boże potwierdzenie. W tej scenie znaczenie ma konkretny kontekst: Piotr i Jan nauczają o zmartwychwstaniu w Jezusie, a uzdrowiony człowiek stoi obok nich. Werset pokazuje też, że próba uciszenia świadków nie jest tym samym co rozstrzygnięcie sporu. W następnym wersecie apostołowie odpowiadają, że nie mogą przestać mówić o tym, co widzieli i słyszeli. Ich odwaga wyrasta z przekonania o prawdzie świadectwa, nie z samej chęci sprzeciwu. Napięcie w tej scenie biegnie między kontrolą przekazu a wiernością temu, co uznano za prawdziwe.

Rada chciała uciszyć tę sprawę, zanim zrobi się za głośno. Stąd zakaz w Dziejach Apostolskich 4:17: „Aby jednak nie rozpowszechniało się to wśród ludu, zabrońmy im surowo przemawiać do kogokolwiek w to imię.” Członkowie Rady liczyli, że strach i urzędowy zakaz zamkną usta dwóm rybakom z Galilei. Warto zwrócić uwagę na to, czego ten zakaz dotyczy. Dotyczy przemawiania w imię Jezusa, a nie samego uzdrowienia, które wszyscy widzieli. Sami członkowie Rady przyznają w wersecie 16, że temu nie mogą zaprzeczyć. Mają więc fakt, ale nie mają odpowiedzi, a zakaz staje się próbą zamknięcia ust. Piotr i Jan nie zamierzają się temu poddać. W wersecie 20 odpowiadają: „Bo my nie możemy nie mówić tego, co widzieliśmy i słyszeliśmy.” Ich świadectwo wynika z tego, co sami przeżyli, a nie z tego, czy ktoś im na to pozwala. Praktyczna lekcja jest prosta. Kiedy ktoś naprawdę doświadczył czegoś prawdziwego, zakaz może ograniczyć czas i miejsce mówienia, ale nie zmieni tego, co się wydarzyło. Dlatego słowo o Jezusie nie zależy od tego, czy zgromadzenie dopuści je do głosu.

W tym zdaniu lęk przed rozchodzącą się wieścią staje się rozkazem: „zabrońmy im surowo przemawiać do kogokolwiek w to imię”. Chodzi o nauczanie o Jezusie i zmartwychwstaniu, które wywołało sprzeciw przywódców. Widzieli też uzdrowionego człowieka i nie potrafili zaprzeczyć temu, co się stało. Mimo to próbują uciszyć świadków. „To imię” nie jest tu pustym hasłem. Wskazuje na Jezusa, o którym Piotr i Jan mówią z własnego doświadczenia. W następnych wersetach wyznają, że nie mogą przemilczeć tego, co widzieli i słyszeli. Ich odwaga nie wynika z pewności, że unikną gróźb. Wypływa z wierności temu, co uznali za prawdziwe przed Bogiem. Ten fragment nie obiecuje, że świadectwo wiary zawsze spotka się z uznaniem ani że sprzeciw szybko ustanie. Pokazuje jednak, że ludzkie zakazy nie rozstrzygają ostatecznie, co ma wartość i komu należy się posłuszeństwo. Władza może próbować zamknąć usta świadkom; nie może przez sam zakaz unieważnić prawdy o Jezusie. Z tej cichej, kosztownej wierności wyrasta nadzieja sięgająca dalej niż chwila nacisku.