Dzieje Apostolskie 3:18 – znaczenie i zastosowanie

Piotr mówi do ludzi, którzy widzieli uzdrowionego kulawca, i w tym fragmencie stawia obok siebie ludzką winę i Boży zamiar. Wcześniej przypomina, że zabito Dawcę życia, a Bóg wskrzesił Go z martwych. Werset 18 pokazuje, że to, co się stało, nie wymknęło się Bogu. Słowa o cierpiącym Mesjaszu służą tu wyjaśnieniu wydarzeń, a nie zapowiedzi łatwego pocieszenia. Cała Biblia, przez usta wszystkich proroków, zapowiadała, że Mesjasz będzie cierpiał, więc krzyż nie stoi poza Bożym słowem ani poza Bożą wiedzą. Tekst mówi o konkretnym Mesjaszu i o konkretnym cierpieniu, które zostało zapowiedziane i spełnione. Nie formułuje z tego ogólnej zasady, która tłumaczyłaby każdy ból w życiu człowieka. Piotr nie zatrzymuje się jednak przy samym wyjaśnieniu. Od razu przechodzi do wezwania do nawrócenia i do zapowiedzi odnowienia wszystkich rzeczy. Dla serca wynika z tego szczególna pewność. Droga Mesjasza nie była chaosem, w którym Bóg stracił kontrolę, a jednocześnie była prawdziwym bólem, który Bóg wziął na siebie. W tej tajemnicy wiara może spokojnie oddać Bogu to, czego nie da się w pełni zrozumieć.

W Dziejach Apostolskich 3:18 Piotr łączy cierpienie Mesjasza z zapowiedziami proroków: „A Bóg w ten sposób spełnił to, co zapowiedział przez usta wszystkich proroków, że Jego Mesjasz będzie cierpiał”. Nie przedstawia więc śmierci Jezusa jako wydarzenia, które obaliło Boży zamiar. Wskazuje, że nawet ten bolesny obrót wydarzeń mieścił się w historii zapowiedzianej przez Boga. Kluczowe rozróżnienie dotyczy jednak zapowiedzi i odpowiedzialności: to, że cierpienie Mesjasza było zapowiedziane, nie oznacza, że krzywdzące decyzje ludzi stają się przez to niewinne. W sąsiednich wersetach Piotr zarzuca słuchaczom, że zaparli się Jezusa i zabili Dawcę życia, a zarazem mówi o ich nieświadomości. Zaraz potem wzywa ich do pokuty i nawrócenia. Proroctwo nie usuwa zatem ludzkiej odpowiedzialności; pozwala rozpoznać, że Bóg działał także pośród ludzkiego odrzucenia. Ważne jest też to, co następuje w opowieści: Bóg wskrzesił Jezusa, a Piotr ogłasza, że jest świadkiem. Cierpienie nie jest ostatnim słowem o Mesjaszu. Sens wersetu ujawnia się w zestawieniu zapowiedzianego cierpienia z Bożym działaniem, które nie kończy się na śmierci.

Piotr mówi do ludzi, którzy przyczynili się do śmierci Jezusa. Nie ukrywa tego. Równocześnie wskazuje coś większego: „A Bóg w ten sposób spełnił to, co zapowiedział przez usta wszystkich proroków, że Jego Mesjasz będzie cierpiał”. Ukrzyżowanie nie jest w tym ujęciu przypadkiem ani porażką wymykającą się spod kontroli. Dokonało się zgodnie z tym, co Bóg zapowiedział wcześniej. Może ktoś traci pracę, a plany rozsypują się w jeden tydzień. Łatwo wtedy uznać, że Bóg zniknął z horyzontu. Ten fragment pokazuje inaczej. Jak zapisano w Dziejach Apostolskich 3:17, ludzie działali w nieświadomości, a jednak Boże słowo nie straciło swojej mocy. Plan był zapisany w zapowiedziach proroków, zanim wydarzenia się rozegrały. Wierność Bogu nie wymaga zrozumienia każdego zakrętu drogi. Wymaga zaufania, że Jego słowo jest wiarygodne także wtedy, gdy wydarzenia są bolesne i trudne do odczytania. Zapowiedź cierpienia Mesjasza nie tłumaczy każdego cierpienia człowieka. Pokazuje jednak, że Bóg potrafi wpisać w historię to, czego ludzie nie rozumieją.

Werset z Dziejów Apostolskich 3:18 zatrzymuje wzrok na cierpieniu Mesjasza. Piotr mówi, że Bóg spełnił to, co zapowiadali prorocy: Chrystus miał cierpieć. Nie oznacza to, że krzywda wyrządzona Jezusowi staje się dobrem ani że przemoc otrzymuje Boże przyzwolenie. Kilka zdań wcześniej Piotr nazywa Go Dawcą życia, którego ludzie zabili, a zarazem świadczy, że Bóg wskrzesił Go z martwych. W tej perspektywie cierpienie Jezusa nie jest ostatnim słowem o Nim. Bóg pozostaje wierny temu, co zapowiedział, nawet tam, gdzie ludzkie czyny przynoszą śmierć. Spełnienie proroctw prowadzi więc nie do beznadziei, lecz do spotkania z Mesjaszem, który przeszedł przez cierpienie i został wskrzeszony. Piotr mówi także, że działano w nieświadomości, a następnie wzywa słuchaczy do nawrócenia. Nie zaciera odpowiedzialności, ale otwiera drogę powrotu. Jak światło poranka nie cofa nocy, lecz ujawnia, że noc minęła, tak zmartwychwstanie nie unieważnia krzyża. Ukazuje, że Boży zamysł miłosierdzia jest większy niż śmierć i ludzka niewierność.