Dzieje Apostolskie 4:6 – znaczenie i zastosowanie

Ten wers w Dziejach Apostolskich 4:6 brzmi: „arcykapłan Annasz, Kajfasz, Jan, Aleksander i ilu ich było z rodu arcykapłańskiego.” Trudno nie zauważyć, jak gęsto stoją tu wpływy, pamięć urzędów i ciężar tradycji. Dla Piotra i Jana, którzy przed chwilą mówili o uzdrowionym człowieku, było to spotkanie z wielką władzą, choć tekst nie opisuje wprost ich uczuć. Najbardziej poruszające jest to, co między tymi nazwiskami pozostaje niewidoczne. Poprzednie wersety mówią o zatrzymaniu i nocy spędzonej pod strażą, a w Dziejach Apostolskich 4:8 pojawia się Piotr napełniony Duchem Świętym. Tekst nie mówi, że lęk zniknął. Mówi natomiast, że w zgromadzeniu tak zdominowanym przez władzę prawda o Jezusie została wypowiedziana otwarcie, bez schowania się za cudzą opinię. Ta lista nazwisk nie jest ostatnim słowem tej sceny, choć na pierwszy rzut oka wydaje się najgłośniejsza. Bóg bywa obecny także wtedy, gdy wokół jest więcej powagi niż ciepła, a odwaga Piotra wyrasta z napełnienia Duchem Świętym.

Werset 6 wymienia ludzi zgromadzonych przy przesłuchaniu Piotra i Jana: Annasza, Kajfasza, Jana, Aleksandra oraz innych należących do rodu arcykapłańskiego. Nazwiska wskazują, że sprawa nie trafiła przed przypadkowych słuchaczy, lecz przed krąg religijnych przywódców mających znaczenie w Jerozolimie. Sam werset nie wyjaśnia, jaką funkcję pełnił każdy z wymienionych; podkreśla jednak obecność wpływowych osób związanych z arcykapłaństwem. Ważny jest kontrast z poprzednimi zdarzeniami. Piotr i Jan zostali zatrzymani, ponieważ głosili zmartwychwstanie umarłych w Jezusie, a wielu słuchaczy uwierzyło. Teraz stają wobec zgromadzenia, które może ich przesłuchiwać i oceniać. Pytanie z następnego wersetu dotyczy mocy i imienia, w których dokonano uzdrowienia. Spór obejmuje więc zarówno znaczenie tego czynu, jak i prawo do publicznego nauczania. Lista nazwisk nadaje scenie konkretną wagę: świadectwo apostołów spotyka się z oficjalnym autorytetem. Nie oznacza to, że sam wykaz rozstrzyga motywy każdego członka zgromadzenia. Pokazuje natomiast, że głoszenie o Jezusie dociera do samego centrum religijnej władzy, gdzie zostanie poddane próbie.

Ta lista imion brzmi jak spis urzędników. Stoją na niej arcykapłan Annasz, Kajfasz, Jan, Aleksander i ilu ich było z rodu arcykapłańskiego. To ludzie, którzy mieli wpływ, pozycję i dostęp do najważniejszych decyzji w Jerozolimie. Zebrali się następnego dnia, by przesłuchać Piotra i Jana, dwóch apostołów, którzy dopiero co uzdrowili chorego i nauczali w imię Jezusa. Pismo nie opisuje tych ludzi jako karykatur. Mówi o nich tyle, kim byli i kto zasiadał przy stole. Autor Dziejów Apostolskich zestawia więc dwie rzeczy: instytucję z całym jej autorytetem oraz dwóch ludzi, którzy przed nią stoją. Piotr przemawia jako napełniony Duchem Świętym, a jego słowa dotyczą Jezusa, nie jego własnej pozycji. Siła tego świadectwa nie zależy od tego, kto siedzi bliżej władzy. Ten fragment zostawia czytelnikowi jasny obraz. Nazwiska i tytuły mogą robić wrażenie na otoczeniu, ale nie rozstrzygają o tym, czy słowa są prawdziwe i wierne. Najmocniejsze świadectwo bierze się z tego, komu zawierzyło się swoje życie.

Werset 6 zatrzymuje opowieść przy nazwiskach: Annasz, Kajfasz, Jan, Aleksander oraz członkowie rodu arcykapłańskiego. To nie anonimowy tłum, lecz ludzie osadzeni w religijnej i społecznej hierarchii Jerozolimy. Ich obecność nadaje przesłuchaniu ciężar: Piotr i Jan stają wobec tych, którzy mają wpływ i autorytet, a nie wobec przypadkowych słuchaczy. Sama lista przypomina, że Ewangelia wchodzi w przestrzeń publiczną, gdzie wiara styka się z władzą. W tym krótkim wyliczeniu jest coś niemal nieruchomego. Imiona i rodowód tworzą obraz porządku, który zna swoje miejsce i swoje granice. Chwilę wcześniej apostołowie zostali zatrzymani za głoszenie zmartwychwstania w Jezusie; teraz ich świadectwo ma wybrzmieć pośród osób związanych z arcykapłaństwem. Tekst nie opisuje tu jeszcze ich odpowiedzi ani nie przypisuje każdemu z wymienionych tych samych motywów. Warto pozostawić tę ciszę bez dopowiedzeń. A jednak opowieść nie zamyka się w kręgu nazwisk. W następnym wersecie pada pytanie o moc i imię, a Piotr odpowiada, napełniony Duchem Świętym. Ludzki urząd może zgromadzić świadków i zadawać pytania; nie wyznacza jednak ostatecznej miary prawdy. W tej scenie ciężar autorytetu spotyka się z cichą, lecz publiczną odwagą świadectwa o Jezusie.